De interpretatio. editionis ſecūde lib. tertius.

ceſſitatem ſolā in rebus imꝑare deſtruit Ariſtotelesoē. .n. qd̓ naͣ eſt: nō fruſtra eſt. cōſiliari aūt hoīes naliter hn̄t. Qd̓ ſi neceſſitas in rebus ſola dn̄abit̉: ſinecā eſt ꝯſiliatio. Sed ꝯſiliatio fruſtra nō eſt. na .n. eſt.Nō igit̉ ī rebꝰ pōt cūcta neceſſitas. ordo aūt ſe ſic hꝫQue ergo inꝗt ꝯtingūt incōueniētia hec ſūt ⁊ hmōialia .ſ. qm̄ qui eſt in rebus caſus euertit̉. Alia v̓o qm̄poſſibilitas ⁊ liberi arbitrii volūtas amittitur. ⁊ hecqūo ꝯtingūt: ipſe ſecutus eſt dicens. Si oīs affirmationis ⁊ negationis vel in his q̄ in vniuerſalibus dn̄rvniuerſaliter: vel in his q̄ ſunt ſingularia neceſſe ē oppoſitaꝝ hanc quidē verā eſſe: illā vero falſam. Nihilaūt vtrūlibet eſſe in his q̄ fiunt. Sed oīa eē ⁊ fieri exneceſſitate. tunc .n. incōuenientia illa ꝯtingunt: ſi oīsaffirmatio vel negatio definite vera vel falſa eſt: ſiuein his ꝯͣdictionibus: q̄ in vl̓ibus angulariter fiūt: ſiuein ſingularibus. Tunc .n. nihil eſt vtrūlibet: ſꝫ ex neceſſitate oīa: qm̄ veritatē ⁊ falſitatē ꝓpoſitionū reꝝeuētus ex neceſſitate conſeꝗtur. Quare (vt ipſe aitnō oportebit neqꝫ ꝯſiliari neqꝫ negociari qm̄ ſi hoc facimꝰ erit hoc: ſi vero nō hoc n̄ erit hoc. Euertit̉ .n. ꝯſiliatio: ſi fruſtra ē: fruſtra āt eā dicit eē: ꝗſꝗs ī rebꝰ ſolā ponit fati neceſſitatē. Cur .n. quis ꝯſiliū habeat ſinihil ex eo qd̓ conſiliat̉ efficiet: cū adminiſtret cūctaneceſſitas. Quare nō oportebit ꝯſiliari: vel ſi ꝗs conſiliat̉ negociari nō debet. Negociari aūt eſt actu aliquid ⁊ negocio agere: non lucrū: ſed aliquā cām velactū. Nihil .n. ipſe per actū ſuū conſiliūqꝫ expediet: niſi fati neceſſitas iubeat. Docuit aūt quid eēt conſiliatio per id qd̓ ait: qm̄ ſi hoc facimus erit hoc: ſi veronō hoc nō erit hoc. Ita .n. ſemꝑ ſit conſiliatio vt ſi ſitſcipio: ita ꝯſiliabit̉. Si in aphricā exercitū ducā cladēhannibalis ab italia remouebo. Sin vero nō ducā: n̄eripiet̉ italia. hoc eſt .n. dicere. Si hoc faciā: vt ſi inaphricā exercitū ducā: erit hoc .i. eripiet̉ italia. Si v̓onō hoc. .i. ſi hic māſero: non erit hoc. i. n̄ eripiet̉ italiaEt in alijs oībus rebus eodem mō. ſimul aūt mōſtrauit in conſiliis non eſſe neceſſitatē. Si .n. hoc inꝗt faciam hoc erit: ⁊ ſi nō hoc: nō erit: qd̓ ſi neceſſitas eētin rebus ſiue hoc ꝗs faceret ſiue nō faceret qd̓ neceſſe eēt eueniret. Quare ꝙ conſilii rōne ſit: non ſit violentia neceſſitatis. adiunxit āt ei ꝙ eſt conſiliari negociari ⁊ eſt ordo hoc mō. Quare nō oportebit neqꝫ ꝯſliari qm̄ ſi hoc facimus: erit hoc. Si vero nō hoc: nōerit hoc. nihil .n. ꝓhibet in milleſimū annū hūc ꝗdedicere hoc futuꝝ eſſe: hūc vero nō dicere. Quare exneceſſitate erit: qd̓libet eoꝝ veꝝ erat dicere tūc. neqnegociari .i. actū inciꝑe atqꝫ negociū gerere. prior eſt.n. ꝯſiliatio: poſterius negociū ſꝫ negociū poſt ꝯſiliationē poſuit: ⁊ cūcta q̄ ad ꝯſiliationis naͣꝫ addi oportebat: poſt negatiōis ſubdidit interpoſitionē. Eſt aūtordo hoc mō. Si oīa inꝗt neceſſitas agit: nō opꝫ cōſiliari: qm̄ ſi hoc facimus ꝓueniet hoc nobis: ſi v̓o hocnon facimus: non ꝓueniet. Nihil .n. ꝓhibet fruſtravnū dicere: alteꝝ negare dicētē. Si hoc facimus hocerit aut nō erit. qd̓ .n. ventuꝝ eſt fiet: ſiue ille ꝑ ꝯſiliūcōiectet hoc poſſe fieri ēt ſi quid aliud fecerit: ſiue illeper conſiliū neget hoc poſſe fieri ēt ſi hoc qd̓ dixit faciat. Ex neceſſitate .n. futuꝝ eſt: ꝗcquid vnus eoꝝ veꝝdixerit. Qd̓ ſi ꝯſiliari non oꝫ oīo: nec negociari oportebit .i. nullū incipere negociū. Siue .n. quis incipiat:ſiue nō incipiat quicꝗd ex neceſſitate eſt: ſine vlla dibitatione ꝓueniet. qͣre nihil alter hō diſtabit ab altero hoīe. Eo .n. meliores hoīes iudicamª: ꝙ melioresſunt in cōſilio: ſed vbi cōſiliatio fruſtra eſt cuncta ne-

