In tōpicorū Ficero. Cōmentario. lib. ii.

ab eo quod eſt ī ipſo de quo q̄rit̉: ideſt ab eo quod ē īvxore de qua querit̉. Eſt autem in vxore: de qua q̄rit̉ſpecies vxoris: ea .ſ. que in manū non cōuenit: q̄ ad eāaffecta ē. Oīs .n. ſpēs ad ſuū genus refertur .i. oīs forma factum eſt igitur argumentum ab eo ꝙ ē in ip̄oab affectis a forma generiſ. Maxima propoſitio eſt:quod de vna ſpecie dicitur: idē in alteram nō cōuēire¶ Ad ſimilitudinē hoc modo. Si edes exeſe corruerunt: vitiumue faciunt quarum uſufructus legatus eſt: heres reſtituere non debet nec reficere: nōmagis ꝙͣ ſeruum reſtituere ſi is: cuius vſufructuslegatus eſſet: deperiſſet.¶ Similia dicuntur: que eiuſdem ſunt qualitatis: ex ꝗbus hoc modo ſumitur arguinentum. Quidam teſtamento edium vſumfructum legauit .i. cōceſſit edes:vt̓iis alius dum viueret: vteretur he ceperunt vel vitium facere .i. ruinam minari vel ēt corruerūt. Petitigit̉ ab herede is cui ediū vſuſfructus legatus eſt: vteaꝝ ſibi ediū q̄ a teſtatore legata ſunt: damna compēſet: ⁊ edes q̄ vitiū fecerunt vel corruerūt reſtituat.Querit̉ an eaꝝ edium quaꝝ vſuſ fructus legatus ſitvitium vel ruinam heres reſtituere cogatur: Hic igitur ſubiecta quidem oratio eſt: veluti quidam terminus edium quarū vſuſfructus legatus ſit: ruia vel vitiū. Predicata v̓o oratio loco termini conſtituta: abherede reſtitutio. Sumo igitur a ſimili argumētumhoc modo. Quoniā ſi quis ſerui vſumfructum legauerit: iſqꝫ ſeruus aliquo modo deꝑierit non cogit̉ reſtituere heres ſeruum. Ne nunc ꝗdē coget̉ heres reſtituere edes: que in vſumfructuꝫ legate ruinā: vitiūue fecerūt. Similiſ eſt .n. ſerui vſuſfructꝰ legatio editvſuſfructus legatiōi. Simile ēt ſeruū in vſum fructūlegatum ſi deperierit: ab herede nō reſtitui ⁊ ediū invſumfructū legatarū vicium ruināue ab herede nonrefici. Eſt igitur queſtio quidem: an ediū in vſum fructum legatarū viciū vel ruinā heres reſtituere cogatur. Termini vero ſubiectus quidem edium in vſumfructum legatarū viciū vel ruinā: p̄dicatꝰ aūt ab herede reſtitutio. Argumentum vero ab eo quod ī ipſoeſt .i. ab eo quod ineſt vel ruine vel vitio ediū in vſūfructū legataꝝ. Id aūt eſt affectū .i. ſimilitudo. Oīsenī ſimilitudo ei ineſſe perpenditur: quod eſt ſimileSimilitudo vero eſt ſerui vſuſfructus legati pereuntis: quem reſtituere heres non cognitur. Maxima vero propoſitio ſimilibus rebus eadem cōuenire.¶ A differentia: non ſi exori vir legauit argentumomne quod ſuum eſſet. Iccirco que in nominibusfuerint legata ſunt. Multum eniꝫ differt in archane poſitum ſit argentum an in tabulis debeatur.¶ In rebus plurimum differentibꝰ qd̓ de altera earuꝫdicitur: nō videt̉ in alterā cōuenire. Id cū ita ſit quidam argentum ſuum omne legauit vxori. Illa pecuniā quoqꝫ que ī noībus debebatur: ſuam eſſe dicebatqd̓ oīs pecunia noīe vocaret̉ argēti. querit̉ an id quoqꝫ argētū ꝙ in noībus debebat̉: legatuꝫ ſit. hic igit̉ſubiectª eſt terminus argentū: quod in noībus debet̉legatū v̓o p̄dicatª. A differentia igitur faciemus argumentationem hoc modo. Idem de plurimum differētibus rebꝰ ītelligi nō pōt. Plurimū vero differtargētū ī arca ne ſit poſitū: an in noībus debeat̉. Nāque poſita in arca pecunia eſt: iuris eſt noſtri. In nominibus v̓o debita nō ē noſtra. Nā qd̓ mutuū daturex meo: ſit accipientis: atqꝫ ideo nō cogitur eandem

