Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
187r
Einzelbild herunterladen
 

Secundus.

Quoddam igitur iuſtum virtus eſt.Quoddam bonuꝫ malū eſt. omne bonū iuſtū eſt.Quoddam igitur iuſtum maluꝫ non eſt.Nulluꝫ bonuꝫ maluꝫ eſt. quoddam bonuꝫ iuſtuꝫ eſt.Quoddam igitur iuſtum malum non eſt. Hi ſūt igit̉ omnes triū figuraꝝ modi quoꝝ pͥme figure qͣttuor pͥmi īdemōſtrabiles noīant̉ directi .i.ſine aliqͣ cōuerſiōe demōſtrati. īdemōſtrabiles autēqm̄ alios demōſtrant̉: ꝑfecti dicunt̉: qm̄ ſeipſos cōprobant̉. Et pͥmi qm̄ ꝓpōne: naͣ pͥmi ſūt:in eos oēs ceteri reſoluunt̉. Illi quoqꝫ ꝗnqꝫ pͥme figure modi īꝑfecti cōuerſionē ſūt. Scd̓e v̓o figure:vl̓ tertie omnes īperfecti ſūt: qm̄ pͥmos pͥme figuremōs qͣttuor cōprobant̉. Nāqꝫ in ipſos reſoluunt̉: vteos cōuerſionē reſoluamꝰ īpoſſibilitatē illiꝰ ſuperiꝰ demōſtrati ſūt. cōſideremꝰ igitur eoꝝ pͥncipia:qm̄ vn̄ naſcunt̉ in idipſū reſoluunt. Quintꝰ igit̉ pͥmefigure modꝰ. de pͥme figure ꝓcreat̉. Ginis enīpoſitionibus prioribus manētibus ꝯcluſio primi modi particulariter conuerſa quintum efficit ſyllogiſmum in ſubiecta declaratur deſcriptione.Primus.Quintus modus.Omne iuſtū bonū ē. Manet iuſtū bonum eſtOīs virtus iuſta eſt. Manet omnis virtꝰ iuſta ē.Omnis ꝟtꝰ bona ē. vniuerſalis affirmatiua particulariter cōuerſa. Quoddā bonum virtus eſt. Sextꝰ v̓o prime modus de ſecūdo prime figurecapit principiū. Manentibus enim duabus prioribꝰpropoſitionibus ſecūdi modi vniuerſali concluſionevniuerſaliter conuerſa. Sextus naſcitur ſyllogiſmꝰvt ſubiecta docet deſcriptio.Secundus.Nullū bonū malū ē. Manet Nullū bonū malū ēOmne iuſtū bonū ē. Manet omne iuſtū bonū ē.Nullū iuſtū malū ē. vl̓is negatiua vl̓iter cōuerſa.Nullum malum iuſtum eſt. Septimꝰ modꝰ prime figure de tertio prime figurenaſcitur. Manentibus enim binis propoſitiōibꝰprioribus particulari affirmatiua in concluſiōe conuerſa ſeptimi modi collocatio procreatur.Tertius.Septimus.Omne bonū virtꝰ ē.Manet omne bonū virtus ēQd̓dā iuſtū bonū ē. Manet qd̓dā iuſtū bonū ē.Qd̓dā iuſtū virtꝰ ē. Particl̓aris affirmatiua particulariter conuerſa. Quedam virtus iuſta eſt.Ctauus vero nonus prime figure modin quartū prime figure modū reſoluūtur:non etiā initiū ſumūt: octauus reſoluiturcūdam octaui vniuerſaliter cōuerſa. priin quartū hoc modo: prima enī quarti ī ſema pōne octaui modi ꝑticulariter ī ſecūdā qͣrti modi cōuerſa eadē cōcluſio colligit̉ .i. negatio ꝑticularisNullū bonū malū eſt: negatio vniuerſalis.Quoddā iuſtū bonū ē: particularis affirmatio.Uniuerſaliter conuerſa omne bonum iuſtum eſt.Uniuerſaliter cōuerſa nullū malum bonum eſt.Quoddā iuſtū malū non eſt. Eadem concluſio.Quoddam iuſtum malum non eſt.Onus ꝟo modus ī quartum modum reſoluitur ſic: prima quarti in ſecundam noni ꝓpoſitionē vniuerſaliter conuertatur: ſecūda qͣrti ꝑticulariter ī primā noni: eteadē cōcluſio maneat negatio ꝑticularis.Quartus.Nullū bonū malum eſt vniuerſalis negatiua.

