In cōpica cice. cōmentarioꝝ liber. iii.

mal eſt conſequens: ſed in propoſito exemplo non ſatis apparet a ꝯſequentibus argumētū: ſed ab antecedentibus potius: qd̓ paulopoſt liquebit. filij non iureſuſcepti ī patrum non erant ptāte: ſed matres potiꝰſequebant̉. Non aūt omnibus erat cōnubiū cu Romanis: nec erant iure nuptie ꝯtracte: q̄ nō aut īter ciuē Romanā: ciuemqꝫ Romanū iniebāt̉: aut cui prīceps: populuſue ciuitatē vel cōnubiū ꝑmiſiſſet. Eo .ſ.modo vt in ptātem parentū liberi redigerent̉. Illucquoqꝫ videndū ꝙ ex impari matrimonio ſuſcepti: nōpatrem ſed matrē ſequūtur. ergo quedā romana velcum latino: vel cum peregrino vel cum ſeruo: cū quocōnubij ius non erat: nuptias fecit: dotem contulit:factoqꝫ inter eos diuortio ꝯtendit̉: an nupte mulieris cū eorum quo cōnubij ius non erat: apud viꝝ dotis pars poſt diuortium debeat ꝑmanere. Hic ſubiectū ꝗdem eſt. nupta mulier. cū quo cōnubiū nō erat.predicatū v̓o dotis ꝑtis apud virū poſt diuortiū retētionis iure ꝑmanſio. Sumit̉ ergo a conſequentibꝰ argumentū hoc mō. Nā qꝛ nuptias fecit cū eo: cuꝫ quocōnubij ius nullum eſt: id cōſequit̉: vt liberi patrē nōſequant̉. Si aūt liberi patrem non ſequūt̉: ne in patris quidē ſunt ptāte. at ſi in patris ptāte non ſūt: matriqꝫ applicantur: apud viꝝ dotis pars non poterit ꝑmanere. Hic igitur antecedens eſt: cū eo cum quo cōnubij ius non erat: nuptie. Conſequēs nihil pro liberis dotis nomine manere oportere. Cōcludat̉ argumentatio: qm̄ nō ꝑmiſſo cōnubio liberi qui procreantur: patrem non ſequunt̉. Ne dotis quideꝫ pars apd̓patrem pro liberis manere dꝫ: qn̄ ꝗdē non patreꝫ filij: ſed matrē ſequuntur. Probatū eſt igit̉ ꝓ liberismāere nihil oportere ex hoc ꝙ cū eo mulier nuptiasfecit: cū quo cōnubij ius nō erat. hoc v̓o erat antecedēs. Nō ergo a ꝯſequenti ſed ab antecedenti potiusfactum deprehendit̉ argumentū. ꝙ ſi per id ꝙ nihildotis noīe manere oporteret: ꝓbaret̉ eā nuptias cūeo feciſſe: qui cū cōnubij ius non eſſet: recte a cōſeq̄ntibus argumentū factum eſſe diceret̉. Fieret v̓o a cōſequētibꝰ argumētū. Si ita poneret̉. Si quid ex dotepro liberis manere oporteret: qꝛ patrem liberi ſequūtur cum eo nupta eſſet mulier: cuꝫ quo connubij iuserat: aſſumo qd̓ eſt cōſequens. Sęd mulier cuꝫ eo nupta nō eſt cum quo cōnubij ius erat: cōcludo antecedens. Nihil igit̉ dotis pro liheris manere oportebit:qꝛ patrem liberi non ſequūt̉. Argumentū ab eo qd̓ipſo eſt: de quo querit̉. Querit̉ enim de his nuptijs qͣrū nullū fuerit iure ꝯnubiū. Ex affectiſ. Oē .n. ꝯſ̄s adid qd̓ precedit refert̉. Maxima propoſitio eſt. vbi cōſequēs non eſt: ibi ne antecedens quidē eē poteſt: acde his erit alius vberiꝰ diſſerendi locus.¶ Ab repugnantibus ſi paterfamilias vxori ancillarum vſumfructum legauit a filio: neqꝫ a ſecundoherede mortuo filio mulier vſumfructum non amittet. quod enim ſemel teſtamento alicui datumeſt: id ab eo inuito cui datum eſt. auferri nō pōt. pugnat .n. recte accipere. et inuitū reddere.¶ Secundus heres dicitur qui heredi inſtituto ſubſtituitur veluti ſi quis filium inſtituat heredem: ſcribatqꝫ: ſi his filius intra pubertatē deceſſerit: nepotem:vel quēlibet aliū heredem eſſe oportere. Nepos igit̉vel quilibet alius ſecūdus heres dicitur. repugnātiaſunt: que (vt dictū ē ꝯtraria cōſequūt̉: ſi ipſis cōtrarijs cōparent̉. Quidam igitur heredē teſtamēto ſcripſit filium: eiqꝫ ſecundū ſubſtituit heredem vxoriqꝫ

ſue ancillaꝝ vſū fructū legauit a filio: dixitqꝫ vt vrori filius eius vſumfructū ancillarum permitteret: noqꝫ illud adiecit: vt etiam ſecundus heres eundē vſūfructum mulieri concederet. Succeſſit filius: ⁊ muliri ancillarum contulit vſum fructū. Illo mortuo intrapubertatem: agit ſecundus heres: ⁊ vſum fructū ancillaꝝ mulieri extorquere conatur dicēs vſum fructūei a filio legatū: a ſe v̓o minime. Queritur vtrum emulier legatū: qd̓ teſtamento acceperat inuita poſſiamittere. Hic igitur ſubiectū eſt legatū qd̓ teſtamēti iure recte accepit. Predicatū v̓o īuitā poſſe amitere. Sumo igit̉ argumētū ab repugnantibꝰ. Rergnās v̓o eſt ſi id qd̓ ꝯtrario ꝯſequens eſt: alteri cōtrrio cōparetur velut in hoc ipſo: qd̓ tractamus exeplo recte accipere ⁊ non recte accipere contrariaſed non recte accipere comitat̉ inuitum redderere enim inuitus reddit qui non recte accepit. Rergnat igitur inuitum reddere ei quod eſt recte accipFaciemus igitur argumentū ſic. Qui te ſtamento accepit recte accepit. Quod aūt recte accipit̉: inuito eꝗ ſemel recte acceperit auferri non pōt. At mulier teſtamento vſum fructum ancillaꝝ accepit. Idem igit̉inuite non poterit auferri. Argumentū ab eo quodipſo eſt: de quo agitur .i. de eo quod recte acceptureſt. In ipſo v̓o eſt velut affectum cōtrarietatis mēvt ſuperius dictum eſt. Eſt aūt argumentū repugnti. Maxīa ꝓpoſitio ē repugnātia cōuenire nō poſſe¶ Ab efficientibus cauſis hoc modo. Omnibieſt ius parietem directum ad parietem communadiungere. vel ſolidum vel fornicatum. At ſi quiain pariete communi demoliendo damni infecti ꝓmiſerit. non debebit preſtare. ꝙ fornix vitii fecerNon enim eius vitio: qui demolitus eſt. damnumfactum eſt. ſed eius operis vitio quod ita edificatum eſt. vt ſuſpendi non poſſet.¶ Cauſarum quidē multa ſunt genera que Cicero paulo poſterius diuidit. Sed nunc de efficientiuꝫ cāꝝ diſerit argumento. Efficiens v̓o cauſa ē qͣ precedēte aliquid effectum eſt: non tempore: ſed proprietate natre velut in hoc qd̓ nunc declaramus exēplo. Damnifecti ꝓmiſſio eſt quotiens quis promittit. Si qd̓ dānū eius opera contigerit: ſua reſtitutione eſſe penſadū. Ius aūt eſt parieti cōi parietem alium vel fornicatum ideſt arcū hn̄tem: vel directum ꝯtinuūqꝫ ꝯiugere. Quidam igitur ad parietem cōem alium extrſecus parietē iunxit: deditqꝫ ſatis dāni infecti. Cōiaūt paries fornicatus fuit .i. arcum hn̄s vel ſigni earfabricā ſuſtinens. adiungente igitur eo ꝗ ſatiſdederat: ⁊ vt adiungeret: demoliente ꝑtem parietis: quiunctura cohereſceret: vitium cōis paries fecit. quetur an dāni infecti ꝓmiſſio cogat eum qui ꝓmiſervitium reſtituere. Subiectus terminus: dām infectiꝓmiſſio predicatus vitij reſtitutio. Sumimus igiturargumentū a cāis hoc modo. Si enim is qui dāni ꝓmiſit infecti: eius vitij cā fuit: reſtituere dꝫ vitiū qꝛeius accidit culpa. ꝙ ſi ea natura parietis fuit: vt ſuſpendi: ſuſtineriqꝫ non poſſet. fornicati .n. parietis nōea natura eſt: vt ſuſpendi queat: parietis potius foma: quā demolientis culpa vitium feciſſe videbituatqꝫ ita non cogitur reſtaurare vitium qui ſe dāni irfecti ꝓmiſſione cōſtrinxerit. Fiet igitur argumentatio hoc mō. ſi penes parietis formam conſtitit̉: ẜeo adiungente parieteꝫ: qui dāni infecti ꝓmiſerattium fieret: id vitium qui promiſit ſoluere non cogit