De interpretatio. editionis ſecūde lib. ſextus.

quia fieri poteſt. Rurſus quod poſſibile eſt non ē verum dicere quoniaꝫ neceſſe eſt. poteſt eniꝫ quod poſſibile eſt eē: ideꝫ non eē. Quare ſi de poſſibilitate impoſſibilitas ⁊ neceſſitas recte dici non poteſt: eorumnegationes poſſibilitati conſentient: que ſūt non impoſſibile eē ⁊ nō neceſſariuꝫ eſſe. Sed meminiſſe debemus eandeꝫ ſemper in omnibus de contingenti ⁊de poſſibili rationeꝫ eſſe. De eo ſcilicꝫ poſſibili quodcum adhuc non ſit poterit tamē eſſe aut non eſſe. Aliam rurſus conſequentiam dicit hoc modo. Illi veroque eſt poſſibile non eē ⁊ contingere nō eſſe illa queeſt non neceſſarium non eſſe ⁊ non impoſſibile non eēpropter eandem cauſam hanc quoqꝫ conſequētiamdicit. Illi eniꝫ que eſt poſſibile non eſſe ⁊ ei que eſt cōtingere non eſſe illa conſentire ait que dicit non neceſſe non eē ⁊ non impoſſibile non eſſe. Hoc autemideo quia quod poteſt non eſſe poteſt etiaꝫ eſſe. ⁊ rurſus quod contingit non eſſe contingit eſſe. At veroquod neceſſe eſt non eſſe illud non poteſt eſſe: quodautem impoſſibile eſt non eſſe. illud non eſſe non poterit. quare a poſſibili vtreqꝫ diſcrepant. Namqꝫ poſſibili tali que poſſe aliquid eſſe promittit: contrariūſentit ea que dicit neceſſe eſſe non eſſe. Rurſus quiapoſſibilitas habet in ſe vim vt id quod pōt eſſe: poſſit ⁊ non eſſe: diſſentit ab ea multumqꝫ diſcrepat quedicit impoſſibile eſſe non eſſe. Quod ſi ſit propoſitioque predicat neceſſe eſſe non eſſe: ⁊ rurſus que dicitimpoſſibile eſſe non eſſe a poſſibilitate diſſentiunt.Recte nimirum harum negationes poſſibilitati conſentire creduntur. Poſſibiles autem propoſitionesvoco huiuſmodi que vel in affirmatione vel negatione poſſibilitatem aliquam monſtrant altera partenon intercluſa: vt que dicit poſſibile eſſe aliquid abhac non intercluditur ea per quaꝫ dici poteſt poſſibile eſſe non eſſe. vel ſi quis dicat poſſibile aliquid noneſſe. ab hac rurſus intercluſum non eſt: vt eſſe poſſit.atqꝫ ideo affirmationem que dicit poſſe eſſe poſſibilēvoco. Nec minus eaꝫ que dicit aliquid poſſe non eēEt in iſtis propoſitionibus quas Ariſtoteles ponit:in quibus dicit poſſibile non eſſe: non videatur itadicere tamqͣꝫ ſi hoc modo pronunciet: vt velit intendere aliquid impoſſibile eſſe: cum dicit poſſibile noneſſe Ita eniꝫ hanc propoſitionem dicit non quod poſſibilitatem illaꝫ auferat: ſed ꝙ dicat poſſibile eſſe aliquid vt non ſit. Subaudiendum enim eſt adiungendumqꝫ ad poſſibile verbum quod eſt eſſe: vt cum illedicit poſſibile non eſſe: nos intelligamus poſſibile eēnon eſſe ideſt poſſibile eſſe vt non ſit. Tertiam conſequentiam ponit hanc in qua conſentire dicit illi queeſt non poſſibile eſſe ⁊ non contingens eſſe illam quedicit neceſſariuꝫ non eē ⁊ īpoſſibile eē. hoc ita planūeſt vt expoſitione non egeat. Quod eniꝫ non poſſibile eſt: hoc fieri nō poteſt. Quod fieri non poteſt neceſſe eſt: vt non ſit: quod autem neceſſe eſt vt non ſitimpoſſibile eſt. Recte ergo dicitur eaꝫ propoſitioneꝫque dicit aliquid non poſſe eē ⁊ eaꝫ que dicit non contingere eē conſequi illas ⁊ que eē cuꝫ neceſſe eſſe negant: ⁊ que impoſſibilitatem affirmant. Quod auteꝫdicit tale eſt. non neceſſe eē contingēs eſt eſſe. neceſſeaūt non eē n̄ ꝯtingēs eē. n̄ ē ꝯtīgēs .