Druckschrift 
Biblia latina : Mit der Glosse des Walafridus Strabo u.a. und Interlinearglosse des Anselmus Laudunensis
Einzelbild herunterladen
 

Iohannes

iheſu ad eum. vinum non habentAugꝰ. quid ē ꝯmune deitati mee ⁊ tibi matri ſeEt dicit ei iheſus. Quid mihi ⁊ ticundum carnemē nomē ſexus f. i. oportunitas oſtendendinaturā quā ex te habeo. ſed oſtenſa diuina ꝑ miracula. oſtendet̉ ⁊ humana natura ꝑ paſſionbi ē mulier? Nondum venitꝭ horaſ ⁊ ſi videtur negare filius. ſcit mater pietatēeius. ⁊ ideo fiducialiter imꝑat miniſtrismea. dicit mater eiꝰ miniſtris. Qd̓cumqꝫ dixerit vobis facite. Erantſ vaſa aquaria ab ydorautē ibi lapideę ydrię ſex poſitę. ſecundū purificationē iudeoꝝ. capiſ metron grece latine mēſura d̓rentes ſingulę metretas binas velternas. Dicit eis iheſus. Impleteqꝛ nullū tēpus fuit a ſalutaridoctrina vacuūydrias aqua. Et impleuerunt easvſqꝫ ad ſummū: ⁊ dicit eis iheſusHaurite nūc ⁊ ferte architriclinoſprinceps triclinii. eſt enī mediū ſpacium domusa parietibus vbi ſedebāt cōuiuantes⁊ tulerūt: Ut aūt guſtauitᶠ architriſ vt paulus prius neſciuit ſpirituꝫ in litteraclinus aqua vinū factamᶠ ⁊ nō ſcieſvt yſaias ⁊ ceteribat vnde eſſet: miniſtri aūt ſciebāt

qui hauſerāt aquā: vocat ſponſuꝫarchitriclinus ⁊ dicit ei. Omnisſcarnalis a veris ad falſa deſcēdithomo primum bonū vinuꝫ ponitFmūdana prudētia prius docet hoīes blanda deinde ſubdit inutilia ⁊ inhoneſtaet cum inebriati fuerint: tūc id qd̓f qꝛ ⁊ olim bonū ⁊ ſi in figuris quaſi in aqua occultū. nunc vero in euāgelio manifeſtideterius ē. Tu autē ſeruaſtiꝭ bonūvinum vſqꝫ adhuc. hoc fecit initiūſignoꝝ iheſus in chana galileę. etlatentē deitatēmanifeſtauit gloria ſuam. et crediderūt in eum diſcipuli eius: Poſt⁊ villa pulcerrima vel ager cōſolationishęc deſcendit capharnaum ipſe ⁊cognati. magis fratres qͣꝫ diſcipuli ſqui nō frēsmater eius ⁊ fratres eiꝰ ⁊ˣ diſcipuli eius. ⁊ ibi manſerunt nō multisdiebus. Et ꝓpe erat paſcha iudęodocet nos ſeruare inſtituta illius eccleſiead quā venimus. ſi nō fuerit cōtra fidemrum. ⁊ aſcēdit hieroſolimā iheſus.T vt in ſacrificiis offerētur. ⁊ erat auaricia ſacerdotum.⁊ īuenit ī tēplo vendētes boues ⁊ſne deeſſent precia emptoribuoues ⁊ columbas. ⁊ numularios

