MſalmorumAX5lO

NPs. dauid. ij.Uare fremuerūtgentes: et populimeditati ſūt inania. Aſtiter̄t reges terre: ⁊ pͥncipes

natione diuina. ⁊ ſic venerūt cōtra dn̄m .ſ. ad deſtruendum eius ordinationē. Dirūpamus vincula eorū ẜmhunc intellectū verba ſunt philiſtinorū ſeipſos exhortantiū ad bellandū cōtra dauid. ne regnū eius inualeſceret. ⁊ ſic ſubijceret ſibi philiſteos. quibus filij iſraelprius erant ſubiecti. ⁊ hoc mō loquebant̉. jͣ. Reg. iiij.Confortamini ⁊ eſtote viri philiſtum. ⁊ ne ſeruiatis hebreis ſicut illi ſeruierunt vobis. cōfortamini ⁊ bellateEt ſic loquebant̉ in ꝓpoſito. ne eſſent alligati iugo ſeruitutis ſub hebreis dicētes. Dirūpamus ⁊cͣ. Qui habitat in celis. verbū eſt ipſius dauid on̄dentis ꝙ virtute diuina fuerūt fruſtrati ab intentōe ſua. qꝛ eius virtute fuerunt debellati. vt habet̉. ij. Reg. v. ⁊ ſic fuerūtab eo deriſi. Tunc loquet̉ ad eos in ira ſua .i. vindictaq̄ fuit locutio dn̄i ꝑ factum. Un̄ ſubdit̉. Ego aūt conſtitutus ſum ⁊cͣ. in hebreo habet̉. Ego aut cōſtitui regem meū. ⁊ in tranſlatōe Hiero. iuxta hebraicā veritatem. Ego aūt orditus ſum regē meum. ⁊ ẜm hoc ēverbū dn̄i. loquentis de dauid inucto in regem de ordinatiōe dn̄i. quaſi diceret dn̄s philiſteis. fruſtra nitimiui cōtra regem dauid quē inſtitui. qꝛ nō poteſtis reſiſtere mee ordinationi. Suꝑ ſyon monte ſanctū eius.qꝛ hirl̓m erat metropolis in regno iſrl̓ ⁊ in mōte ſyoncrat fortaliciū illius ciuitatis et domus regis. ibi fuittemplum edificatum diuino cultui deputatum. Predicans p̄ceptum eius. in hebreo habet̉. Narrabo deip̄ceptum vel ſtatutum. ⁊ eſt principiū verſus ſeq̄ntiset ſil̓r eſt in tranſlatōe Hiero. iuxta hebraicum. qd̓ exponit ſic Rabiſalomon. vt ſit verbum ip̄ius dauid dicentis. Dn̄s p̄cepit mihi vt enarrem alijs illud qd̓ ſequit̉. Dn̄s dixit ad me. ꝑ reuelationeꝫ. Filius meuses tu. id ē amicabilis ſicut filius. Ego hodie genui te.quod exponit Rab. Ioſeph ſic. id eſt magnificaui teconſtituens te principem ſuꝑ populum iſrael. qui dicit̉ primogenitus filius meus. ⁊ ꝑ conſequens tu ſpeciali modo es filius meus. Poſtula a me. qn̄ debebiscontra gentiles pugnare. ⁊ dabo tibi victoriam. ideoſubdit̉. Et dabo tibi gētes ⁊cͣ. Reges eos in virga ferrea. id eſt ſubijcies in gladio. Et tanꝙͣ vas figuli confringes eos. dicit Rabiſalomon ꝙ hoc ſpecialiter fuitimpletū qn̄ dauid ſuꝑ filios Ammō debellatos circūegit ferrata carpenta. diuiſitqꝫ cultris. et tranſduxiteos in typo laterum. vt habet̉. ij. Reg. xij. lateres aūtfiunt de luto ſicut vaſa