Druckschrift 
2 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

qui factꝰ eſt vt nullū timetOm̄e ſublime videt:ª ip̄e ērex ſuꝑ vniuerſos filios ſuꝑbie Ca. xlj. Eſpondēs aūt iobdn̄o dixit: Scio qꝛ

omīa potesᶜ nulla te latetcogitatio Quis ē iſteᵉ celat conſiliūᶠ abſqꝫ ſcientia. Ideo inſipienter locutusſum: et que vltra modumexcedunt ſcientiam meam:

hoc deſignat̉ ptās demonis/ maior eſt qͣꝫ poteſtascuiuſlibꝫ corꝑalis creature: ſubditur. y Qui factꝰeſt vt nullū timeret. habet .n. demon ex conditione nature ſue in eo remāſit integra: ſit ſuꝑior corꝑali cretura: ſic timeat eam. vn̄ ſubditur. 3 Omne ſublime videt. quia preſuꝑbia ſemꝑ nitit̉aggredi maiora:pter qd̓ ſubdit̉.a Ipſe eſt rex ſuper oēs filios ſuꝑbie .i. excedit om̄esalios in ſuꝑbia:hoc patꝫ ea quedicta ſunt ceto intelligunt̉ principaliter demone: quieſt prīcipiū ſuꝑbie.In capitulo. xij. vbi dicitur in poſtilla: Non quaſi crudelis. Poſtqͣꝫ oſtendit demonem ab homine inſuperabilem.Uod d̓r hic: quāſi crudelis excitabo: videAdditio.. Stur alludere ad id qd̓ ſupͣ Iob. xxx. ca. ad deū clamans dicebat: Mutatus es mihi in crudeleꝫ: accuius declaratōem cōtinuatōem ad p̄cedentia ſequētia cōſiderādū eſt: lꝫ deus in p̄cedentibus on̄derat ipſiIob de ꝓuidentia diuina circa actus hūanos eratcauſa ab homine oīno querenda: ꝓut dictum fuit ſupraxxxviij. ca. in additione. nihilominꝰ tn̄ cōdeſcendens fragilitati ip̄ius iob: qui vehemēter deſiderabat ſcire rōnesſeu cauſas medias ſue flagellatōis: vt patet ſupra in pluribus locis: voluit innuere ſibi in hoc loco ꝓceſſus ſuflagellatōis incepit ab ip̄o ſathan: vt patet ſupra. ij. ca. behemoth leuiathan in hoc loco figurat̉. qꝛ de hocvideret̉ iob poſſit magis miſerabiliter ꝓclamare: eodeus poſſet eum affligere alijs modis p̄ter crudelitatemip̄ius ſathan: deus ſatiſfecit ſibi per hoc in cōflictuſeu bello qd̓ habuit cum ip̄o ſathan: deo adiuuante nonfuerat ip̄e iob ꝯuictus: tn̄ ptās ſathā incōꝑabil̓r excedat ptātē ip̄ius iob: ꝓut infra eodē cap̄. eſt ptās ſuꝑterrā cōꝑet̉ ei: de hoc d̓r: Memēto belli nec vltra addas loqͥ. q. d. Bellū qd̓ habuiſti behemoth ſeu leuiathan ſꝑ debes hr̄e in mēoria: eo potuiſſes ab eo eudere ꝓpria ptāte: niſi ſolū diuina: vn̄ nec vltra addas loc.ſ. locutōes queruloſas. qꝛ forte Iob ex memoria talisbelli p̄teriti incideret in timorē magnū: ne forte iterūaffligeret: ꝑ̄nunciat ei ſecuritatē dicēs: Ecce ſpes eius.ſ. fathan: ſperabat ſubuertere iob ad hoc: vt faceretin facie dn̄i blaſphemare.. ij. ca. Fruſtrabit̉. qꝛ ē conſecutus intentū: et videntibꝰ cūctis p̄cipitabit̉: qui poſcōſolatōeꝫ iob vidētibꝰ cūctis fratribꝰ cognatis: hmōſpes ſathā fruſtrata fuit ſeu p̄cipitata. Sꝫ qꝛ adhuc poſſet qͥs dice̓: afflictio iob ferociſſima creaturā videret̉ ad crudelitatē ꝑtinere: eo iob dicebat vbi ſupͣ.Mutatus es mihi in crudelē. ſubdit: Non quaſi crudelis .ſ. vt tu dicebas: ſuſcitabo eum. q. d. cuius eſt.deus non ꝑmiſit ſathan tētare ſeu affligere ip̄m iob quātum poſſet ſeu vellet. hoc .n. eſſet crudelitas: ſed deus li.mitauit potētiā ſuam dicens: Uerū tn̄ animā eius ſeruain quo deus reſeruauit in ꝑmiſſiōe afflictōis ip̄iꝰ iob ptātem ſuꝑandi ip̄m: vt ibidem in additione fuit expoſitum qꝛ iſta reſeruatio non poterat frangi ab ip̄o ſathan: ioſubditur: Quis .n. reſiſtere poteſt vultui meo. auteꝫquare nullus poſſit reſiſtere ſubdit: Et quis an̄ dedit mihi: vt reddā ei. q. d. ptās ſua non eſt a ſeip̄o ſed a me:ſubdit: Omnia que ſub celo ſunt mea ſunt. qꝛ forte diceret quis non eſſet danda talis poteſtas creaturecrudeli: quia poſtqͣꝫ haberet talem poteſtatem per verbacōminatoria ſeu dep̄catoria poſſet vti poteſtate ſua ad libitum: ſicut conſueuit fieri inter homines qui poſtqͣꝫ recipiunt poteſtatē a ſuperioribus: eam retinent p̄dictis modis etiā ſuꝑiore nolente: ſubdit: Non parcā ei verbispotentibus: ad dep̄candum compoſitis .ſ. vt permittā

