De interpretatio. editionis ſecūde lib. tertius.
in nobis eſt habere dicimur: nullo extra impedientevel cogente ad qd̓ nobis videtur rōne iudicante proſilimus. Nec omnia neceſſitatibus ſurripienda ſunt.Oīum nanqꝫ aīalium genus in eo ꝙ aīalia ſunt ſubiectum eſt aliud nature: aliud celeſtibus ſideꝝ curſibusaliud rōni quoqꝫ mentis ⁊ aī cogitationi. Arboresnamqꝫ ⁊ aīalia non rōnabilia. Illa quidē tantū nature ſubiecta ſunt. Pecora vero qꝛ libeꝝ arbitrium nōhn̄t: celeſtium etiā decretis. hoīes autem ⁊ nature ⁊ſideribus ⁊ proprie voluntati ſubiecti ſunt. Multa .n.natura dominante vel facimus vel patimur vt mortem vel hmōi habitudinem corporis. Multa etiam ſecum rerum ipſaꝝ neceſſitas trahit: vt ea que cū facere volumus: non tn̄ facere valeamus. Multa autemdat voluntatis libeꝝ arbitriū: que nobis volentibusfiunt: q̄ non fierēt niſi vellemus. vn̄ ſit vt natura quemotus eſt principiū: ⁊ liberi arbitrii facultate ⁊ animi quoqꝫ rōne participet. aīa vero velut illigata corporibus: quibus natura dominat̉: imaginationibus⁊ cupiditatibus ⁊ iracundie ardoribus ceteriſqꝫ: queafferunt corpora: ex ipſa cui illigata eſt natura participat. Cuncti autē diuine prouidentie ſubiecti ex illaquoqꝫ diuinorum voluntate pendemus. itaqꝫ nec celeſtium neceſſitas tota ſubruit̉ nec caſum diſputatiohec de rebus eliminat: ⁊ libeꝝ firmat arbitrium: ſedhec maiora ſunt: quā vt nunc digne pertractari queant. Sumus igit̉ ⁊ nos quoqꝫ rerum principia ⁊ exnr̄is conſiliis atqꝫ actibus in rebus plura conſiſtunt.Qd̓ ſi ea q̄ per hanc rōnem afferunt̉: perſpicua ſuntꝙ vero ponit̉ .i. affirmationes ⁊ negationes oēs in futuro veras eſſe nō eque perſpicuū eſt: cur dubitamꝰmendacē ſubterfugere rōnis viam ⁊ tenere ea q̄ cumvera ſint: tum manifeſta ſunt repudiatis his que necveritate vlla firma ſunt: nec perſpicue clareſcunt. Etqm̄ iam ſupra dixerat: quare non oportebit neqꝫ cōſiliari: neqꝫ negociari. nūc hoc reddidit ad id qd̓ ait ꝯſiliari dicēs nos eē principiū futurorū ⁊ ab eo ꝙ ꝯſiliamur. ad id qd̓ ait neqꝫ negociari reddidit id qd̓ ſubiecit: ab eo qd̓ egimus. Quare tāta breuitate orō cōſtricta eſt: vt in ea teneat̉ rationis ordiniſqꝫ neceſſitas.¶ Et quoniā eſt omnino in his: que non ſēper actuſūt: eſſe poſſibile ⁊ non eſſe ſimiliter: in ꝗbꝰ vtrūqꝫcontingit ⁊ eſſe ⁊ non eſſe: quare fieri ⁊ non fieri. ⁊multa nobis manifeſta ſūt ſic ſe habētia: vt quoniāhanc veſtē poſſibile eſt incidi: ⁊ nō incidet̉: ſed pͥusexteret̉. Similiter autē ⁊ nō incidi poſſibile eſt. nōenī eſſet eā prius exteri: niſi poſſibile eſſet nō īcidi.quare ⁊ in alijs facturis: que ſecūdū potētiā huiuſmodi dicūt̉. manifeſtū igitur eſt: quoniā nō omniaex neceſſitate vel ſūt vel nūt: ſed alia ꝗdē vtrūlibet⁊ non magis vel affirmatio vel negatio vera eſt: aliavero magis quidē ⁊ in pluribus alterū: ſed cōtingitfieri ⁊ alterum: alterum vero minime.¶ Continuus quidē ſenſus eſt ex ſuperioribus hoc mō:ſupra .n. ait: ꝙ ſi hec non ſunt poſſibilia .i. vt oīa neceſſitas adminiſtret. Uidemus .n. a nobis quoddam eſſeprincipium futuroꝝ ⁊ a noſtris actibus atqꝫ cōſiliishis illud addit. qm̄ ſunt aliqua que poſſibilia ſunt eēcum non ſint: ⁊ non eē cum ſint. hec ēt ſimul auferentur: ſi neceſſitas in oībus dominet̉. ⁊ ſenſus quidē cūſuꝑioribus ita cōiunctus eſt. Qd̓ autem hꝫ argumentationis tota ſnīa. hoc mō perſpiciendum eſt. poſſibile eſſe dr̄ ꝙ in vtramqꝫ partem facile nature ſue rō-