ceſſitate faciente: hoīes quoqꝫ inter ſe nihil differūt.ipſa .n. conſiliatio nihil differt: vtrū bona an mala ſitcū ꝓuentus neceſſitas in fati adminiſtratiōe cōſiſtat.Quare ſi boni ꝯſilii hoīes laude digni ſunt: mali cōſilii vituperatione. Nō aliter hoc erit iuſte: niſi vt malus actus malūqꝫ cōſiliū ⁊ ecōtra bonū in nr̄a ſit poteſtate ⁊ nō in fato. Cū .n. nulla ex neceſſitate cōſtringat̉ euentus rei: tūc ⁊ libeꝝ arbitriū voluntatis ē: vnō ſit fatali ſeruiens neceſſitati. Ergo neqꝫ ꝗ in hocmūdo ſimplices reꝝ ordines poſuere: recipiēdi ſunt ⁊hi ꝗ in ꝑmixta hac mūdana mole nō ꝑmixtas quoꝗactoꝝ cās accipiūt: repudiandi. Nā neqꝫ qui caſu oīeuenire dicūt: recte arbitrant̉: neqꝫ ꝗ oīa neceſſitatisviolētia fingūt: ſana opiniōe tenent̉: neqꝫ .n. oīa ex libero eē arbitrio manifeſtū eſt: ſed hoꝝ oīum ⁊ cauſemixte ſunt ⁊ euētus. Sūt .n. q̄dā ex caſu: ſunt aliqͣ exneceſſitate: quedā ēt videmus libero teneri iudicioactuū quidē nr̄oꝝ voluntas in nobis eſt. Nr̄a .n. voluntas domina quodāmō eſt nr̄oꝝ actuū: ⁊ totius vite rōnis: ſed nō eodē mō euentus quoqꝫ in nr̄a eſt poteſtate. pro alia nāqꝫ re aliꝗd ex libero arbitrio faciētibus ex eiſdē veniens cauſis caſus interſtrepit: vt cūſcrobē deponēs ꝗs: vt fodiat vitē ſi theſaurū īueniatſcrobē quidem deponere ex libero venit arbitrio: vttūc inueniret theſaurū ſolus attulit caſus: eam tn̄ cāꝫhn̄s caſus: quā volūtas attulit. Niſi .n. foderet̉ ſcrobitheſaurus nō eſſet inuētus. Quidā aūt euentus nr̄isvoluntatibus ſuꝑpetit. quoſdā vero impedit q̄dā violenta neceſſitas. Prādere .n. ⁊ legere ⁊ alia hmōi ſicut ex nr̄a voluntate ſunt: ita quoqꝫ eoꝝ pendet euentus ex nr̄a voluntate. ꝙ ſi nūc imꝑare perſis velit romanus: arbitriū quidē voluntatis in ipſo eſt: ſed hūceuentū durior neceſſitas retinet: ⁊ ad perfectionē vetat adduci. Ita quoqꝫ oīum reꝝ ⁊ caſus ⁊ voluntas.neceſſitas dominant̉. Nec vna haꝝ res in oībus ponenda eſt: ſed triū mixta potentia: vn̄ ſit vt peccantiūmagis aīus conſideret̉ potiuſqͣꝫ euētus: ⁊ puniat̉ animus non perfectio: idcirco ꝙ voluntas ꝗdem nobislibera eſt: ſed aliquotiens perfectionis ordo retinet̉.Quod ſi oīa vel caſu vel neceſſitate fierent nec laus d̓gna bn̄ facientibus: nec vltio delinquentibus: nec leges vlle eſſent iuſte: que aut bonis premia: aut malireſtituerent penas. Uenio nunc ad illud qd̓ multisqueritur modis an diuinatio maneat: ſi non in rebuoīa ex neceſſitate cōtingant. nā ꝙ in vera prec̄ne eſt: idem eſt in ſcientia. ⁊ ſicut cū quis veruidicit: ꝙ vere p̄dicit̉ eſſe neceſſe eſt. Itnouit: illud futuꝝ eſſe neceſſe eſt. Sed diuinatio nornouit ſic oīa: vt ex neceſſitate futura ꝓnunciet. atqꝫidcirco frequenter ita diuinat̉: ꝙ facillime in vtrilibet agnoſcit̉. hoc quidē futuꝝ eſt. Sed ſi hoc fieuenire.eueniet. quaſi interdici poſſit ⁊ alioita eſt neceſſitate nō euenit. vtrū aūt ſi oīa futura ſciat deus: oīa eē neceſſe eſt: ita q̄ramus.dei ſcīam de futuris euentū reꝝ ſite iſ profecto conuerſurus eſt ſi omnia ex neceſitatꝭnon contingunt: oīa deū ſcire non poſſe. Nāeuenturdei ſeꝗtur euentuū neceſſitas: ſirnon ſit: diuina ſcientia perimitur. et quis tā impia r-tione aīum torqueat: vt hoc de eo dicere audeat. Sfortaſſe quis dicat: qm̄ euenire non pfutura non nouerit. Hinc euenire: vt omnia ex neceſſitate ſint: qm̄ deo noticiam rerū futurarum tollerenefas eſt. Sed ſi quis hoc dicat: illi videndideuꝫ dum oīa ſcire conatur efficere: omnia neſcire cōtendit.