Qd̓dā iuſtum bonum eſt particularis affirmatiua.Nonus.Particulariter cōuerſa. Qd̓dam bonū iuſtum eſt.Uniuerſaliter cōuerſa. Nullum malum bonum eſt.Quoddam iuſtum malum non eſt: eadem concluſioQuoddam iuſtum malum non eſt. Reſolutis igitur quinqꝫ prime figure modis in quatuor ſuperioribus: ſecunde figure quatuor modos inprioris figure modos quatuor reſoluamus: quoꝝ tresper conuerſionem probantur. Quartus vero per ſolam impoſſibilitatem. At ꝟo primus. ſecunde figure ſecundus modus in ſecundum prioris figure modūreſoluuntur reſoluitur ſic primus. Conuerſa eniꝫma vl̓i negatione vl̓r: manente ſecunda vniuerſaliaffirmatione eadem concluſio vtrorūqꝫ naſcitur.Primus prime.Primus ſecūdeNullū bonū malū ē. cōuerſa vl̓r. nullū malū bonū ē iuſtū bonū ē. Manet. iuſtum bonum eſt.Nullū iuſtū malū ē. eadē ꝯcl̓o. Nullū iuſtū malū ēSecūde figure ſecundus modus in prime figure ſecū modū reſoluit̉ ſic. Conuerſa vniuerſaliter prima ſecūda ꝓpoſitione: ſecūda prima manēte vniuerſaliter ſit cōuerſa concluſio ſecunde figure.Nullū bonū malū ē. vl̓iter net iuſtū bonuꝫ ē.Omne iuſtuꝫ bonuꝫ ē. ma­ ꝯuerſa. nl̓lū ma. bo. ē.Nulluꝫ iuſtū malū ē. cōuerſa vl̓r. nullū malū iuſtū ēTertius v̓o ſecunde modꝰ figure de quarto pͥme figure ꝓcreatur. Ut .n. vl̓is negatio ī pͥmā ꝓpōnē vniuerſaliter ꝯuertat̉: ſcd̓e ꝓpōnes maneāt ideſt ſyllogiſmi terminus propoſitioqꝫ colligitur hoc modo.Nullū bonū malū ē. ꝯuerſa vl̓r. nullū ma. bonū ēQd̓dē iuſtū bonū ē. Manet. qd̓dā iuſtū bonū ēQd̓dā iuſtū malū ē. Manet. qd̓dā iuſtū ma. ēQuartus modus ſecūde figure qm̄ pͥmo factūē per cōuerſionē ī ſuperioris pͥme figure modū retorqueri poterat. ſed impoſſibile demōſtratur: hicquoqꝫ īpoſſibile ad ſuꝑiores reducit̉ modos: qm̄oēs ſecunde figure īpoſſibile monſtrantur: idcirconos quoqꝫ inchoantes a quarto omnes per impoſſibile reſoluamus. quartus ſecūde figure modus inprimum prime figure reſoluitur impoſſibilitatem.Tertius in ſecunduꝫ. ſecundus in tertiuꝫ. primus inquartū. hoc modo liquebit. ſi quis ergo duas iſtasconceſſerit propoſitiones ideſt omne bonuꝫ virtus ē. quoddaꝫ iuſtuꝫ virtus non eſt. neceſſe eſt quoqꝫ concluſioneꝫ concedat que eſt. Quiddaꝫ igitur iuſtuꝫ bonuꝫ non eſt. Nam ſi hec falſa ē: erit ei contraiacensvera que eſt. Omne iuſtum bonuꝫ eſt. ſed illaꝫ conceſſit que eſt prima quarti modi ideſt omne bonum virtus eſt. Ex his igitur concludat. omne igitur iuſtumvirtus eſt. Sed prius conceſſit quarti modi ſecundāpropoſitioneꝫ que eſt. Quiddaꝫ iuſtū virtus non eſt.Nunc vero concedit. Omne iuſtum virtus eſt: duas ſibi contraiacentes ſimul concluſurus eſt fieri nonpoteſt. Hoc autē idcirco euenit: quia concluſio quarti modi in primi modi ſecūdam propoſitionem conuerſa eſt. ſi ſecunda propoſitio primi modi in quarti concluſione non colligitur: quarti concluſio ideſtparticularis negatio permanebit. Sed ne forte conturbet alios terminos in reſoluendo modo poſuimus qͣꝫ ſuperius in diſponendo. non eniꝫ modo interminis laboramus: ſed in figuris modis complexionibus conſtruendis atqꝫ reſoluendis operam conſumimus. Eodem modo ceteri ſecunde figure inprimis quattuor ſoluuntur.