In Topica Ficero. Cōmentarioꝝ li. iiii.

minis: cōiugatio ſimilitudine vocabuli ac deriuatione ꝑficitur. ⁊ qm̄ facilis ⁊ intellectu ⁊ tractatu locuseſt: tantū ponere ſufficit exemplū qd̓ huiuſmodi eſtaqua pluuia eſt. q̄ pluendo colligit̉ ⁊ creſcit. Pluendo vero atqꝫ pluuia cōiugata ſunt. in vno .n. eodēqꝫvocabulo diuerſus noīum terminus dr̄iam facit. itēius eſt aquā pluuiā arceri .i. vt ſi in alicuiꝰ agro pluuia aqͣ colligat̉: ⁊ in alteriꝰ agrū defluat: eaqꝫ vicinifrugibꝰ nocitura ꝯcreſcat: arceat eā ſuis finibus illeꝗ id ſua putat intereſſe ne defluat. Si fluuiꝰ igit̉ pluuia creuerit: q̄ritur an debeat arceri. rn̄det inꝗt mutius. qm̄ aqͣ piuuia a pluēdo dicta ſit. ēt fluuiū quoqꝫꝗ pluēdo creuerit: aquā eē pluuiā atqꝫ arceri debere¶ Cum aūt a genere ducet̉ argumentū nō erit neceſſe id vſqꝫ a capite arceſcere. Sepe ēt citra licetdūmodo ſuperius ſit: qd̓ ſumit̉. quā id ad qd̓ ſumitur. vt aqua pluuia vltimo genere ea eſt. q̄ de celoveniens creſcit imbri. ſed propriore loco in quo qͣſi ius arcēdi continet̉. genus eſt aqua pluuia nocc̄seius generis forme loci vicio. ⁊ manu nocēs quaꝝaltera iubetur ab arbitro coerceri. altera nō iubet̉.¶ Talis geneꝝ ſpērumqꝫ intelligit̉ eſſe naͣ: vt cū colligunt̉: vel ēt diuidunt̉ ab indiuiduis per ſpēs ⁊ genera vſqꝫ ad maxima genera poſſit aſcēdi. Itēqꝫ a maximis generibus ꝑ infra poſita genera ac ſpēs vſqꝫad indiuidua valeat eſſe deſcenſus. Id v̓o vno clarufiet exemplo. Cicero ꝗppe indiuiduū eſt. huius ſpēshō. huius genus aīal. huius ſuꝑius genus eſt corpusaīatum: ⁊ ſi lōgius aſcendas. corpus alterius genusinuenies. ſi prolixius egrediare: ſubſtātia vltimi locogeneris occurrit. Cū igitur multa ſint genera: ſi cuiuſtibet ſpeciei genꝰ aſſignandū ſit: nō neceſſe erit inquit maxima ⁊ principalia genera ſemꝑ exꝗrere. verū eoꝝ quoqꝫ aliꝗd q̄ in medio locata ſunt oportebitadhibere. Illa tn̄ rōne ſeruata: vt ſemper genus ſuperius ſit eo ad qd̓ predicat̉ vt genus. Extrema ꝗppeinſcitia eſt: ſi dū genus ſemꝑ naͣ ſpēbus propriis ſuꝑponat̉: loco generis id qd̓ eſt inferius collocet̉. Quocirca vicioſum eſt: ſi quis corporis genus dicat eē corpus aīatum. quo ſit: vt ſi ad ſpēm aptandū eſt genuseoꝝ: que ſuperiora ſint: aliquid aptemus. ⁊ non eritneceſſe vltimū ſemꝑ genus adhibere: vt ſi hoī genꝰpropriuꝫ preponere velimus: nō neceſſe eſt vt ſubſtātiam preponamus. ſed vel corpus vel corpus aīatuꝫ:vel qd̓ maxime fieri opꝫ aīal. Illa .n. ſemper generaſumenda ſunt: q̄cunqꝫ proxima formis adherēt: eaqꝫin diffinitione maxime requirunt̉. ſed in argumentationibus nihil differt: vtruꝫ proximū eligas an ſuperius genus. Nam qm̄ ex continēti ſit argumentatio:plus cōtinet id: qd̓ eſt ſuꝑius genus. quocirca ſi dehoīe aliꝗd ambigitur: ⁊ a genere argumētandi ſumitur locus: quicꝗd de aīali dicetur id ēt de hoīe predcabit̉. Quo ſit: vt ſi quid ēt de aīato corpore predicet̉idem de hoīe dici poſſit. vt igit̉ argumnentationes exproximis generibus fiunt: ita ēt ex vlteriꝰ conſtitutisſed in his oībus illud eſt qd̓ maxime ꝯſideranduꝫ vr̄ne id qd̓ eſt inferius ſuꝑiori proponat̉ vt genus. Etſnīa quidē talis eſt. qd̓ vero ad exemplū attinet declarabit̉ hoc mō. ſit aqua pluuia: ea q̄ deiecto de celo imbri colligit̉. huius ſpēs duplex eſt. alia .n. aqͣ pluuia nocens eſt: alia nō nocēs. Nocētis quoqꝫ duplexſpēs eſt: alia manu: alia vicio. Sꝫ aqua pluuia manu nocens eſt: q̄ ita loco aliquo excipit̉: vt inde pro-

