19 2
Primus.
ne poſt predicatiuas locant̉ poſſe: tā loco affirmationis quā loco negationis aſſumi: Ex ꝗbus aſſūptionibus fiunt ꝯplexiones varie ſyllogiſmoꝝ. His ita expeditis de oībus in cōe precipiendū videtur. nā cumſint octo propoſitiōes: que ex predicatiua hypotheticaqꝫ connectuntur: q̄ ſuperius aſcripte ſunt: eaꝝ quatuor ita faciūt ꝯſequentiā: ſi. a. terminus ſit. Quatuor v̓o ita cōditionem proponūt. vt. a. terminus nō ſitFiunt v̓o ex his ſyllogiſmi hoc mō ex prima propoſitione. ſi eſt. a. cū ſit. b. eſt. c. At qui eſt. a. cū igitur ſit. beſt. c. vel ſic. At cū ſit. b. nō eſt. c. non eſt igr̄. a. Poſſeāt huiuſmodi eſſe aſſumptionē ex ſuperius deſcriptapropoſitionum naͣ cognoſcitur. ¶ Ex ſecunda propoſitione ſi eſt. a. cū ſit. b. nō eſt. c. At qui eſt. a. Cū igiturſit. b. non eſt. c. vel ita. At ꝗ cū ſit. b. eſt. c. non eſt igit̉a. ¶ Ex tertia ſi eſt. a. cuꝫ nō ſit. b. ē. c. at qui eſt. a. cuꝫigit̉ non ſit. b. eſt. c. vel ita. at qui cū non ſit. b. non eſtc. non eſt igr̄. a. ¶ Ex quarta ſi eſt. a. cū non ſit. b. noneſt. c. At ꝗ eſt. a. cuꝫ igitur non ſit. b. non eſt. c. vel ita.At ꝗ cū non ſit. b. eſt. c. non eſt igit̉. a. In his igitur qͣtuor propoſitionibus in ꝗbus. a. terminus eē proponitur ſi aſſumptū fuerit eundē. a. terminū eē. c. terminūvel eē vel non eē monſtrat̉. idē vero. c. terminus ſi aſſumatur: ſi quidē cū eſt non eē: vel cū non eſt eē aſſumatur. a. terminus nō eē monſtrabit̉. ¶ Ex ꝗnta etiāpropoſitione ita ſyllogiſmi fiunt. ſi non eſt. a. cum ſit.b. eſt. c. At ꝗ non eſt. a. cum igit̉ ſit. b. eſt. c. vel ita. Atqui eſt. a. cum igit̉ ſit. b. non eſt. c. vel ita. at qui cū ſitb. non eſt. c. eſt igit̉. a. vel ita. at qui cū ſit. b. eſt. c. noneſt igitur. a. Quod idcirco euenit vt hmōi propoſitioquattuor colligat ſyllogiſmos. qꝛ in his tm̄ ſi non ſitaliꝗd: aliud eē proponi pōt: in ꝗbus ꝯͣria medietatibus carēt. in his .n. vel interempto altero alteꝝ ponit̉.vel poſito altero alteꝝ ꝑimit̉. ¶ Ex ſexta ſi n̄ ſit. a. cūſit. b. nō eſt. c. at nō eſt. a. cū igr̄ ſit. b. nō eſt. c. vel ita.At qui cū ſit. b. eſt. c. igit̉ eſt. a. ¶ Ex ſeptima ſi non eſta. cū non ſit. b. eſt. c. At non eſt. a. cuꝫ igitur nō ſit. b. ēc. vel ita. At qui eſt. a. cū igit̉ non ſit. b. non eſt. c. velita. At qui cū non ſit. b. non eſt. c. ē igitur. a. vel ita. atqui cū non ſit. b. eſt. c. non ē igitur. a. in hac quoqꝫ cōplexione propter eandē cauſam quatuor cōplexionesfiunt. ¶ Ex octaua. Si nō ē. a. cum non ſit. b. non eſtc. At ꝗ non eſt. a. cū igitur non ſit. b. non eſt. c. vel ita.At qui cū nō ſit. b. eſt. c. eſt igitur. a. In his quattuorquoqꝫ ꝓpoſitionibus ſi quidē. a. non eſſe aſſumat̉. c.terminus vel eē vel non eſſe ꝯcluditur. ſi vero. c. cū ēnon eſſe: vel cū nō eſt eſſe aſſumat̉. a. terminus ſemꝑeſſe cōcluditur: niſi in ꝗnto ⁊ ſeptimo tantum modisvbi cū. c. eſſe aſſumitur. a. non eſſe monſtrat̉. Oīumvero cōis eſt ratio preter quintū ⁊ ſeptimū modū vtfi. a. terminus ita aſſumatur: qūo qn̄ in prima enunciatione propoſitus eſt: conditio q̄ ſequit̉: in concluſione firmetur. Si vero cōditio que ſeꝗtur contrariomō atqꝫ in enunciatione propoſita eſt aſſumat̉: cathegorica ꝓpoſitio prima eſt in terminat̉. In ſeptimo vero vel ꝗnto mō quoqꝫ rōne ſit aſſumptū alterum: invtriſqꝫ ꝑtibus faciet ꝯcluſionē itaqꝫ. x. ⁊. viii. vel. xx. fiunt ſyllogiſmi potius. Octo quidē ſi. a. terminus vt ēꝓpoſitus. viii. vo ſi. c. terminus conuerſo mō atqꝫ inpropoſitiōe eſt poſitus: aſſumat̉. Quattuor vero ex ſeptimo vel ꝗnto modis vtrobiqꝫ facientibus cōcluſionē. Reliquis vero cōplexionibus nulla eſt conſequētia neceſſitatis. vt aūt planior intellectus fieret: ip̄asꝓpoſitiones cū ſuis terminis poſitas annotaui: vt .ſ.predictos aſſumptionū modos non rōne ſolū demō-
ſtratio fieret: veꝝ etiā per exemplum currentibus doctrina clarior eluceret ſi eſt. a. hō. cum ſit. b. anīatumeſt. c. animal. Si eſt. a. hō. cum ſit. b. animatū: non eſtc. inſenſibile. Si eſt. a. hō. cuꝫ non ſit. b. inanimatū ē:c. ſenſibile. Si eſt. a. hō. cum non ſit. b. inanimatum:non ē. c. inſenſibile. Si non eſt. a. aīatum: cum ſit. b. ſſenſibile: eſt. c. inuitale. Si non eſt. a. animatum: cumſit. b. inſenſibile: non eſt. c. viuens. Si non eſt. a. aīatūcum non ſit. b. ſenſibile: eſt. c. inuitale. Si non eſt. a.aīatum: cum non ſit. b. ſenſibile nō eſt. c. vitale. Expeditis igit̉ his ſyllogiſmis: ꝗ ex talibus propoſitionibꝰfiunt: que ex prima predicatiua: ⁊ ſecunda hypothetica copulant̉: nunc ad eos tranſitū faciamus: ꝗ ex prima conditionali. ſcd̓a vero predicatiua nectūt̉ quaꝝoīum numerus ponendus eſt: vt de ꝗbus loquimur:lector agnoſcat: Si cū ſit. a. eſt. b. eſt. c. Si cū ſit. a. eſtb. non ē. c. ſi cū ſit. a. non eſt. b. eſt. c. ſi cuꝫ ſit. a. non ēb. non eſt. c. ſi cū non ſit. a. ē. b. eſt. c. ſi cū non ſit. a. eſtb. non ē. c. ſi cū non ſit. a. non eſt. b. eſt. c. ſi cum nō ſit.a. non ē. b. non ē. c. Prima igitur propoſitio tales hēre terminos debet: vt. a. quidē poſſit eſſe preter. b. ⁊.c. Sꝫ tunc ſi. a. fuerit. c. eē neceſſe ſit: cū. a. terminumb. terminus ſubſeꝗtur: vt ſi ſit. a. quidē aīatum. b. hōc. aīal. aīatum namqꝫ ⁊ preter hoīem ⁊ preter anīaleſſe pōt. Tunc vero id qd̓ aīatum eſt: eſſe animal neceſſe ē: ſi id quod eſt aīatum homo ē. Secunda ꝓpoſitio talibus terminis cōtexenda ē: vt. a. quidē preterb. ⁊ preter. c. ⁊ cū eiſdem eſſe poſſit. Tunc tn̄ neceſſeſit non eſſe. c. cū ē. a. ſi poſito. a. b. ſequat̉: vt ſi. a. ſitaīatum. b. hō. c. equus. Aīatum quippe: vt ⁊ homo:vel equus ſit fieri pōt. Tunc vero neceſſe eſt id quodaīatū ē non eſſe equum: ſi id ipſum quod aīatū eſt homo fuerit. Tertia propoſitio his terminis copulat̉: vta. quidē cū. b. ⁊. c. vel eſſe: vel non eſſe poſſit: tunc tn̄neceſſe ſit ſimul eſſe cū. c. ſi poſito. a. termino. b terminus abnuat̉: vt ſi ſit. a. aīatum. b. animal. c. inſenſibile. Nam ꝙ aīatum eſt: vel aīal: vel non animal: vel inſenſibile: vel non inſenſibile eſſe pōt. ſed tunc neceſſeeſt id qd̓ aīatum ē eſſe inſenſibile: ſi aīato poſito aīalabnuatur. Quarte propoſitionis hi termini ſunt vt. aquidē cū. b. ⁊ cum. c. eſſe: ⁊ non eſſe poſſit. Tunc veroab eo. c. modis oībus ſeꝑetur: ſi poſito. a. termino. b.terminus abnuat̉ vt ſi ſit. a. quidē aīatū. b. aīal. c. hōNam quod aīatum eſt: ⁊ animal eſſe: ⁊ non eſſe itēqꝫhomo eſſe ⁊ non eſſe poteſt: tunc tn̄ neceſſe ē vt cū ſitaīatum non ſit homo. Cum poſito aīato eſſe animaldenegatur. Quinta vero propoſitio his terminis cōnectitur: vt ſi nō ſit. a poſſit eē ⁊ non eſſe. b. ⁊. c. Tunctn̄ cum non ſit. a. c. terminū eſſe neceſſe ſit: ſi poſito fieſſe. a. eſſe. b. terminū conſequat̉: vt ſi ſit. a. quidē īuitale. b. hō. c. animal. Naꝫ ſi non ſit inuitale: tūc poſſithō ⁊ animal eē vel non eſſe. at tunc neceſſe eē eſt a nimal negato inuitali: ſi cū inuitale negabit̉ eē hoīemſubſequat̉. Sextā vero propoſitionē talia debent mēbra contingere: vt ſi non ſit. a. terminus. b. vel. c. ⁊ eēvel nō eē poſſint. Tūc vero. a. termino. c. nō eē neceſſe ſit cū negationē. a. termini. b. termini affirmatio comitabit̉: vt ſi ſit. a. inuitalis. b. hō. c. equus. Nā ꝙ nōē inuitale: pōt vel homo vel equus eē vel non eſſe. ſꝫneceſſe ē nō eſſe equū inuitali denegato: ſi negationēinuitalis: hoīs poſitio ſubſequatur. ¶ Septime propoſitiōis hos eſſe terminos oportebit: vt ſi n̄ ſit. a. terminis. b. ⁊. c. ⁊ eē: ⁊ nō eē poſſint. Sed tunc neceſſe ſiteſſe. c. terminū: ſi negationē. a. termini. b. termini negatio ſubſequatur. vt ſi ſit. a. animal. b. aīatū. c. inui-