Druckschrift 
2 (1487)
Entstehung
Einzelbild herunterladen
 

LiberFQG C

dit edictūᵇ rege amā celebrāte ꝯuiuiū: cūctꝭ iud̓isqui in vrbe erant flentibꝰ

b ¶Rege aman celebrante ꝯhiuiū: qͣſi regno fuiſſetordinatū optimū negocium. c Cunctis iudeis qui invrbe erāt flentibꝰ. ẜm qd̓ dr̄ Io. xvj. Plorabitis flebitis vos: mundꝰ aūt gaudebit. Ad maiorem intellectū hꝰca. aliquoꝝ ſequentiū querit̉ hic vtrū adoratio que eſt genuū flectioneꝫ et ſoli deo exhibenda. Et arguit̉ prīo ſic: hoc mardocheꝰ noluit hoc adorare amancuiꝰ in ꝑſona eiꝰhr̄.. xiij. c. vbi dicitur. Libent̉ ei proſalute iſrael etiamveſtigia pedū eiusdeoſculari paratꝰeſſem. ſꝫ timui ne honorē dei mei trāſferrē ad hoīeꝫ quēqͣꝫ adorarē excepto deo meo: nec ī hoc mardocheꝰ reprobatur. ſꝫ magis a ſcriptura ſacra doctoribꝰ ꝯmendatur.Item apoc. xxij. dicit. b. ioh̓s. Cūqꝫ audiſſem vidiſſemcecidi vt adorare an pedes angeli: mihi on̄debat hec⁊dixit mihi. Uide ne feceris: ſequit̉. Deū adora: ex videt̉ adoratō genuflectōꝫ ſit ſoli deo exhibēda. Intrariū vr̄ illud qd̓ hr̄. j. Reg. xxv. vbi dr̄: abigail adorauit dauid de ibidē dr̄. Et ꝓcidit corā dd̓ ſuꝑ faciē ſuam adorauit ſuꝑ terrā: cecidit ad pedes eiꝰ: qd̓ potuit fieri ſine genuū flectōne: exhibet̉ homini excellenti illicite. qꝛ al̓s dd̓ ſctūs ſuſtinuiſſet ſibi fieri necabigail hoc feciſſet ſcā erat: tenet̉ cōiter a doctoribiin ſpū ꝓph̓ico tūc dauid locuta fuiſſe. Ad qd̓neꝫ iſtdicendū: adoratio manifeſte ordinat̉ ad reuerentiā illius qui adorat̉: reuerētia aūt deferenda eſt alicui ꝓpter excellentiā ſue virtutis. id̓o vbi eſt ſingularis excellentia:ibi debet̉ ſingularis adoratio. talis aut eſt excellentia diuina: eſt infinita: et ideo debet̉ ſibi ſingularis adoratio a doctoribꝰ vocat̉ adoratio latrie ſoli deo debite exhibende. Uerūtn̄ qꝛ excellentia diuīa cōīcat̉ excellētibꝰ creaturis tn̄ vniuoce. ſꝫ ꝑticipatiue diminutiue. inde eſt aliqua adoratio defert̉ creaturis excellētibꝰ ſicut angelis ſanctis ꝑſonis in dignitatibus ꝯſtitutis: que vocat̉adoratio dulie. De primo vero adoratōne eſt hic queſtōCirca qd̓ ſciendū licet adoratio principaliter ꝯſiſtat inactu interiori mentis deū reuerentis: habet tn̄ ex ꝯſequēti aliquē actū ſeu aliquod obſequiū exterius: qd̓ eſt ſignūactus interioris. ſicut actus fidei primo principalit̓ſiſtit in actu interiori mētis prime veritati ꝓpter ſe aſſentientis. ſecūdario tn̄ ꝯſiſtit in actu exteriori ꝯfeſſionis:etiam in caſu eſt neceſſarius ad ſalutem ẜm dr̄ Ro. x.Corde em̄ creditur ad iuſticiā: ore aūt fit ꝯfeſſio ad ſalutem. Etiam in hoc