De interpretatio. editionis ſecūde lib. quintus.

tradictorie. Docetur autē eſſe affirmatio ea que dicitpoſſe non eſſe: quod eius quedaꝫ alia negatio repertur ea .ſ. que dicit non poſſe non eſſe: ſimulqꝫ illud aciungit. Cuꝫ ſint inquit huiꝰ ꝓpoſitionis que dicit aliquid poſſe eē due q̄ videant̉ eē negationes ea .ſ. quedicit poſſe nō eſſe: ⁊ ea que ꝓponit non poſſe eē: hincagnoſcit̉ que haruꝫ ſit contradictoria contra eā quedicit poſſe eſſe affirmationē. que eniꝫ veruꝫ falſumqꝫcuꝫ ea diuidit: ipſa potiꝰ pōt negatio eſſe qͣꝫ ea que illi conſentit. Ei vero que eſt poſſe eſſe cōſentit ea quedicit poſſe non eſſe: vt ſupra iā docui. ea aūt que dicitnō poſſe eſſe. ſi falſa eſt: vera eſt que dicit poſſe eſſeSꝫ ſi hec rurſus falſa eſt: vera eſt illa que enūciat nōpoſſe eſſe. diuidūt ergo hee veritatem falſitatemqꝫ.quod in ſingulis exēplis facile poterit inueniri. Ageeniꝫ dicat quis me poſſe ābulare: ille verum dixeritSi vero quis dicat non poſſe me ambulare: mētituseſt. Rurſus ſi ꝗs dicat poſſe ſolē conſiſtere: mentiturSi quis vero dicat non poſſe ſoleꝫ conſiſtere de ipſius nullus ambigit veritate. Diuidūt ergo veritatemfalſitatēqꝫ he .ſ. que dicunt poſſe eſſe ⁊ non poſſe eē:ille vero ſeſe ſequuntur que dicunt poſſe eſſe ⁊ poſſenon eſſe. Que ergo ſibi conſentiunt contradictionesnō ſunt: que aūt veritatem falſitatēqꝫ diuidunt: ip̄aseē cōtradictiōes magis putādū ē qd̓ ꝑ hoc ait. Quare ⁊ ſeſe ſequi inuicem videbuntur: que autem propoſitiones ſequātur ſeſe dicit .i. poſſibile eſt eē ⁊ poſſibile nō eſſe. Cur autem ſeſe ſequantur monſtrat adijciens: non enim contradictiones ſibiinuicem ſunt: ſienim cōtradictiones eēt nunqͣꝫ ſeſe ſequerent̉. Sꝫque ſint cōtradictiones declarat dicēs. Sed poſſibile eſt eē ⁊ nō poſſibile eē nūqͣꝫ ſimul ſunt. Cur auteꝫnūqͣꝫ ſimul ſunt: nō tacuit. ait nāqꝫ. Opponūtur eniꝫnā idcirco nūqͣꝫ ſimul ſunt: qꝛ veritatem falſitatēqꝫdiuidūt: qm̄ opponūtur. Docet quoqꝫ eiꝰ ꝓpoſitiōisque dicit poſſe nō eē illā eſſe negationē q̄ ꝓponit nopoſſe nō eē: ⁊ ex eadem vim ad hāc ꝓpoſitionē trāſit.Dicit enim. At vero poſſibile nō eē ⁊ nō poſſibile nōeē nunqͣꝫ ſimul ſunt: per quod oſtenditur illā eē affirmatiuā: illā vero negatiuā. Uniuerſaliter enim quecūqꝫ idē de eodē hec ponit: hec aufert: ſi illa ſit affirmatiua: illa negatiua: ⁊ nihil equiuocatiōis: aut vniuerſalium determinatiōis īpediat cōtradictorie ſibimet opponūtur. Cetera iā ita ait ꝑ ſe expedita ſunt:vt longa expoſitiōe nō egeant. Sed quedā in eorumordine permiſcenda ſunt: ꝑ que id quod per ſe eſt lucidum: clarius monſtretur. Proſequitur enī ſimiliter ceteros modos: dicēs que propoſitiōes quaꝝ affirmationū nō ſint negatōes ⁊ que ſint: ⁊ eis quas negationes nō eē dicit: vt affirmatiōes eē demōſtret: alias negationes opponit. Sil̓r aūt īquit ⁊ eiꝰ ꝓpōnis:que ē neceſſarium eē: nō eſt ea negatio que dicit neceſſarium non eē: hec enim affirmatio ē: ſicut mox negatiōe oppoſita cōprobauit: ſed potius ea negatio eſteiꝰ que ē neceſſarium eē: que dicit non neceſſariū eē.Eodē quoqꝫ modo cuncta proſequitur dicens. eiꝰ vero que eſt neceſſarium nō eē: quā ſupradixerit nō eēoppoſitā ei que dicit neceſſariū eſt eſſe: illa negatioeſt q̄ ꝓponit non neceſſariū nō eē. Quecūqꝫ enim negationē ad eē poſitā habēt: ille ſi cum modo ſunt: affirmationes eē putande ſunt. Eius vero que ē īpoſſibile eē nō ē ea negatio que dicit impoſſibile nō eē: nōenim ad modū habet negatiuā particulā iunctā: ſedpotiꝰ ea q̄ dicit nō īpoſſibile eē: he nāqꝫ īter ſe veruꝫtalſūqꝫ diuidūt: illiꝰ vero q̄ ad eē hꝫ particulā nega-

