Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
195r
Einzelbild herunterladen
 

Secundus

terminus aſſumat̉. viii. neceſſe eſt ex vtraqꝫ parte fieri ſyllogiſmos. Relique v̓o ex vtraqꝫ parte octeneplexiones neceſſitate priuate ſunt. At ſi ſint equimode: nullus omnino eſt ſyllogiſmus Equimode v̓o dicūtur quotiēs. a. terminus ad vtroſqꝫ vel eſſe velproponitur. oēs aūt equimode ꝓpoſitiones ſūt hmōiSi eſt. b. eſt. a. ſi eſt. c. eſt. a. ſi eſt. b. eſt. a. ſi eſt. c. ē.a. ſi non eſt. b. eſt. a. ſi eſt. c. eſt. a. ſi eſt. b. eſt. a. ſieſt. c. eſt. a. ſi eſt. b. non eſt. a. ſi eſt. c. non eſt. a. ſi eſt. b.non eſt. a. ſi non eſt. c. non eſt. a. ſi non eſt. b. non eſt. a.ſi eſt. c. non eſt. a. ſi non eſt. b. non eſt. a. ſi non eſt. c.eſt. a. in quibus per conſequentiam proponam ſuperius deſcriptam: per exempla currētes poſſumꝰlucide conſtanter agnoſcere: nullā omnīo in ſyllogiſmis fieri neceſſitateꝫ. Quocirca tribꝰ terminis texitur propoſitio: ex prima quidē figura fiūt ſyllogiſmi. xvi. ex ſecunda ſyllogiſmi. xvi. ex tertia etiam totidē colliguntur: oēs ex tribus terminis ſyllogiſmidragīta octo ſunt. Reſtat v̓o vt de his ſyllogiſmisdicamus qui duabus hypotheticis cōnectunt̉. quoꝝquidem conſequētie ſimilis modus eſt: vt in his ꝓpoſitionibus que duabus categoricis: ac ſimplicibꝰ efficiebātur. In oībus enim ſiquidem velimus aſtruereprimā totius propōnis partem. ſi v̓o in cōcluſione aliꝗd eſt deſtruendum: ſcd̓a negabitur. Siue aūt prīadeneget̉: ſiue poſterior affirmetur: nulla ſit oīno neceſſitas: niſi in quinta: ſeptima: tertiadecima quītadecima propoſitione. In quibꝰ non cōplexionis natura: ſed terminoꝝ proprietas cōſequētiā facit: ſicut inhis ſyllogiſmis fieri docuimꝰ: qui in his propoſitionibus conſtant: que duabus ſimplicibus cōtinent̉. hoꝝautem omnium qui ex duabus hypothethicis cōſtātpropoſitiones appoſui: quarū differentias cum lectoragnouerit: ad earum exempla neceſſe eſt vertatur:ex ſimplicibus cathegoricis iuncte ſunt. Sūt autemomnes ꝓpoſitionū differentie: que ex duabꝰ hypotheticis copulantur huiuſmodi.Si cum eſt. a. eſt. b. cum ſit. c. eſt. d.Si cum eſt. a. eſt. b. cum ſit. c. non eſt. d.Si cum eſt. a. eſt. b. cum ſit. c. eſt. d.Si cum eſt. a. eſt. b. cum non ſit. c. non eſt. d.Si cum ſit. a. non eſt. b. cum ſit. c. eſt. d.Si cum ſit. a. non eſt. b. cum ſit. c. non eſt. d.Si cum ſit. a. non eſt. b. cum non ſit. c. eſt. d.Si cum ſit. a. non eſt. b. cum non ſit. c. non eſt. d.Si cum non ſit. a. eſt. b. cum ſit. c. eſt. d.Si cum non ſit. a. eſt. b. cum ſit. c. non eſt. d.Si cum non ſit. a. eſt. h. cum non ſit. c. eſt. d.Si cum non ſit. a. eſt. b. cum non ſit. c. non eſt. d.Si cum non ſit. a. non eſt. b. cum ſit. c. eſt. d.Si cum non ſit. a. non eſt. b. cum ſit. c. non eſt. d.Si cum non ſit. a. non eſt. b. cum non ſit. c. eſt. d.Si cum non ſit. a. non eſt. b. cum non ſit. c. non eſt. d. In his quoqꝫ propoſitionibus illud inſpicienduꝫ eſt ſedecī ſint: octo quidē ita variant̉: vt tn̄ in oībꝰa. terminus eſſe ponat̉: octo v̓o ita: vt idem. a. termiminꝰ dicat̉. v̓o quoquomodo poſite fuerithabebunt vim cōditionaliū ꝓpoſitionum ex duabushypotheticis conſtantium. Nam ſi quis ſic dicat: ſi eſt: aīal ē ſit aīatuꝫ: corpus eſt: non fecit eampoſitionē que ex duabus conditionalibus conſtat. Neqꝫ iccirco aīatū corpus eſt: qꝛ aīal eſt nec conditioſeꝗt̉ conditionē: ſed ſi eas ſeꝑares: per ſeqꝫ pronūcieſvtraqꝫ hꝫ in terminorum conſequentia neceſſitateꝫ.Nam qui homo eſt aīal eſt: animatum eſt cor-