ſ. eē: ⁊ neceſſariūnon eſſe. reliquam conſequentiam in qua eas ꝓpoſitiones que dicerent non poſſibile eē aliquid non eē:⁊ non contingere non eē illis que proponerent neceſſe eē: ⁊ impoſſibile non eē conſentire dicit. neqꝫ vllaꝫhabet hoc obſcuritatem. Nam quod non eſt poſſibile

poſſibile eſt non eſſe: late patet quia neceſſe eſt eſſeErgo ⁊ quod nō eſt poſſibile vt nō ſit: manifeſtum ēquoniam neceſſe eſt eē. idem quoqꝫ ⁊ de contingentidicendum eſt. Deſcribit autem eas hoc modo. vt nōſolum mente ⁊ ratione capiantur: verum etiam ſubiectis oculis facilior intellectus ſit. Nos autem vt ſulucidior explanatio: de his duos facimus ordinesˢ: ⁊in primo quidem eas poſuimus que precedunt. in ſecundo vero eas que ſequuntur: vt ſit multa facultasꝑ ſe earum rationes non ītelligentibus ad deſcriptionē tamē reſpicientibꝰ que quaꝫ ſequatur agnoſcere.PrecedentesSequentes.Non impoſſibile eſſe.Poſſibile eſſeContingens eēNon neceſſe eē.PrecedentesSequentes.Non neceſſariū non ePoſſibile non eēNon poſſibile non eē.Contingens non eēSequentes.PrecedentesNeceſſarium non eē.Non poſſibile eēImpoſſibile eſſeNon contingens eēSequentes.PrecedentesNeceſſe eēNon poſſibile non eēNon contingens non eēImpoſſibile non eē.¶ Hac ergo deſcriptione facta quid Ariſtote. cōmunque ſingulatim de eorū cōſequentijs diſputauit: qm̄defatigari volumꝰ lectores: ſextū volumē expediet¶ Liber ſextus incipit.a Extus hic liber longe commentationi terminum ponit: que quodam magno lre conſtiterit ac temporis mora. Nā ⁊ pluML morum ſunc im pnum coateruate ſuuotie: ⁊ duorum ferme annorum ſpacium continuomentandi ſudore conſumpſimus. Neqꝫ ego arbitrone doctrine. non ad lectorum ſcientiam potius quaꝫprolixitate ad faſtidium tenderemus. Quibus reſſum velim non hoc tam mendaciter eſſe ſenſuros: ſiprioris cōmenti perlegerent breuitatem: nam nbreuius explicari potuit anguſtiſſimorum obſcuritaimpedita ſermonum: ⁊ qͣꝫ multa ad plenam huius libri intelligentiam deſint agnoſcent. Quid autenvtrumqꝫ opus legētibus vtilitatis exhibeat: hinc facillime mihi videtur poſſe perpendi. Quod cum hacſecundam editionem in manus quiſqͣꝫ primum ſumpſerit: ipſarum rerum ſpacioſa varietate confunditur: vt qui in maioribus mentem intendere nequiteditionis prime breuitatem ſimplicitatemqꝫ deſideret. Quod ſi quis ad prioris editionis duos libros lector acceſſerit: ſumpſiſſe ſibi ad ſcientiam quidam fōtaſſe videbitur. ſed cum poſtremo hanc ſecundam cōgnouerit editionem: quam multa in prima ignoraretagnoſcit: nec homines a legendo longum opus labore deterreat: cuꝫ nos non impedierit ad ſcribendoꝫSed