fluens vicino noceat: ſi locus is nō ſit naͣliter talisſed manu hoīs excipiēde aq̄ fuerit apꝑatus. vicio v̓oquotiens naͣliter ita ſeſe locus hꝫ: vt exciꝑe aquā poſit: ⁊ nocere vicino. Si eius igit̉ aque: quā quis arceri velit: ne ſibi noceat ac vicino: genꝰ velit exquirerenō neceſſe ē ab vltimo vſqꝫ genere deducere: vt dicataqͥ eius: quā quis velit arceri: genus eē aquā pluuiāſed pōt id qd̓ inꝗrit genus: paulo inferius inuenirevt huiꝰ aq̄ quā arceri deſiderat: id genꝰ eē dicat: qꝛeſt aqͣ pluuia nocens. qd̓ ſi genus proximū q̄rat: illd̓poterit adhibere: qd̓ eſt aqua pluuia manu nocens.hoc .n. arcere ꝗs cogit̉: qd̓ manu ſit noxiū. qd̓ vero loci forma vel vicio incōmoditatis aliꝗd apportat: arcere non cogit̉. ꝙ āt diximꝰ eius aq̄: quā arceri oporteat: genus eē aquā pluuiā manu nocentē. Ita intelligendū eſt. ſi aqͣ: q̄ arceri dꝫ: plurima ſub ſe habeatindiuidua ⁊ ſimilia. tūc demū .n. eius aq̄ q̄ arceri dꝫ:aqua pluuia manu nocēs genꝰ eē poterit. ꝙ ſi aqueq̄ arceri dꝫ: in nulla indiuidua deducat̉ ipſa ē indiuidua: nec eius genª eſt aqͣ pluuia nocēs manu: ſꝫ ſpēs.qd̓ ſi cui paululū videt̉ obſcurius. hic ſi eos cōmentrios: quos de genere: ſpē differentia proprio atqꝫ accidenti cōpoſuimus libris quinqꝫ digeſtos inſpexeritnihil horū poterit incurrerere: quo caliget.¶ Commode etiam tractatur hec argumētatio:ex genere ſumitur. cum ex toto partes perſequerehoc modo. Si dolus malus eſt cum aliud agituraliud ſimulat̉: enumerare licet ꝗbus id modis fiaDeinde in eorum aliquem id quod arguas dolemalo factum includere. Quod genus argumentiin primis firmum videri ſolet.¶ Dictū eſt quemadmoduꝫ genus ad ſpeciem deiaptari. atqꝫ in eo preſcriptū eſt: vt niſi id qd̓ eſt ſuperius adhiberi nō debeat. Nunc illud adiungit̉: quēadmodū eiª loci ꝗ a genere dr̄: argumētationibꝰ cōmodior vſus eē poſſit. quotiēſcūqꝫ .n. de re aliqua dubitatur: ſi facta generis alicuius diuiſiōe ſub aliqueeius generis ꝑte id de quo ambigit̉ potuerimus īclidere: tunc a genere tractū eſſe argumentū videt̉ homō. Sit dolus malus: qn̄ aliud agitur: aliud ſimultur. Huiꝰ ergo ſi ſpēs diuidant̉: ⁊ id qd̓ factū argimus alicui eaꝝ ſpecieꝝ q̄ a dolo malo deducte ſuipotuerimus adiungere: quicꝗd de dolo malo exiſtmabit̉. id ēt de ea re: quam arguimus: neceſſe eſt indicari: ⁊ factū eſt argumentū a genere. Nā de qͣuq̄ritur ſpēs eſt: ⁊ id a quo ſumit̉ argumentū genꝰ eſ.ſ. ſi ita contigit dolus malus: locus v̓o hic ab eo qͣteſt a partiū enumeratione diuerſus eſt. nec ſi enumramus partes .i. formas aut ſpecies. Idcirco nō a gnere: ſed ab enumeratione partiuꝫ ducitur argumtuꝫ. Quotiens .n. ipſa partiuꝫ enumeratione vtimurad argumentationē tunc ab eadē partitione arguinstuꝫ tractuꝫ eē dicimus. vt hoc mō. ſi fundamenta eparietes ⁊ tectuꝫ hꝫ: ⁊ habitationi eſt deſtinatus idcus: domus eſt: ipſa igit̉ partitione vtentes: domumeē ꝓbauimꝰ. Quotiens v̓o ſub genere aliꝗd collocaduꝫ eſt: diuiſiſqꝫ ꝑtibus alicui eoꝝ: que a genere deducuntur id de quo qͥritur aggregamus vt hoc moSi ciceronem animal eſſe monſtremus: dicemus ſta.Oē aīal aut rationale eſt: aut irrationale: ſed Cicerorōnalis eſt. aīal igitur eſt. nō partitione vtimur priſcipaliter ad argumentuꝫ ꝯſtituenduꝫ: ſꝫ idcirco gendiuiſimus: vt in vnāquamlibet diuiſionem: id quonitebamur