tiuā: quā affirmationē eē manifeſtū ē .i. eiꝰ q̄ dicit impoſſibile n̄ eē ea negatio ē q̄ dicit nō īpoſſibile nō eēCōcludit ēt breuiter id qd̓ ſupra demōſtrauit dicēs.¶ Uniuerſaliter vero (quemadmodum dictuꝫ eſt)eſſe quidem ⁊ non eſſe oportet ponere: quemadmoduꝫ ſubiecta: negationem vero ⁊ affirmationeꝫ hecfacientem ad eē: ⁊ non eē apponere ⁊ has putareoportet cē oppoſitas dictiones ⁊ negationes: poſſibile non poſſibile. contingens non contigensimpoſſibile. non īpoſſibile neceſſarium non neceſſarium. verum non verum.¶ Uniuerſaliter īꝗt dicimus ſicut iam ſupradictuꝫ ē ſhis ꝓpoſitionibus que modos additos hn̄t: eē ⁊ noneē ſubiecta potiꝰ fieri: modos vero p̄dicari: atqꝫ idead vnū quēlibet modū .i. ẜm vnū fieri debere affirmationē ⁊ negationē ſemꝑ: vt ſicut p̄dicatꝰ modus affirmationē continet: ita negatiua ꝑticula ad moduꝫiūcta totaꝫ hoc modo cōtineat negationē: ꝓponit āeas qͣs putat eē oppoſitas dictiōes hoc mō: poſſibinō poſſibile: cōtingēs nō cōtingēs: īpoſſibile n̄ īpo¬ſbile: neceſſariū nō neceſſariū. Qd̓ āt addidit veꝝ nōverū: ad hoc ꝑtinet: vt oēs modos īcluderet: vere nmodus quidē ē ſicut ⁊ bene: ſicut velociter: ſicut leteſicut grauiter. ⁊ ꝗcūqꝫ modi ſunt: hoc mō faciēda eſtcōtradictio: verū eſt: nō verū ē: nō aūt nō ē veruꝫ: ⁊lociter ābulare: nō velociter ābulare. ſed nō illa q̄ dcit velociter non ambulare. Cōcludēti ergo ſemꝑ admodū iungēda negatio ē. ille enim ſemꝑ ſibimet opponunt̉: vt ſupra iā dictū ē. q̄ ẜm p̄dicatiōes hn̄t negatiuas ꝑticulas iunctas. Predicant̉ autē in his modi: vt ſupra iā demōſtrauimꝰ. Scd̓m modos ergo ihis negatio poſita integram vim cōtradictionis efficiet. Expeditis modorū oppoſitionibꝰ de cōſequētiapropoſitionū atqꝫ cōſenſu habebitur ſubtilis vtiliſqꝫtractatus. Si ergo poſſibile eē ſimpl̓r diceretur: ſimplex ⁊ facilis ꝓpoſitionū videretur eſſe conſēſus: neꝗcqͣꝫ ī earū cōſequētia poſſet errari. Nūc āt qm̄ dupliciter dicitur ẜm diuerſos modos nō eedē ꝓpoſitionum ſūt cōſequētie. Quod āt dico tale ē. Poſſibildue ſūt ꝑtes: vnū qd̓ cū nō ſit eē pōt. Alteruꝫ ꝙ ideſit poſſibile: qd̓ iā ē: pͥor ꝗdē pars corruptibilibꝰ ⁊ pemutabilibus propria eſt: mortalis enī Socrates potrat eē cū nō fuit: ſicut ipſi mortales ꝗ ſūt id qd̓ an̄ nōfuerāt: poteſt enim homo cum nō loquitur loqui:cū non abulat ambulare. Ergo hec pars ẜm id dicio alia ꝑtur qd̓ iam quidem non ē eē tn̄ pōt. illapoſſibilis que ẜm id dicitur qd̓ iā ē aliquid acpoteſtate: vtriſqꝫ naturis accomodatur ⁊ ſeminis ſcilicet ⁊ mortalibus. Nā qd̓ in ſempiternis.poſſibile ē. Rurſus quod ē ī mortalibꝰ nec hocſiſtendi poſſibilitate diſcedit: ſed tantum differid quod in eternis eſt nullo modo permutaturper eſſe neceſſe eſt: illud vero quod in rebus mobus inuenitur poterit ⁊ non eſſe: ⁊ vt ſit non ē neEgo namqꝫ cum ſcribo ineſt mihi ſcribere. Cca ⁊ ſcribere mihi poſſibile ē: ſed quoniamlis ſum: non eſt hec poteſtas ſcribēdi neceſſariaenim ex neceſſitate ſcribo. At vero cum dicimus ceineſſe motum: nulla dubitatio eſt quin nelum moueri: in mortalibus ergo rebus ci⁊ eſſe poteſt: ⁊ vt ſit non eſt neceſſe: in ſempiteriquod eſt neceſſe eſt eē: ⁊ quia eſt eē poſſibile eſt. Cūergo poſſibilis principaliter due ſint partes vna quiẜm id dicitur quod cum non ſit eē tamen poteſt. Al