De interpretatione ſecunde editiōis liber. v.
non homo albus: aut ea q̄ dicit non ē hō albus. Rurſus igitur diſponantur due quidem affirmatiōes prime alternatim poſite: ⁊ econtrario confeſſa prioriſ negatio. Contra ſecundum vero vtreqꝫ he negationesquas diximus aſcribantur.Non eſt albus homoEſt albus homoEſt homo albusNon eſt homo albusNon eſt non homo albus¶ His igitur ita deſcriptis eius ꝓpoſitionis que dicitē hō albus: non poteſt eſſe illa negatio que dicit noneſt non hō albus. Illius eſt enim negatio que habetſubiectū infinitū: q̄ dicit: ē non hō albus. ſimiliter ātſi quālibet aliam quis poſuerit negationem eius ſinedubio alia reperitur affirmatio. Unde ſit vt relinqͣt̉ea eius eſſe negatio que proponit non eſt homo albꝰeſt ergo negatio eius que dicit eſt homo albus eaque dicit non eſt hō albus. ſed eius affirmationis queproponit eſt albus homo negatio eſt ⁊ iſta que dicitnon eſt homo albus. Quod probat ea res ꝙ inter ſeverum falſumqꝫ diuidunt. nam ſi veruꝫ eſt eſſe albūhominem: falſum eſt non eſſe hominem album. Qd̓ſi in aliquibus verum inuenitur: hoc ẜm indiffinitionē propoſitionis agnoſcitur non ẜm negationis formam: vt magis ẜm quantitatem non ſint ſibi oppoſite potius qͣꝫ ẜm qualitatem. ꝙ illa res monſtrat ſi ꝗsſic dicat. Eſt albus omnis homo ſi contra hanc ponatur non eſt omnis homo albus: perſpicuum ē qm̄ inter ſe ⁊ veritatem diuidunt ⁊ falſitatem. vnam enimveram eſſe neceſſe eſt. vnam falſā. quare etiam ſi determinationes auferantur: eadē oppoſitio redit licetſit indefinita. Nam ſicut in ea que dicit oīs hō iuſtuseſt: non omnis homo iuſtus eſt: ſublatis omnis ⁊ noromnis hō iuſtus eſt: homo iuſtus non eſt: affirmatio⁊ negatio oppoſite ſunt. Ita quoqꝫ in his ſublato oīſ⁊ non omnis ea que dicit eſt albus homo ei que dicitnon eſt homo albus oppoſita eſt. additis enim determinatiōibus vna ſemper vera eſt: altera falſa ſed diximus qm̄ affirmationis eius que dicit eſt albus hōnegatio eſt non eſt albus homo. Due igit̉ negatiōesnon eſt albus hō: ⁊ non eſt homo albus: vniꝰ affirmationis ſunt: que enunciat eſt homo albus. ꝙ euenit ſinegationes he que dicunt non eſt homo albus: ⁊ nonē albꝰ hō a ſe diuerſe ſunt ꝙ ex eo contingit ꝙ priuspropoſitū eſt eā que dicit eſt albus homo diuerſaꝫ eēab ea que dicit eſt homo albus. ꝙ ſi hoc īpoſſibile eſtvt vna affirmatio duas habeat negationes. ⁊ perſpicuum eſt contra eam affirmationē que dicit eſt hō albus vtraſqꝫ has negatiōes que dicunt non eſt albushomo ⁊ non eſt homo albꝰ opponi he a ſe diuerſe nōſunt ſibiqꝫ conſentiunt: ⁊ tm̄ permutatione nominisdiſtant. Ceteris autem oībus eedē ſunt. ꝙ ſi he negationes eedē ſunt: eedem quoqꝫ ſunt affirmatōes. Recte igitur dictum eſt qm̄ tranſpoſita nomina ⁊ verbaeandem vim ſignificationemqꝫ tenent. Senſus ergototus ita ſe habet. hoc autem modo ordo verborumT ranſpoſita inquit nomina ⁊ verba idem ſignificant⁊ eſt horum exemplum vt eſt homo albus: eſt albushomo. In his enim nomina tranſpoſita ſunt. Nam ſihoc nō eſt .i. ſi nō idē ſignificant nomina ⁊ verba trāſpoſita: quiddam īpoſſibile ⁊ inconueniens contingitAit .n. eiuſdem multe erunt negationes .i. eiuſdem a