figuli. Et nunc reges intelligite. Hic conuertit dauid verbum ſuum ad hortanduꝫreges ⁊ iudices ⁊ potentes terrę. vt attendant ſe habere deum regem ⁊ iudicem ſuꝑ ſe. cui debent ſeruirein reuerentia ⁊ timore. ne deuient a via veritatis ⁊ iuſticie. ⁊ patet ſatis lr̄a ẜm iſtum intellectum. Licet autem intellectui p̄dicto in multis conſonet lr̄a tn̄ nonvidet̉ mihi ad p̄ſens tenenda. primo quia lr̄a in pluribus diſcordat. vt videbit̉. ſcd̓o quia apoſtolus ad Hebreos. jͣ. ꝑ illud quod dicit̉ in hoc psͣ. ꝓbat xp̄um eſſemaiorem angelis dicens. ad quem em̄ aliqn̄ dixit angelorum. Filius meus es tu. ego hodie genui te. probatio autē non valet ex ſenſu myſtico. ſed tm̄ ex lrali.ẜm ꝙ dicit Aug. contra Uincentium donatiſtam. Etideo ẜm apoſtolum qui ſciuit vetus teſtamentum ꝑeruditionem gamalielis. ⁊ ꝑfectius ꝑ illuminationeꝫſpūſſancti. oportet dicere ꝙ iſte psͣ. intelligit̉ ad lr̄amde xp̄o. Item Act̉. iiij. apoſtoli poſt receptionem ſpūſſancti hunc psͣ. allegauerunt tanqͣꝫ de xp̄o dictum. vtpatebit infra. Item Rabiſalomon in principio gloſehuius psͣ. dicit ſic. Magiſtri noſtri expoſuerunt huncpsͣ. de rege meſſia. ꝑ quem intelligit̉ xp̄s in lege ⁊ prophetis ꝓmiſſus. vnde ſubdit. ſed ad intellectum psͣ.planum. id eſt lr̄alem. ⁊ ꝓpter reſponſionem ad hereticos exponit̉ de dauid. Ex hoc dicto Rabi ſalomonistria habemꝰ. Unum eſt ꝙ doctores hebreorum antiqui intellexerunt hunc pſalmum de xp̄o ad lr̄am. Secundum eſt ꝙ ꝓpter reſponſionem ad hereticos Rabiſalomon et alij. poſteriores doctores expoſuerunt

hunc pſal. de dauid. vocat aūt hereticos conuerſos de iudaiſmo ad fidem catholicam. qui cōtra alios ꝑmanētesin ꝑfidia iudaica arguebant de hoc pſalmo. nō poteſt aūtargumentum fieri niſi ex ſenſu lr̄ali. vt ſupra dictum eſt.et ſic patet ẜm homines lr̄atos de iudaiſmo conuerſosꝙ pſal. iſte intelligit̉ de xp̄o ad lr̄amſic igit̉ duo p̄dictain verbo Rabiſalomonis incluſavera ſunt. Sed tercium quod ibi includitur videt̉ omnino confictum. ſcilicet ꝙ psͣ. iſte ad literam exponēdusſit de dauid. tumquia confitet̉ ꝙ antiqui doctores hebreorum hunc pſal.expoſuerunt de xp̄o. qui tm̄ ſequebant̉ lr̄am ſeu ſenſumlr̄alem. item quia confitet̉ ꝙ expoſitio huius pſal. de dauid eſt ꝓpter reſponſionem ad conuerſos. exquo videturconficta ad euadendum apparenter conuerſorum argumenta. Ego igit̉ volens ſequi doctrinam apoſtolorum ⁊dicta doctorum hebraicorum antiquorum exponā huncpsͣ. de xp̄o ad lr̄am improbando ex textu expoſitionemp̄dictam Rabiſalomonis ⁊ modernorum hebreorū. cōuenio tn̄ cum ipſis in hoc ꝙ ipſe pſal. ſit factus a dauid.quia licet hoc nō apparcat ex titulo. cum nullus ſit ibi. vtp̄dictum eſt. nec ex ꝓceſſu pſal. qui de xp̄o intelligēduseſt. tn̄ hoc apparet manifeſte ex alia ſcriptura canonica.quia Act̉. iiij. c. apoſtoli ſpūſancto repleti dixerunt. Dn̄etu qui feciſti celum ⁊ terraꝫ ⁊ omnia que in eis ſunt. quiſpūſancto ꝑ os patris noſtri dauid dixiſti. Quare fremuerunt gentes ⁊c̄. ex quo patet ꝙ iſte psͣ. a dauid deſcriptꝰeſt in quo deſcribit̉ regnuꝫ xp̄i. Et diuidit̉ iſte psͣ in trespartes. quia primo deſcribit̉ regni xp̄i inſtitutio. ſcd̓o inſtituti dilatatio: ibi. Poſtula a me. tercio dilatati veneratio: ibi. Et nunc reges. Circa primum primo ponit̉ remotio impedimenti. ſcd̓o ſtabilitio regni: ibi. Ego aūt conſtitutus. Circa primū ſciendum ꝙ regnū xp̄i: impedire voluerunt ꝑſequentes xp̄m in ꝑſona ꝓpria ⁊ etiam in membris ſuis. ꝑſequentes aūt eum in ꝑſona ꝓpria fuerunt pͥncipes iudeorū. herodes ⁊ pontius pylatus qui facti ſūtamici in ꝑſecutione xp̄i Luce. xxiij. Iſtorū aūt aliqui fuerunt gentiles .ſ. pontius pylatus ⁊ ſui milites xp̄m crucifigentes. iudei aūt fuerunt herodes ⁊ principes ſacerdotum ipſum accuſantes ⁊ mortem eius nequiter ꝓcurantes. ⁊ hoc modo exponit̉ lr̄a iſta Act̉. iiij. vnde poſt illd̓verbum ſupra allegatum. Quare fremuerunt gentes. ⁊populi meditati ſunt inania. Aſtiterūt reges terre. ⁊ pͥncipes conuenerunt in vnum aduerſus dn̄m. ⁊ aduerſusxp̄m eius. ſubdit̉ immediate ꝓ expoſitione. conuenerūtem̄ vere in ciuitate iſta aduerſus ſanctum puerum tuuꝫieſum quem vnxiſti. herodes ⁊ pontius pylatus cū gentibus ⁊ populis iſrael ⁊cͣ. Primo igit̉ in hoc psͣ ponit̉ ꝑſecutio xp̄i a gentibus in generali. cum dicit̉.a¶ Quare fremuerunt gentes. id eſt gentiles. ⁊ eſt verbum ipſius dauid admirantis maliciam ꝑſecutorū xp̄iquam p̄uidebat in ſpiritu. ſcd̓o a iudeis in generali cumdicit̉.b¶ Et populi. ſcꝫ iſrael.cMeditati ſunt inania. cogitantes ꝑ mortem xp̄i deſtruere regnum eius. cum tn̄ ꝑ hoc fuerit exaltatum ⁊ dilatatum. vnde poſt reſurrectionem ſuam dixit Math̓.vlti. data eſt mihi omnis poteſtas in celo ⁊ in terra. Tercio deſcribit̉ ꝑſecutio xp̄i a iudeis ⁊ gentilibus magis inſpeciali. cum dicit̉.d Aſtiterunt reges terre. id eſt herodes qui vocat̉ rexgalilee Marci. vj. ⁊ Math̓. xiiij. ⁊ pontius pylatus quitenebat ꝓtunc in iudeā locū imꝑatoris. vnde ⁊ cēturioſub eo conſtitutus vocat̉ regulus Ioh̓. iiij.e Et principes .ſ. iudeorum vel ſacerdotum.

M vi