Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
78v
Einzelbild herunterladen
 

In librum de interpretatione editio prima.

neceſſe ē: ꝯͣria ꝟo neceſſe ē: rurſus eiꝰ eſtneceſſe: ꝯͣdictō ē neceſſe ē: ꝯͣria ꝟo neceſſeē: qͣre d̓ſcribāt̉ cica vnā eādēqꝫ ꝯͣria: ꝯͣdictoriadiſponāt̉: vt qd̓ a nobis dicēdū ē: clariꝰ poſſit liq̄re.cōtradic: neceſſe ē. Neg:Affir. Neceſſe ē eiCōtrariaNeceſſe ē. Affircotradic. necͣe ē. Neg:aritt nleceſe tet et CIncarNeceſſe ē eſſe. Affir: His igr̄ cōmode breuiterqꝫ d̓ſcriptis: ī eoꝝ ꝯn̄tiaad poſſibiles ꝓpōnes modꝰ poſſit euenir mōſtrādū ēillā nāqꝫ eſt poſſibile eſt eſſe ſeꝗt̉ ea eſt neceſſeeſt eſſe: naꝫ qd̓ poſſibile eſt eſſe: neceſſe eſt eſſe: qd̓.n. poſſibile eſt eſſe: poſſibile eſt: poſſibile ē: ſꝫqd̓ poſſibile ē neceſſe ē: qͣre id qd̓ ē poſſibile recte ſeꝗt̉ neceſſe ē: ſꝫ negationē eiꝰ dicit poſſibile ē. .i. poſſibile ē: ſeꝗt̉ affirmatio eiꝰ dicit: neceſſe ē ē .ſ. neceſſe ē: hec .n. ē ꝯͣdictio neceſſarie affirmatiōis. neqꝫ .n. dici pōt ꝯſētire ꝓpōneſ dicūt poſſibile ē: neceſſe ē: ſꝫ huiꝰ ꝯͣria ſeꝗt̉nāqꝫ ē: poſſibile ē: illa dicit neceſſe ēcomitat̉: ſꝫ necēe ē: ē ꝯͣdictoria eiꝰ ē neceſſe: pn̄t .n. vtreqꝫ ī eodē ſil̓ ꝟe īuēiri: qm̄ neceſſe ē ignē frigidū: neceſſe ē ignē frigidū quo circa he ꝯͣdictorie ſūt ſꝫ ē ꝯͣria ea dicit: neceſſe ēeiꝰ dicit: neceſſe ē: neceſſe ē ꝯͣdictio ē eiꝰ ponit̉ neceſſe ē: qͣre ꝯͣdictionē eiꝰ dicit poſſibile ē: .ſ. ꝓpōit poſſibile ē: ſeꝗt̉ ꝯͣdictio eiꝰ ēſi neceſſe ē: ſꝫ ea ē neceſſe ē: ꝯͣria .ſ. ē ei ēneceſſe hec ipſa ꝯͣdictio ē eiꝰ ꝓponit neceſſe. Hoc āt deſcriptione meliꝰ patebit.Affir. poſſibile ē ꝯͣdictio poſſibile ē. Neg.Affir. necc̄e ē ꝯͣdictio necē̓e ē. ꝯͣria: nec̄e ē Ergo ſit ꝯͣdictio poſſibile eſſe: poſſibile eſſeSequit̉ āt poſſibile neceſſe eſſe: ꝯͣdictio tn̄ eiꝰeſt neceſſe eſſe: ſeq̄tur ꝯͣdictioneꝫ eiꝰ eſt poſſibile: ſed cōtraria ꝯͣdictorie eius que eſt neceſſe ſi cōtradictio eſt neceſſe eius ē neceſſe.Cōtraria vero eiuſdē neceſſe eſſe: ea que dicit: neceſſeē. Sequet̉ āt neceſſe eſt eſſe: eſt poſſibile: ē cōtradictio eiꝰ que eſt poſſibile eſſe: quamſequitur neceſſe eſſe. Recte dicit̉ ꝯͣdictōes quideꝫextra eſſe: cōtrarias vero cōtradictorijs cōſentire:poſſibile eſſe poſſibile eſſe: que ſūt ꝯtradictorieſequuntur neceſſe: neceſſe eſſe: ſūttradictorie: quod ī eodē vtreqꝫ vere īueniri pn̄t. Qd̓ſi cōtradictio queritur: ſicut ea que eſt: neceſſe:ſeꝗt̉ que eſt poſſibile eſſe: ſic que eſt poſſibile eſſe: ſequeret̉ neceſſe eſſe: ſed hoc incōueniens eſtQuare qm̄ hec illā ſequit̉: ꝯͣria ip̄iꝰ ſequetur: ꝯͣrianāqꝫ eſt ei que ꝓponit: neceſſe ē: illa que dicit neceſſe eſt eſſe. Eodeꝫ quoqꝫ ī eo qd̓ ē poſſibꝰle: cuiꝰ eſt cōtradictio poſſibile eſſe: quodAriſtoteles reticuit. Seꝗtur nāqꝫ que eſt poſſible eſt eſſe illa que dicit neceſſe eſt eſſe: ſꝫ negationeꝫ que eſt poſſibile eſt eſſe eiꝰ affirmationis que eſt poſſibile eſt eſſe. ſeꝗt̉ affirmatio eius que eſt neceſſe eſt eſſe: negationes ea