ne vertatur: vt cum non ſit poſſibile ſit eſſe: nec cumſit vt non ſit res vlla prohibeat: ita ergo ⁊ ꝙ poſſibile dicimus a neceſſitate ſeiungimus. Aliter .n. dr̄ poſibile me eſſe ambulare: cum ſedeam: aliter ſolē nūceſſe in ſagittario: ⁊ poſt paucos dies in aquariū trātgredi. ita .n. poſſibile illud eſt: vt etiam eē neceſſe ſitpoſſibile aūt dicere ſolemus: ꝙ ⁊ cum non ſit eſſe potſit. ⁊ cum ſit non eſſe iterum poſſit. Si quis ergo oīneceſſitati ſubiecerit. ille naͣm poſſibilitatis interepit. T res ergo ſunt ſnīe de poſſibilitate. Philo. enidicit poſſibile eſſe quod natura propria enunciatiōiſuſcipiat veritatem: vt cum dico me hodie eſſe Thecriti bucolica lecturum. hoc ſi nihil extra prohibeatquantum in ſe eſt pōt veraciter predicari. Eodem aūmō idē ipſe philo. neceſſariū eē definit: ꝙ cū veꝝ ſitqͣꝫtū in ſe ē nunqͣꝫ poſſit ſuſceptiuū eſſe mēdacii. noneceſſariū āt eē determinat: ꝙ qͣꝫtū in ſe eſt poſſit ſiſciꝑe falſitatē. impoſſibile vero ſcd̓m propriam naͣnnunqͣꝫ poſſit ſuſciꝑe veritatē. Idem tn̄ ipſe ⁊ ꝯtingē⁊ poſſibile vnū eē confirmat. Diodorus poſſibile eſdeterminat: qd̓ aut eſt aut erit: īpoſſibile ꝙ cū falſuſit: nō erit veꝝ. neceſſariū qd̓ cū ſit veꝝ non erit falſiNon neceſſariū qd̓ aut iā eſt aut erit falſū. Stoici vro poſſibile ꝗdem poſuerunt qd̓ ſuſceptibile eſſet vere p̄dicationis nihil ꝓhibentibus alijs q̄ cū extra ſincū ipſo tn̄ fieri ꝯtingunt. Impoſſibile aūt ꝙ nullanvnqͣꝫ ſuſcipiat veritatē alijs extra euentū ipſius prohibētibus. Neceſſariū aūt qd̓ cum veꝝ ſit: falſam prdicationē nulla rōne ſuſcipiat. Sed ſi oīa ex neceſſit.te fiūt in diodori ſnīam non rectā ſine vlla dubitatōveniendū eſt. Ille .n. arbitratus eſt ſi ꝗs in mari moreret̉: eū in terra mortē nō potuiſſe ſuſcipere. ꝙ neqphilo. neqꝫ ſtoici dicunt. ſed qͣꝫ qͣꝫ iſta nō dicant: tn̄vnā partē cōtradictionis euentu neceſſitatis metiūt̉idē cū diodoro ſentire cogunt̉. Nā ſi ꝗs in mari mortuus ē: illū neceſſe fuit in mari necari. īpoſſibile .n. efuit in terra mortē ſuſciꝑe. qd̓ falſū eſt. Atqꝫ hec oīimpoſſibilia ſubire cogunt̉: ꝗcunqꝫ .n. definite altercōtradictionis partē in futuro verā eſſe ꝯtendunt: ſilā neceſſitatē in rebus inducūt. Neqꝫ .n. ſi ꝗs naufrgio periit in pelago: idcirco ſi nunqͣꝫ nauigaſſet intalis in terra futurus fuiſſet. At vero nō ex euenturū: ſed ex naͣ euentus ipſos ſuſcipientiū propoſitionicontradictiones iudicāde ſunt. Si .n. mihi oīa ſuppetunt nūc. vt athenas eā. ēt ſi non vadam: poſſe tn̄ n̄indubitatū eſt. Nō ergo idem eſt poſſibile: vt ſit necſariū. Sed qͣꝫ qͣꝫ quod neceſſariū eſt poſſibile ſit: ē talia quedā extrinſecus poſſibilitatis naͣ: que ⁊ ab iipoſſibili ⁊ a neceſſitate ſeiuncta eſt. Ariſtoteles enirhanc hn̄s opinionē de his: q̄ ſemper neceſſe eſt eē:putat nullā habere ad contraria cognationē: vt n̄qm̄ ſemper eſt frigida nūqͣꝫ calori cōiuncta ē. Igniquoqꝫ nunqͣꝫ frigori cognatus eſt. Idcirco qm̄ ſenin frigoris contrarietate verſatur .i. in calore. Eroīa quecunqꝫ ſunt neceſſaria: nullā ad contrariorunqualitatem: quam ipſa retinet hn̄t cognationeꝫ. Qſi quā cognationem haberet ignis ad frigus fruſtreſſet illa cognatio. nunqͣꝫ .n. ignis ſe in frigoris quatatē verteret: ſed nouimus nihil propriū natū fruſtinam ſolere perficere. Ergo illa ſunt poſita neceſſarq̄cunqꝫ ad cōtraria nullam hn̄t cognationē: quecūcaūt hn̄t: illa ſunt non neceſſaria. Sed qm̄ ad vtracpartem contrarietatis naturali quadam cognatioividentur