bile e̓. oſtēſum eſt enim qm̄ vna vnius eſt. Due ergonegationes vni opponi affirmationi: ſi verba ⁊ noīatranſpoſita non idem ſignificant: ſic demonſtrat. eiusenī que eſt. eſt albª homo .ſ. affirmationis. negatio ēnon eſt albus hō. Cōtra illam enim affirmationē hecnegatio iuſte opponit̉. eiꝰ v̓o q̄ ē. eſt homo albus .i. alterius affirmationis ſi non eadem ē ei que ē. ē albushomo .i. ſi diuerſa eſt a priori ꝓpoſitione que dicit eſtalbus homo: ⁊ non eſt ei eadem: ac ſi diceret ſi ei nonconſentit. erit negatio vel ea q̄ eſt non eſt albus homo: vel quecunqꝫ alia: quā ſi ꝗs ponat eſſe negationēvna ratione refellitur: quam hic quoqꝫ poſuit. refellitur autem hoc modo. ait enim. Sed altera ꝗdem ēnegatio eius que eſt. eſt nō homo albuſ: altera v̓o eiꝰque eſt. eſt albus homo. Inter duas enim negatiōe.quas poſuit illam .ſ. que dicit non eſt nō homo albus:⁊ eā que proponit non eſt homo albus: illa que dicinon eſt nō homo albus negatio eſt affirmationis infnitū habentis ſubiectum: que dicit: eſt non homo albus. alia v̓o ſcꝫ que proponit non eſt homo albus: eiꝰeſt negatio que dicit eſt albus homo. cum ea eniꝫ vrum diuidit atqꝫ falſum. Quare erunt due negationes vnius affirmationis. ſed hoc impoſſibile eſt.¶ Quoniam igitur tranſpoſito nomine ⁊ verbo eadem ſit affirmatio ⁊ negatio manifeſtum eſt.¶ Superiorem argumentationem hac huius ſententie cōcluſione confirmat. fecit aūt hūc ſill̓m in ſecundo mō hypothetico: quē īdemōſtrabilem vocat hocmō ſi primū eſt: ſecūdū ē: ſed ſcd̓m non eſt primū igtur non eſt .i. ſi tranſpoſitis verbis ⁊ nominibus nonſunt eedē ꝓpoſitiones: vnius affirmationis due ſuntnegatiōes. ſed hoc īpoſſibile eſt. Non igit̉ diuerſe ſūtpropoſitiones tranſpoſitis verbis ⁊ nominibus.¶ At vero vnum de pluribus. vel plura de vno afirmare vel negare. ſi non eſt vnuꝫ ex pluribus. nōeſt affirmatio vna neqꝫ negatio. Dico aūt rnum.non ſi vnum nomen poſitum ſit. non ſit autem vniex illis. vt homo eſt fortaſſe ⁊ animal. ⁊ manſuetum⁊ bipes. ſed ex his vnum ſit. ex albo autem ⁊ homine. ⁊ ambulare non eſt vnum. quare nec ſi vnū alquid de his affirmet aliquis. erit affirmatio vna. ſꝫvox quidem rna. affirmationes vero multe. necde vno iſta. ſed ſimiliter plures.¶ Multos talis loci huius caligo confundit: vt dignexequi ⁊ quod ab Ariſto. dicebatur expedire non poſent. Nos autem ſupra iam diximꝰ magne fuiſſe cureapud peripatetice ſecte prīcipes diiudicare que eſſetvna affirmatio vel negatio: que plures. Neqꝫ enī vocis ſonitu cognoſcuntur aut numero terminorum: eẜenim vt vna quidem res de vna predicetur: ⁊ non ſivna enunciatio. poteſt etiā fieri: vt vel plures de vnare predicentur vel vna de pluribus vna tamē ex hiomnibus enunciatio fiat: que res maxime apud eo:cautele fuit: vt vbi incidiſſet perſpecta regula non ſiteret. Nam ſi quis dicat canis animal eſt. non vna ēenunciatio. canis enim multa ſignificat. Si quis verdicat homo animal rationale mortale eſt: vel animarationale mortale homo. ſingule enuntiones ſūt: iccico qm̄ quiddam vnum ex omnibus fieri poteſt. na d̓aīali rationali atqꝫ mortali ſimul iunctis vnus homiperficitur. Item alia ſunt que plura predicant̉. de qubus vnum aliꝗd effici conſtituiqꝫ non poſſit. neqꝫ enſi illa de altero p̄dicet̉: neqꝫ ſi de illis aliud: vna affit