pus eſt: per ſe iſte propoſitiones vere ſunt nec cōditione iungunt̉: vt igit̉ ſingularū natura clareſcat devnaquaqꝫ eſt diſſerendū. Prima igit̉ ꝓpoſitio talis eſſe debet: vt ſi ſit. a. poſitum. b. terminus non continuo ſubſequatur. Itemqꝫ ſi. c. ponatur non neceſſeſit. d. terminum conſequi: ſed poſito. a. quidē termīo.c. terminum. poſito v̓o. b. terminum. d. eſſe neceſſe ſitTūc .n. euēiet: vt ſi poſito. a fuerit. b. neceſſe ſit. c. poſito ſubſeꝗ. d. vt ſi ſint termini. a. homo. b. medicꝰ. c.aīatū. d. artifex. Poſito .n. hoīe non neceſſe ē vt medicus ſit: cum ſit aīatū non neceſſe eſt vt ſit artifex.At ſi ſit: neceſſe eſt vt ſit animatū: ſi medicus ſit:neceſſe ē vt artifex ſit. Hoc itaqꝫ poſito eueniet: vt ſi ſit medicus eſt: ſit animatum: ſit artifex. Scd̓a propoſitio ita eſſe dꝫ. vt. a. atqꝫ. b. itē. c. atqꝫ.d. preter ſe eſſe poſſint: ſed. a. p̄ter. c. eſſe poſſit. b.āt atqꝫ. d. ſimul poſſint. Tūc enim eueniet vt ſipoſito. a. termino. b. fuerit conſequitur: poſito. c. noneſſe. d. neceſſe ſit: vt ſi ſit. a.. b. nigꝝ. c. aīatū. d. al nāqꝫ p̄ter nigꝝ: aīatū p̄ter albuꝫ. eſſeeſſe poteſt. homo v̓o p̄ter animatum: nigrum v̓oalbo eſſe non poſſit: euenitqꝫ: vt cum ſit: ſit nigrūcum ſit animatus: non ſit albus. Item tertie propoſitionis tales terminos eſſe oportebit. vt. a. p̄ter. b.poſſit. c. v̓o vel cum. a. val cum. d. eſſe non poſſit. quocirca euenit: vt ſi poſito. a. termino ſit. b. negato. c. termino. d. eſſe neceſſe ſit. vt ſi ſit. a. quidem animatumb. medicus. c. inanimatum. d. artifex. animatum eniꝫp̄ter medicū eſſe pōt. inanimatū v̓o neqꝫ cum anīatoneqꝫ cum artifici iungi poteſt. itaqꝫ ſi cum animatuꝫeſt medicus eſt: cum inanimatum non ſit artifex eſt. Quarta propoſitio his terminis contexenda eſt: vt.a. quidē cum. b. termino. c. aūt cum. d. vel eſſe veleſſe poſſit. Neqꝫ v̓o. a. cum. c. neqꝫ. b. cuꝫ. d. Ullo poſſibile ſit. Tunc enim euēit: vt ſi. a. poſito. b. ſubſequatur: negato. c. negetur etiaꝫ. d. vt ſi ſit. a. homob. nigꝝ. c. inanimatum. d. album. homo ꝗdē p̄ter nigrum inanimatum v̓o p̄ter album eſſe pōt:neqꝫ tn̄ cum inanimato. neqꝫ nigrum cum albopoſſibile eſt: ſi tn̄ ho ſit: niger eſt ſequitur: vt cum ſit inanimatū: ſit albū. Quinte propoſitiōishec membra ſint: vt. a. preter. b.. c. preter. q. eſſe eſſe poſſint: ſed. a. p̄ter. c. eſſe poſſit. b. atqꝫ. d.nūqͣꝫ ſimul eſſe poſſint: ita vt ſi alteꝝ non ſit: alteꝝneceſſe ſit: tūc eueniet vt. ſi. a. poſito. b. neget̉. c. poſito. d. ſequatur vt ſi ſit. a. quidem homo. b. eger. c. aīa. d. ſanus. ꝗdē p̄ter egritudinē: aīatū v̓o preterſanitatē eſſe non eſſe pōt: ſed ſi homo ſit. aīatumeſſe neceſſe eſt: ſi non ſit eger ſanuꝫ eſſe neceſſe eſt:itaqꝫ fiet vt ſi cum ſit: non ſit eger: cum ſit animatus: ſit ſanus. Sexta propoſitio hoſ terminos habere deſiderat: vt. a. preter. b.. c. preter. d. eſſe nonpoſſit. Idē v̓o. a. p̄ter. c.. d. p̄ter. b. eſſe poſſit. tūcenī eueniet vt ſi. a. poſito non eſt. b. poſito. c. ſit. d.vt ſi ſit. a homo. b. artifex. c. aīatum. d. medicus.enim preter artificium: animatum p̄ter medicinaꝫeſſe pōt. neqꝫ v̓o p̄ter animatuꝫ: neqꝫ medicus p̄ter artificium eſſe poteſt. Quo ſit vt ſiē artifex non eſt: cum ſit animatū: non eſt medicus. Septime propoſitionis hi termini ſunt: vt. a. quidēp̄ter. b. eſſe poſſit. c. vero neqꝫ. d. neqꝫ cum. a. eſſepoſſit. b. etiam cum. c. ſimul eſſe non poſſit: ita nāqꝫeuēit: vt ſi poſito. a. b. etiam denegetur: negato. c. termīo. d. etiam ſequat̉: vt ſi. a. quidem ſit aīatū. b. ſanūc. inanimatum. d. egꝝ. Aīatū quidē p̄ter ſanitatē