doctores hebrei latini ꝯueniūt: ſitaliqua reuerentia ſeu ſeruitꝰ exterior vna vel plures ſolideo exhibenda ſeu exhibende. ſꝫ ꝓcedēdo vlterius in ꝑticulari ſit illa vel ille varie dr̄. Dixerūt em̄ hebrei genuum flexio vnius vel duoꝝ eſt hmōi: hoc accipiētes erdicto mardochei in p̄allegato ca. in hoc in ꝑte ſecuti ſt̄eos aliqͥ xp̄iani: dicentes licet corā ꝑſonis excellētibꝰlicite poſſit vnū genu flecti: tn̄ corā ſolo deo duo genua ſt̓flectenda: ſed hoc dictū videt̉ nimis durū. qꝛ ſolūtiles: ſed etiam xp̄iani reuerēdo ꝑſonas excellentes vtuntur genuflectōne non ſolum vnius ſed amborum ideohoc eſſet ꝯdemnare xp̄ianos ſaltē in magna parte. Iteꝫhoc videtur eſſe ꝯtra ſcripturam ſacram. vt tactuꝫ eſt inarguendo de abigail dauid. Iteꝫ. iiij. Reg. j. expreſſiushr̄ de abdia: fuit ſanctus ꝓpheta de quo dr̄. Qui cumveīſſet curuauit genua ꝯͣ belyā: p̄catus eſt. qd̓ feciſſet nec helyas permiſiſſet: ſi flexio vnius genu vel amboꝝ eēt p̄dicto illicita: dicendū: non eſt illicitarōne p̄dicta vel rōnibꝰ p̄dictis: maxīe qꝛ eccleſia ſciensvbiqꝫ taleꝫ adorandi modū: p̄dicat ꝯtrariū. ſꝫ ſempertacet quaſi ꝯcedens hoc eſſe licitū. Ad cuiꝰ pleniorem intellectuꝫ ꝯſiderandū: aliqua de diuinis honoribus tracta ſunt ad creaturas excellentes. ꝑtim timore: partimadulatōne: partim nimia humilitate: tn̄ ſunt eis exhibita tanqͣꝫ deo. ſꝫ ſicut creaturis eiꝰ excellentiam partici

pantibꝰ rōne ſctītatꝭ ſeu dignitatis ſeu alteriꝰ excellentie. de qͥbꝰ ē genuū flectio: lꝫ hmōi prīo fuerit ex malo motiuo: vel ſaltē minꝰ bono introducta: tn̄ exqͦ conſuetudo īualuit exhibent̉ licite creaturis excellētibusdn̄ tn̄ ſit intētio exhibētis talia hoībꝰ illis ſicut deoexhibere: nec recipiētis reciꝑe: ſic intentōemexhibētis recipiētis tollit̉ ꝓprietas actꝰ interioris latrie: ꝯſuetudinē ꝟo introductā actꝰ exterior obẜuat̉remanet tn̄ˡ aliqͣ ſeruitus ſoli deo exhibenda ē actusexterior latrie ſignū actus interioris .ſ. oblatio ſacrificij: que in nulla lege exhibet̉ alicui: niſi ei qui d̓o hr̄ hec videt̉ ſnīa Aug. de ciuitate dei. x. li. iiij. c. vbi dicit ſic. Multa deniqꝫ de cultū diuino vſurpata ſunt:honoribꝰ deferunt̉ humanis ſiue humilitate nimia: ſiue adulatōne peſtifera: ita tn̄ vt quibꝰ ea deferunt̉ homines haberentur qui dicunt̉ colendi venerandi: ſiaūt eis multū addit̉ adorando cetera ſeqͥt̉: qͥs ꝟoſacrificandū cenſuit niſi ei quē deū aūt ſciuit aut putauit aut finxit. q. d. nullus. Ad argumēta dicendū. Adprimū dicūt aliqͦ mardocheꝰ renuit flectere genua corā amā. eo illicitū eſſet abſolute: ſꝫ ꝑꝑ abuluꝫipſiꝰ aman:: qui