euꝫ vti ptāte ſua vt vellet: loquit̉ more humano ſeupoetico ꝓut in hoc libro frequēter tales locutōes occurrunt: deo .n. non ꝑtinent talia ꝓprie loquendo. ſequit̉: Quis reuelabit faciem indumēti eius. in quoſequitur ꝓpoſitum de cōditionibꝰ demonis ſub ſpē ceti. Et exponatotū vt in poſtilla vſqꝫ ibi. Cuꝫſublatꝰ fuerit ⁊c. In eodeꝫ..xlj. vbi dicit̉ inpoſtilla. ſublatꝰ fuerit timebunt angeli.Additio. ij.Hi tranſlatio noſtra habet: tranſlatus fuerit timebūt angeli. in hebreo habet̉: Ex ſublatōe ſua timebūt dij qd̓ intelligit̉ de viris iuſtis quibus in pſal. lxxxj. Ego dixi dij eſtis. cuius ſenſuseſt: nam qꝛ ſtatim ſupra dixerat: dyabolus eſt ſic obſtinatꝰ in malo nullo flectit̉ ad bonū: de quo dicit: Cor eius indurabit̉ quaſi lapis. Pōt quis querereque vtilitas fuit in ꝓductōe talis creature cuiꝰ oꝑa etmembra oīno ſunt mala: nec ip̄e ad bonum eſt flexibilis. Ad hmōi tacitam qōnem videt̉ dominus rn̄dereſic: caſus dyaboli ſeu eius ſublatio eſt valde vtilisgenerat .n. ſeu auget in viris iuſtis timorē dei. vidētesem̄ creatura rōnalis in tāta puritate creata abuſum libertatis arbitrij lapſa eſt in tam magnā ruinamnon immerito quantūcunqꝫ ſint perfecti auget̉ in eistimor ne deficiant eo modo quo ſupra ca. iiij. dicitur:In angelis ſuis inuenit prauitatem quātomagis habitantes domos luteas ⁊cͣ. de hoc dicit: Ex ſublatōneſua timebunt dij .ſ. iuſti viri: qui quidē timor dei intelligendus eſt filialis: de quo Grego. in. j. moral̓. Qui timet deum nihil negligit. timere deum eſt nulla que facienda ſunt bona preterire: qui quidem iuſti tentatōnibus demonū territi ſepe purgabuntur ab immūdicia.vn̄ Aug. ſuꝑ pſal. xliij. Uita noſtra in hac peregrinatione non poteſt eſſe ſine peccato nec ꝓficere ſine tentatione: quia profectus noſter per tentatiōem noſtramſit: nec ſibi quiſqͣꝫ innoteſcit niſi tentatus: nec pōt coronari niſi vicerit: nec pōt vincere niſi certauerit: necpōt certare niſi inimicum tentationes habuerit: hecille. iſto modo iuſti tentationibꝰ demonū territi et inbono perſiſtentes proprie dicūtur purgari. ex quo patet ruina dyaboli fuit valde vtilis iuſtis diligentibꝰdeum vt inde diſcerent quantū timerent: ꝓut diciturin glo. allegata in precedenti capi. additione ſecunda etiam vt a piaculis purgarentur: hoc eſt qd̓ apoſtolus dicit: Diligentibus deum omnia cooperant̉ inbonum. Capl̓m. xlij.ſa fEſpondēs aūt Iob. Poſtqͣꝫ deſcripta eſt ip̄iꝰob increpatio eo nimis extulerat ſuaꝫ iuſticiam: hic conſequenter ponitur eius humilis reſponſio confitendo propriam culpam dicēs domino. ¶b Scio qꝛ omnia potes. quecunqꝫ ſunt poſſibilia fieri; c Et nulla te latet cogitatio. erat enimiſte iob conſcius cōmemorādo ſuam iuſticiā paſſusfuerat aliquē leuem motū elationis: qui in talibus ſolet oriri defacili etiam in hominibꝰ ꝑfectis: talis motus quātūcunqꝫ ſit omnibꝰ alijs occultus tamen deoeſt notus: ideo ſubditur. d Quis eſt iſte .i. quicunqꝫ quantūcunqꝫ aſtutus. Qui celat conſilium i.vult cordis ſui celare ſecretum ip̄i deo. f Abſqꝫ ſcientia. quaſi diceret talis eſt neſcius diuine virtutispter quod iob recognoſcit culpaꝫ ſuā dicēs. g Ioinſipienter locutus ſum. incautē iuſticiā meām cōmemorando. h Et que vltra modū excedūt ſcientiāmeam. rōnes diuinoꝝ/ iudicioꝝ nimis inueſtigando