ſed qꝛ hęc naturaliter fiunt iam ex vſu viluerūt. ⁊ ideo quędā ⁊ ſi minora p̨̄ter ſolitū naturę ſibi deus ſeruauit. ꝑ quę virtus q̨̄ in maioribꝰ etiā oꝑaturad memoriam reducit̉.Quid mihi ⁊ tibi ē mulier. Augꝭ. In his non negat matrē vt hęretici dicunt. nec inhonorat eam qui parētes honorare p̨̄cepit. ſed illa exigete. miraculum facturus nō agnoſcit ea ꝫ. quaſi. d. Ex eo ꝙ genuiſti nō oꝑohoc. agnoſcam aūt te pendēs in cruce cū vt filius curā tui diſcipulo ꝯmittāſed nondum venit hora mea .i. oportunitasqꝛ nō debet eſſe paſſioniſi p̨̄dicato ęuāgelioniſi virtute deitatis oſtenſa mundo. tūc erithora. non neceſſitatisvt hęretici calumniantur ſed volūtatis. vn̄.Poteſtatē h. p. a. m.⁊ i .ſ. e. Non enim auctor tempoꝝ fato tēporis regit̉. Chana galileꝫ. Idē. zelus tranſmigrationis ibi nuptię. quia hiſunt digni chriſto quiferuore deuotionis devitijs ad virtutes. deterra ad celos tranſmigrant. Mater ibi cuiꝰvterus thalamus fuitde quo ſponſus ꝓceſſitUocatus ē autem iheſus deſiderio p̨̄cedentium patruꝫ ⁊ diſcipuliut miniſtri. In nuptijſvinū defecit. quia ſenſus legis ꝑ carnalē expoſitioneꝫ pharizęoꝝa ſua priſca virtute ciperat deficere. ſed xp̄saquā in vinuꝫ ꝯuertitdum q̨̄ carnalia videbantur. ſpūalia oſtendit. ⁊ ſuꝑficiem litteręplenā virtute cęleſtiuideri fecit. Chriſtus enim in ꝓphetis nondum manifeſtatus: quaſi vinumin aqua latuit. ſed cū aꝑuit eis ſenſum vt intelligerent ſcripturas: ipſos vinō īebriauit ⁊ mētes a carne alienauit. Scripturę ſūt lex ⁊ ꝓphetę ⁊ pſalmiheę omnes ſecundū litterā aqua inſipida. ſecundū ſpiritū vinum ſunt. Sexydrię. ſex etates. quarū nulli defuit ꝓphetia. Incepit enim ab exordio mundi. Et eſt prima etas ab adā vſqꝫ ad noe. Secunda vſqꝫ ad abraā. Terciavſqꝫ ad dauid. Quarta vſqꝫ ad tranſmigrationē babilonis. Quinta vſqꝫad iohannem baptiſtam. Sexta vſqꝫ ad finē mundi. In his ergo etatibuſerant ydrie .i. corda hominū receptiua ſcripturarū dei parata ꝓpoſita in exemplum viuendi ⁊ credendi. lapidea .i. fortia in chriſto lapide: ſecundū purificationem iudeoꝝ .i. quia illi populo iudeoꝝ lex data ē. gratia ꝑ chriſtumomnibꝰ facta eſt. Videamus q̨̄ in ſingulis etatibꝰ quaſi ydrijs aqua fuerit.⁊ quomō in vinum mutat̉. In prima abel a ftatre occidit̉. ⁊ hic pęnam: illelaudem accipit. In hoc ſi quis innocentiā abel ſequit̉ ⁊ malitiam cham fugit: aquā abluentē ⁊ reficientē bibit. Si vero in eodē chriſtum a iudęis occiſum intelligit: de aqua vinū bibit. ſic in alijs omnibꝰ huius etatis In ſecūda noe ī archa ꝓpter iuſticiā ſaluat̉. Mundus diluuio perit. Si quis hocexemplo a vicijs ſe corrigit. aquā ſalutarē bibit. ſed ſi in archa: eccleſiā quęcuncta anīalia .i. omnes gentes recipit in aquę baptiſmū. intelligit ⁊ cęterahuiuſmodi: vinum bibit. In tercia: abraā obediens ꝓ filio offert arietem. qͥhic diſcit obedientiā: bibit de tercia ydria aquā. ſi quis in yſaac deitateꝫ. inariete chriſti carnē intelligit. vinū bibit. In quarta. dauid humilis regnatSaul ſuꝑbus abijcit̉. in hoc ſi qͥs diſcit humiliari: aquaꝫ bibit. ſi regnumchriſti intelligit. vinum bibit. In quinta peccans populus captiuat̉. poſt reducit̉. hinc ſi quis diſcit pęnitētia corrigi. aquā bibit. ſi quis de captiuitatepeccati. populū dei ꝑ iheſum liberari intelligit. vinū bibit. In ſexta chriſtuſcircuncidit̉. offert̉. In quo ſi quis diſcit ſuis ſacramētis ſubijci ſicut chriſtꝰille aquā bibit. Si in vera octaua. depoſitionē totius mortalitatis ⁊ intrationem ad deum intelligit: vinum bibit.