ipſam pecuniā debitor reſtituere creditori ſed aliā tātā. In arca vero poſita pecunia: ⁊ in nominibus debita: non ſunt argenti vel pecunie ſpēs: ſꝫ differētie. nāargēti ſpēs ſignatū ac nō ſignatuꝫ eē dicte ſunt. qualitas v̓o pecunie in poſſeſſione poſite vel non poſiteſꝫ nō modis oībꝰ aliene in his differētijs conſtat: vtalia ſit in arca poſita. reliqua in nominibꝰ debeaturatqꝫ hoc iccirco dictum eſt: ne ꝗs nō a differētijs: ſeca ſpecie argumētationē ductam putaret. qualitas .n.ſubſtantialis non ſpeciebª: ſed differentijs ānumertur. Cum igitur ſuum omne quod fuerit argentumvir vxori legauerit: cūqꝫ manifeſtū ſit: id ad eam ꝑnere: ꝙ fuerit ſuū legantis .i. qd̓ in arca fuerit cōditnō pōt ītelligi de eo qd̓ ī noībus debebat̉. quoniā ſicut dictū ē id qd̓ ī noībꝰ debet̉: ab eo quod in arca ꝑſitum ē: plurimū differt. facta ē igitur argumentatio ab eo quod in ipſo inerat: de quo querebat̉. querbatur vero de argēto in noībus debito. In hoc veroinerat propria differentia: qua ab alio differebat argento eo ſcilicet quod in arca poſitum fuerat. Id vero ē affectū .i. a differentia. Maxima vero ꝓpoſitiode rebꝰ plurimū differentibus idē ītelligi nō poſſe.¶ A cōtrario autem ſic. non debꝫ ea mulier: cui vibonorum ſuorum vſumfructum legauit cellis vinariis ⁊ oleariis plenis relictis: putare id ad ſe petinere. Uſus enim non abuſus legatus eſt. ea ſuninter ſe contraria.¶ Quod de aliqua re dicitur: id ī eiꝰ cōtrariuꝫ nō pōcōuenire. Idē .n. de duobꝰ cōtrarijs ītelligi nullo mōpoteſt. ꝗdā igit̉ ſupreme volūtatis arbitrio vxori bonoꝝ ſuoꝝ vſu fructū legauit: mulier igit̉ cellas vinaras oleariaſqꝫ plenas ad vſufructuꝫ propriū deuocabat. querit̉ an penus quoqꝫ viu fructus legatuſ ſit: penus igitur ſubiectus eſt: legatio p̄dicatuꝫ: a contrarioigitur ſumitur argumēcū hoc modo vtimur his quenobis vtentibus permane̓t: his v̓o abutimur que nobis vtentibus ꝑcūt. ergo cū ꝑmāere: ac perire cōtraria ſint: vſus quoqꝫ atqꝫ abuſus ꝯtraria neceſſe eſt iudicentur: ꝙ ſi cetera ꝗdē vtendo ꝑmanēt: celle aūt vnarie atqꝫ olearie vtēdo cōſumūt̉. aliaꝝ ꝗdē reꝝ vſifructus eſſe pōt: penus vero nō pōt vſus eſſe: ſed potius abuſus: ergo cū vir vxori vſufructū bonoꝝ legauerit: nō potuit legare cōtrariuꝫ: qd̓ ē abuſus: eſt v̓oabuſus vini atqꝫ olei: vinū igitur atqꝫ oleū ad vſufrictū mulieris nō pōt ꝑtinere. Argumentū ab eo ꝙ iipſo ē: de quo agit̉ .i. ab vſufructus legatione atqꝫ aaffecto .i. ꝯͣrio ꝯͣria v̓o in cōtrarijs nō ita ſunt tanddiffinitio in eo qd̓ diffinit̉: ſed tāqꝫ relatio. Oīs .n.latio ī relatiuis: oīaqꝫ cōtraria nō id qd̓ ſūt .i. qͣlitate.ſed hoc ipſū ꝙ cōtraria ſūt: in contrarijs eſſe dicunt̉qꝛ nō ẜm qͣlitatē ꝓpriā: ſed ẜm plurimā diſtantiā ſibinuiceꝫ conferuntur. Maxima propoſitio ē. quod acui conuenit: id eius contrario non conuenire.¶ Ab adiunctis. ſi ea mulier teſtamentum fecit qſe capite nunꝙͣ diminuit. non videtur ex edicto p̄toris ſecundum eas tabulas poſſeſſio dari. Aditgitur enim: vt ſecundum ſeruorum: ſecunduꝫ exilum: ſecundum puerulorum tabulas poſſeſſio rideatur ex edicto dari.¶ Adiūcta ſunt: que ꝓximū ac finitimū locū tenēt vt ſiunū eoꝝ quolibet extiterit mō: alteꝝ quoqꝫ vel extītiſe vel extare: vl̓ extituꝝ eē videat̉. hec .n. ſibi qͣſi vicieſūt. que v̓o ī exiſtēdo ſibi ſūt proxima: hec vel antece