que eſt: neceſſe eſt non eſſe. Negatio enim eius quedicit neceſſe eſt non eſſe illa eſt que dicit non neceſſeeſt non eſſe. Sꝫ huius ꝯͣria ideſt affirmationis queeſt neceſſe eſt non eſſe: illa ſcilicet que eſt neceſſe eſteſſe: ſequitur negationem illam: que eſt non poſſibile eſt non eſſe: huius quoqꝫ ſit talis deſcriptio.Negatio:Affirmatio.Poſſibile eſt eſſe ꝯͣdictio poſſibile eſt eſſe.Affirmatio.Negatio. neceſſe ē eſſe ꝯͣdictio neceſſe eſt eſſe ꝯͣriaaffirmatio neceſſe eſſe. Diſſimili ergo euenit qͣꝫ dudū cōtingebat ī hisque erāt poſſibilia que īpoſſibilia. Illic enim ꝯtradictio cōtradictioneꝫ ſequebat̉: ſꝫ cōuerſiꝫ: vt negationeꝫ affirmatio: affirmationeꝫ negatio ſequeret̉.Hic ideꝫ modꝰ ē. ſuꝑiores ꝯͣdictorie ſint:ferior negatio affirmationē ſeqͣt̉: negatōeꝫ ſeꝗt̉tradictoria affirmatio: ſꝫ affirmatōiſ illiꝰ ꝯtraria: qd̓ſi ꝗs leget attentius: integre: deſcriptum eſſe rationeperſpiciet: cur autē hoc eueniat: cauſam prodit. Cauſa autem eſt: cur non ſequitur ſimiliter ceteris: quoniam contrarie impoſſibile nec eſſario redditur idem valēs. Nam quod impoſſibile eſt eſſe:neceſſe eſt hoc non quidem eſſe: ſed potius eſſeQuod vero impoſſibile eſt non eſſe hoc neceſſariuꝫ eſt eſſe. quare ſi illa ſimiliter poſſibile non poſſibile: hec ecōtrario quoniā ſignificāt idē neceſſariū īpoſſibile ſꝫ (quēadmodū dictū ē) cōuerſiꝫ. eſt cur ſil̓i ꝯn̄tia ſcd̓ꝫ ꝯͣdictioneꝫ ꝓpōniseueniat: ſicut ī his ſūt īpoſſibilia īpoſſibilia: hiiuſmōi: omne neceſſariū ꝯͣrio īpoſſibile eſt. Namqd̓ eſt īpoſſibile eſſe: hoc eſt neceſſariū eſſe. eniꝫeſt neceſſariū: eſſe: qd̓ eſt īpoſſibile eſſe: nullꝰ .n. dixerit neceſſe eſt eſſe: qd̓ īpoſſibile eſt eſſe: ergo neceſe ē: ſꝫ potiꝰ neceſſe ē: qd̓ īpoſſibile ē. Ergocōuerſe idē pōt īpoſſibile: qd̓ neceſſariū. Qd̓ .n. īpoſſibile iūctū eſſe efficit: hoc efficit neceſſariū iūctad id qd̓ eſt eſſe. igitur quod impoſſibile eſt eſſe:hoc neceſſe eſt eſſe. Rurſus qd̓ īpoſſibile eſt eſſe neceſſe eſt eſſe: ut igni impoſſibile eſt non ineſſe calorem: neceſſe eſt igitur ineſſe. Quare hic quoqꝫ idēconuertitur: vt quod impoſſibile ẜm non eſſe efficit:ideꝫ valeat neceſſarium ſecundum eſſe poſitum: quare contrario modo neceſſarium idem impoſſibileidem poteſt. Quod ſi contrario modo impoſſibile etneceſſarium idem valet: manifeſtum eſt: cur non ſimiliter conſequitur neceſſarium poſſibile non poſſibile propoſitiones: ſicut eaſdem ipſas ideſt poſſibile non poſſibile propoſitiones impoſſibilepoſſibile ſequebatur. Nam ſi conuerſo ordinerium atqꝫ impoſſibile idem valet ẜm contrarietatē:non ſimilis conſequentia eſt neceſſarij poſſibilis:ei que fuit poſſibilis impoſſibilis. Nam quoniam non impoſſibile eſſe: ſequitur poſſibile eſſe: Ethoc rurſus ideſt poſſibile eſſe: non neceſſe eſſe conmitatur. Rurſus id quod eſt impoſſibile eſt eſſe: quoniam ſequitur non poſſibile eſſe. Neceſſarium autemimpoſſibili conuerſo ordine idem valet ſeꝗtur ideſt impoſſibile eſt eſſe: neceſſe eſt non eſſe. Ac peretiā id qd̓ eſt poſſibile: ſeꝗt̉ id qd̓ ē neceſſe et. Rurſus qm̄ ei qd̓ ē īpoſſibile eſſe cōſentiid qd̓ eſt poſſibile eſt eſſe: huic cōuenit non neceſſe eſt non eſſe quoniam id quod dicitur impoſſibile eſt eſſe: ſotium eſt ei quod eſt poſſibile eſteſſe: ei