ex hoc in ſuꝑbiā eleuabat̉. ſꝫ non videtur valere: qꝛ hoīes mali qͣꝫdiu tolerant̉ a d̓o in ſtatu excellēti ſt̓ honorādi: vn̄ dauid ſanctus ſaulē peſſimū ip̄m ꝑſequentē adorauit. vt hr̄. j. Reg. xxiiij. Si.militer Iudith inter mulieres ſanctas ꝯputat̉ adorauit holofernē peſſimū genuū flexione: ẜm hr̄ Iudith. x. Adorauit ꝓſternēs ſe ſuꝑ terrā: leuauerūteam ſerui holofernis iubēte dn̄o ſuo ꝓpt̓ qd̓ apl̓s petrus prīa petri. ij. dicit. Serui ſubditi eſtote in timore dn̄is tm̄ bonis modeſtis: ſꝫ etiā diſcolis. hec ēem̄ gr̄a. aman ꝟo erat in ptāte ꝯſtitutus .ſ. a rege ſcd̓svt.. dcm̄ eſt: ꝓpter qd̓ rōne ſtatꝰ officij erat adorādus ꝓpter qd̓ aliter dicendū eſt: aliqͥd de ſe licitumrōne alicuiꝰ circūſtātie fit illicitū ſicut dare elynā mulieri pauꝑcule licitū eſt meritoriū: ſi tn̄ fiat intentione ꝓtrahendi ad luxuriā illicitū eſt. ſic in ꝓpoſito licet adoratio genuflexionē licite impendat excellentibus creaturis: tn̄ redditur illicita malā intentōemexhibentis: ſi hanc exhibeat quaſi deo: vel ex ꝑte recipientis ſi exigat iſto ſicut legit̉ de Nabuchonoſorrege aſſyrioꝝ. Iudith. iij. precepit holoferni: vt oēsdeos terre exterminarct: vt ipſe ſolus deus diceret̉: ethoc q̄rebat adorari aman. vt dicunt hebrei: habitū eſt. c. p̄cedēti. qꝛ tales excellentias machinabatur obtinere regnū. vt hr̄. j. xvj. Ad ſcd̓m dicenduꝫargumentū eſt magis ad oppoſitū. qꝛ de apl̓is tenet eccleſia pꝰ ꝯfirmatōneꝫ ſpūſſancti in die pentecoſtes peccauerūt mortaliter: ꝓpter qd̓ iohānes tūc nonpeccauit: maxime. qꝛ eleuatus erat in ꝯtemplatōnead videnduꝫ ſecreta celeſtia: peccaſſet at mortaliter ſihonorē ſoli deo exhibendū angelo exhibuiſſet: nec pōtdici: deū ſolū in angelo ſibi apparente loq̄ntē adorauerit. qꝛ hoc angelus ꝓhibuiſſet: ꝓhibitio angeli fuit ad on̄dendū illā adoratōneꝫ eſſe illicitā: ſꝫ adoſtendendum excellentiā quam natura humana ꝯſecutā eſt filiū dei ſibi in vnitate ſuppoſiti aſſumētēẜm exponit beatꝰ greg. omel̓ quinta euangelioꝝ.In capitulo. iij. vbi dicitur in poſtilla. Quia ex ſuperbia ſua volebat ſibi accipere honorem diuinumfaciens ſe adorare tanqͣꝫ deum.Additio pͥma.Icere aman faciebat ſe adorari tanꝙͣ deuꝫvt dicit gloſa hebraica: videturꝭ irrōnabiliterdictum. nam hoc eſſet cōtra regium honoremcommune enim eſt apud omnes etiaꝫ idolatras eſtimare deum verum ſeu quem putant vel fingūt deuꝫeſſe ſuper omnes homines etiam reges vel pͥncipesvnde ſi aman honorem diuinum vſurpaſſet ſequeretur ex hoc honorē maiorem qͣꝫ regiū ſibi vēdicaret ex timore regis hoc non auderet attemptare: ēt ſi