Binas vel ternas Augꝭ. Eſtimantis ē hoc dicere vt ipſas diceretbinas quas ⁊ ternas. Sunt ergo duę menſurę in ſcripturis. dum pater ⁊ filius nominat̉. ⁊ ſpūs qui neceſſario ē ꝯmunis patri ⁊ filio intelligit̉. vt omnia in ſapiētia feciſti dn̄e .i. in filio. ⁊ ego ⁊ pater vnum ſumus. Terne: dumnominato ſpiritu trinitas manifeſtius intelligit̉. vt verbo domini cęli firmati ſunt ⁊ ſ. o. e. o. v. e. ⁊ baptizātes in noīe p. ⁊ f. ⁊ ſ.ſ. a. Aliter bine vel ternemēſurę ſunt oēs gētes ad qͣs ꝑtinēt ſcript̉ę. bine ꝓpter p̨̄putiū ⁊ circūciſionēIpſe etiā trinę: a tribꝰfilijs noe diſſeminate Et impleuerūtꝘ iuſſu eius impleteſunt ydrię. ſignificatꝙ etiā illa ſcriptura adomino ē ſed dū in eaſub velamīe. id eſt. adopertione litterę latetchriſtus. ſapit aquā inſipidam. Cuꝫ autē aufert̉ velamē: ē vinuminebriās. potuit quidēvacuas īplere vino qͥcūcta creat ex nihilo. ſꝫmaluit de aqua vinūfacere vt doceret ſe nōſoluere legē ſed īplere.nec in ęuāgelio alia facere vel docere qͣꝫ q̨̄ ꝓꝑhetia p̨̄dixit.Ut aūt guſtauitTricliniuꝫ .i. tres ordines diſcūbentium altitudine diſtātes īter ſe.i. doctores. ꝯtinentesꝯiugati. Architriclinꝰaliqͥs legiſꝑitus. qͥ bibit ſpiritualeꝫ ſenſumlegis. Vnde ſpūalemſenſum in ſcripturis aperire diſcipulis. ē aqͣꝫin vinum ꝯuertere. vtqn̄ poſt reſurrectioneꝫaꝑuit illis ſenſum vt ī Aquā vinū factā. Ieroꝰ. Per aquā baptiſmus ioh̓is. ꝑ vinū paſtelligerent ſcripturas.ſio chriſti. vn̄ ⁊ vinū priꝰ fert̉ architriclino .i. ioh̓i qͥ an̄ bibit paſſionē qͣꝫ xp̄sHoc fecit initiū ⁊cͣ. Iero. In initio ſignoꝝ q̨̄ mortalis mortalibuserat d̓aturus: aquā vertit in vinū. ſicut iam īmortalis diſcipulis aꝑuit ſenſum vt in lege ⁊ ꝓphetis intelligerēt chriſtū: ita carnales mētes prius ſaporeſapiētię imbuit. poſtea reſuſcitatos maiori gloria ꝯpleturus. Poſt hęc ⁊cͣ. Poſt initiū ſignoꝝ de vino ſubdit aliud indiciū diuīęmaieſtatis in eiectione vendentiū de tēplo. Typice. Filius dei vt humilis:deſcēdit capharnaū .i. in mundū ſecundū ꝙ habet matrē ⁊ fratres.Et prope erat ⁊cͣ. Paſcha agimꝰ: dum a vicijs a virtutes tranſimꝰad hoc iheſus venit: dū eccleſiā quotidie viſitat ⁊ actus cuiuſqꝫ ꝯſiderat. ⁊eos eijcit qͥ inter ſanctos. vel fictę bona vel aꝑte mala faciūt. Per boues qͥarant p̨̄dicatotes doctrinę cęleſtis ſignificantur: hos vendūt qui nō amoredei vel ſed ꝓ queſtu tꝑali p̨̄dicant. Oues innocētes ſua vellera veſtiendisp̨̄bent. ꝑ has ſignant̉ oꝑa mūdicię ⁊ pietatis q̨̄ vēdunt̉. dum ꝓ hūana laude gerunt̉. ſpiritus vt colūba apparuit. vn̄ ꝑ columbam ſpūs accipit̉. qͣꝫ vēdunt ſimoniaci: Nummos dant mutuo in eccleſia qͥ nō ſimulate cęleſtibusſed aꝑte terrenis ſeruiūt. hi omēs eijciunt̉ de ꝑte ſortis ſanctoꝝ. qui vel fictebona vel aꝑte mala faciūt. ⁊ funiculis peccatoꝝ mō flagellant̉ ad correctionem. qui ſi in correcti ꝑmanſerint: in fine ligabunt̉. Oues quoqꝫ ⁊ boues eijcit. qꝛ talium vitā ⁊ doctrinā oſtēdit reprobā. Et menſas ſubuertit. qꝛ in fine ipſe res quas dilexerūt. deſtruunt̉. Et aſcendit. ⁊cͣ. Si ipſe qui dedit decreta dei cuſtodit. docet quātacura hoībus debet eſſe vacare orationibꝰ ⁊ dei ſollēnitatibus. Bis legit̉ adpaſcha aſcēdiſſe. ſemel primo anno p̨̄dicationis: nōdum incarcerato iohanne. vnde hic agit̉. Secūdo cū ad paſſionem iret. ⁊ in vtroqꝫ vendētes eiecitde templo.Et inuenit in templo. Si in figurali tēplo qd̓ ē domus orationisꝓhibet negociationē q̄ honeſta putat̉ cum ſit de his q̨̄ in templo offerunt̉: