In Topicorū Ticero. Cōmentario. lib. ii.

poſitione comitant̉ at ſi dicā ſi ſuꝑbꝰ eſt: odioſus eſtSuꝑbia ⁊ naturaliter ⁊ in ꝓpoſitiōe odiū p̄cedit. prus .n. ſuperbia cōſueuit exiſtere: poſt v̓o atqꝫ ex eadēſuꝑbia veniens odiū ſeꝗ. Nec intereſt vtꝝ natural̓rq̄libet res antecedat aliqn̄ an v̓o cōſeqͣtur dū id in ꝓpoſitione annotemꝰ eā eſſe rē antecedenteꝫ: q̄ ſiue naturaliter pͥor ſit ſiue poſterior: alterā tn̄ rē ſecū neceſſario trahat. Repugnātia v̓o intelliguntur quotiensid ꝙ alicui ꝯͣrioꝝ naͣl̓r iūctū eſt reliquo ꝯͣrio cōꝑat̉ vtqm̄ amicitie atqꝫ inimicite ꝯͣria ſt̉. Inimicitias v̓o cōſeꝗt̉ nocēdi volūtas: amicitia ⁊ nocēdi volūtas repugnātia ſunt hec quoqꝫ ad ſe ꝯͣrietatis ſimilitudine referūt̉. Cā ē: qͣ p̄cedēte aliud efficitur: vt cā diei eſt ſolis ortꝰ. Effectū eſt ꝙ p̄cedēs cā ꝑficit vt dies quē ſolis ortꝰ emittit: Maioꝝ vero cōparatio ē: quotiēs eiqd̓ minꝰ ē: id qd̓ maiꝰ eſt cōꝑatur: vt ſi nemo innocēspelli in exiliū dꝫ: multo magis ne Tullius ꝗdē: ꝗ nō īnocens ſolū: veꝝ etiam ⁊ patrie fuit liberator. plus ēē .n. patrie eſſe liberatorē qͣꝫ innocētē. Pariū vo quotiens inter ſe paria cōꝑant̉: vt ſi hic ciuis innocēs pelli in exiliū nō dꝫ: qꝛ īnocēs ē: nec ille ꝗdeꝫ ꝗ eſt inocēscarere patria iuſte pōt. Minoꝝ v̓o quotiens minoramaioribꝰ ꝯferūt̉. vt ſi Ciceronē liberatorē patrie premio nēo dignū putauit: nemo eū putet p̄mio digniꝗ cū tm̄ īnocēs fuerit: nulla in rempu. cōtulit merita.Hec itaqꝫ oīa cognata ſibi eſſe: ⁊ ad ſe referri inuicē:⁊ ſe velut eregiōe reſpicere nullꝰ ignorat. Nā vt decognatis pͥmū loqͣmur: ⁊ iuſtitia ad id qd̓ iuſtū vel idqd̓ iuſte fieri pōt ſpectat: ⁊ eū ꝗ iuſtꝰ ē ꝑficit. Ceteraquoqꝫ hn̄t ad ſe n̄ mō vocabuli cognationē: veꝝ ēt cuiuſdā nature cōgruētiā: ita tn̄ vt a ſe diuerſa fint. Neqꝫ idē eſt iuſtitia qd̓ iuſtꝰ. Oē .n. ꝗcꝗd ab aliquo inflectit̉ ē diuerſū: eidēqꝫ cognatū: a quo ēt ꝓbat̉ inflexū.Genꝰ etiā cognatū eſſe ei cuiꝰ genꝰ ē .i. ſpēi quā Cicero formā vocauit: dubiū nō ē. Genꝰ .n. ſpēi genꝰ ē: ⁊ſpēs generis ſpēſ. itaqꝫ ad ſeinuicē referunt̉: licet idēgenꝰ ac ſpēs nō ſint: Illud ſane vidēdū eſt: qm̄ qͣs nosſpēs nuncupamꝰ: eas Cicero formas vocat. Cui ꝗdeꝫdū ꝙ dicit ītelligā: cōcedā libēter quibꝰ voluerit vtinominibus: mihi v̓o nō idē cōcedi pōt. Nā ꝗ explanationis lucē ꝓfeſſus eſt: in his verbis dꝫ q̄ ſunt in vſupoſita verſari. Id āt ꝙ ſupponit̉ generi vt ſpēs quāforma potiꝰ nūcupet̉: vſus obtinuit. Iā v̓o ſil̓e niſi ſimili ſil̓e eē nō pōt: ⁊ qd̓ differt niſi a diſſimili differre nō pōt. Cōtraria ēt ꝯͣrijs intelliguntur eſſe ꝯͣria. cōiuncta etiam cōiunctis adhereſcūt ⁊ q̄ ſunt anteceditia: aliꝗd qd̓ pōt conſequi antecedūt. Id ēt qd̓ eſt ꝯſequens illud qd̓ anteceſſit inſeꝗt̉. Oē ēt repugnās repugnāti ſibimet ītelligit̉ īimicū. Cā ēt effectꝰ ſui cā ēQd̓ eniꝫ q̄uis cā efficit: eiꝰ rei quā efficit cā ē: effectꝰquoqꝫ cāe alicuius effectꝰ ē. Cōparatio vero maiorareſpicit mīoꝝ vero maiora pariū paria atqꝫ ī oībꝰ eanatura eſſe dep̄hēdit̉: vt cū per ſe res q̄dā ſint diuerſe ab his ad q̄ referūt̉: affecta tn̄ eſſe dū cōparāt̉ appareāt. diuerſa vero eſſe ab his ad q̄ referāt̉: illa resapprobat: qm̄ nihil ad ſe ip̄ꝫ referri pōt. Que cū itaſint: iure affecta ſunt nūcupata q̄ oīa eiꝰ loci ꝗ ex affectis ducit̉ ſpēs: vel forme ſunt. ipſo etiā teſtāte Cicerone ꝗ ait. Sed hoc genus in plures ꝑtes diſtributūeſt. Cū .n. genꝰ dixit qͣs ſcindit a genere ſpēs eē ſignauit. Preterea oīa hec ⁊ nomē generis ſuſcipiūt ⁊ difinitionē. Affecta enī ſūt ad aliꝗd: q̄ ad id ad qd̓ affecta ſunt: referri q̄unt. cōiugata uero ⁊ genuſ ⁊ forma⁊ cetera ad ea ſemꝑ ad q̄ ſūt affecta: referūt̉. Sed vtin ſuperioribꝰ locis dictū ē: ꝗ ī ipſo de quo agit̉ here-

bāt: id ē ex toto: ex ꝑtibꝰ: ex nota. vt ex toto eo ītelligeret̉ termino: ꝗ fuiſſet ī qōne ꝓpoſitus. Itemqꝫ ex eiꝰꝑtibꝰ atqꝫ ex eiuſ nota. Eodē modo ēt in his q̄ affectaſūt dicemꝰ ad eū terminū affecta cōſiderari: ꝗ ſubiecti vel predicati loco poſitꝰ cōtinet qōnem. Superennūc illud dicere: cur qͥ affecta ſunt in ipſo de quo agitur eſſe dicātur: etenim in ipſo de quo agit̉ termīo qͣtuor locos eſſe ſignauit Cicero .i. ex toto: ex ꝑtibus: exnota: ex affectis. Quoꝝ tria ꝗdē ſuperiora manifeſtūē ī eo herere de quo agit̉ termino. Diffinitio .n. cuiuſlibet rei qd̓ totū eſt: ī illo ipſo eſt: qd̓ diffinit. Parteēt in ipſo illo ſūt: ꝙ collectiōe cōiūgūt. Nota ēt ī illoē: ꝙ appellatiōe ſignat: affecta v̓o extrīſecꝰ poſita vidēt̉ ꝗppe q̄ referūt̉ ad id ad ꝙ affecta ſūt: q̄ nō referrēt̉ niſi extrīſecꝰ poſita ītelligerēt̉. Cur igit̉ ea etiā q̄affecta ſūt ad id de quo agit̉: inter eos numerauit locos: qui ipſi de quo queritur termino coherēt: dicendū ē. Qm̄ id quod adherere dicitur: nō idē eſt ei: cuiadherere p̄dicat̉. Que cum diuerſa ſint: cognatōe thqͣdā intelligūt̉ eſſe cōiuncta: veluti nō idē eſt diffinitio: qd̓ ipſa res que diffinitiōe deſcribit̉. Si .n. diffinitio clarius efficit id quod diffinit nihil vero ip̄m ſe ſeclarius qͣꝫ ē efficere pōt. Māifeſtū ē id qd̓ diffinitura diffinitiōe eſſe diuerſū. Sꝫ. iccirco herere diffinitinē ī eo qd̓ diffinit̉ dicimus: ꝙ ē ei cognata atqꝫ cōiūcta. Quipe que dū eiꝰ ꝓprietatē ſignificet: ab eiꝰ ſubſtātia nō recedit. Partes etiā ac note diuerſa ſūt aleo: qd̓ vel copulāt: vel deſignāt. Sꝫ qꝛ ille ꝓpoſitumterminū iungūt: ille ſignāt: habentes aliquā cū ꝓpoſito termīo cognationē: ī ipſo de quo agit̉ herere phibētur. Ita ēt ī affectis licet extrīſecꝰ ſint neqꝫ idē ſintꝙ ea ſūt ad q̄ ītelligūtur affecta. Neceſſario tn̄ qꝛ aliquā cognationē cū his habere cōſiderant̉: ī ipſis herere dicūt̉: ad q̄ affecta ſūt. Qui v̓o eoꝝ naturalis odo ſit: vel q̄ differētia: vel q̄ ſit alia locoꝝ partitio: lꝫī topicis differentijs oportunius expediendum ſit tamen cum exempla Ciceronis que ī his explicandis aſtulit: expoſuero ſubiungam.¶ Cōiugata dicūt̉. q̄ ſūt ex verbis generis eiuſdeꝫEiuſdē aūt generis verba ſunt que orta ab vno verie cōmutāt̉: vt ſapiēs ſapiēter ſapiētia: hec verbocōiugatio dicitur ex qͣ hmōi ē argumētū. Si cōpaſcuus ager eſt. Ius eſt compaſcere.¶ Diffinitio cōiugatoꝝ a Cicerōe ꝓlata talis ē. Coniugata dicūt̉: q̄ ſūt ex v̓bis gn̄is eiuſdē .i. qͥ ab vno v̓varijs īflectūt̉ mōis. Ex eodē ꝗppe gn̄e v̓ba ſūt.)ſtitia iuſtꝰ: iuſte: iuſtū: ⁊ qͣcūqꝫ alia ī diuerſas poſſūtvocabuloꝝ ſpēs īflecti. Quecūqꝫ .n. ab vno quolibeorta varie cōmutāt̉: hec a grecis ꝗdē σύξύρία dtur: apud latīos v̓o cōiugata. Nā qd̓ greci oυζυS ιdicūt nos ꝯiugatiōeꝫ appellamꝰ. Hec āt ſūt vt ſapens ſapiēter ſapīa: ⁊ q̄cūqꝫ ī varias ꝑtes or̄onis: vriaſqꝫ īflexiōes: ab vno quodā ducta cernūt̉. Ex cōitgatis igit̉ argumēti naſcē̓tis hoc exēplū ē. Sit .n. dubitabile: an in aliquo agro mihi atqꝫ vicio ſil̓ paſcereliceat pecus. Id āt ē: an ius ſit cōpaſcere: ſubiectū igtur ē ager. ꝯpaſcere v̓o p̄dicatū. faciemꝰ igit̉ argumētū hoc modo hic de quo queritur ager cōpaſcuꝰ ē ī cōpaſcuo aūt licet cōpaſcere in hoc igit̉ agro licet cōpaſcere. Hic igit̉ cōpaſcēdi iuris argum̄tū ex cōpaſcūoſūptū ē ex cōiugato videlicet. Cōpaſcere enim ⁊ conpaſcuū cōiugata ſūt. Sūptū v̓o ē argumētū ius eſſecōpaſcere: qm̄ ſit ager cōpaſcuꝰ: ſed cōiugatū ē cōpſcuū ei qd̓ ē cōꝑaſcere. A cōiugatis igit̉ ſūptū ē argt