Druckschrift 
1 (1499) Opera philosophica minora et theologica
Entstehung
Seite
77v
Einzelbild herunterladen
 

In librum de interpretatione editio prima.

eſt ita quoqꝫ in his que ẜm modū dicūtur: qm̄ totaꝫꝓpoſitioneꝫ cōtinet modus: aut poſſibilis: aut ꝯtīgētis: aut īpoſſibilis: aut neceſſarij: hec p̄dicari. Res vero alie ſubiecte eſſe dicūtur. Hoc eſt .n. quod ait. Eodem quoqꝫ modo hoc loco eſſe quidemeſſe ſubſtantiuum ſit: poſſe vero contingere appoſitiones determinationes quemadmodum inillis eſſe non eſſe veritatem falſitatem: ſimiliterhe in eo quod eſſe poſſibile: eſſe non poſſibile. quemadmodū in ſimplicibus ſi ad eſſe eſſenegationes fiāt: vna ſemper vera eſt: altera falſa. itaquoqꝫ in his que ẜm modum dicuntur: ſi ad ipſummodū enūciatio negationis aꝑtetur: velut ad qͣſdamappoſitiones p̄dicationeſqꝫ veritas īappoſitionibus falſitas terminatadiuiditur. Atqꝫ hoc eſt qd̓ ait.Simil̓r he etiā ī eo quod eſt eſſe poſſibile: eſſe nonpoſſibile. Similiter .n. ẜm poſſibile: poſſibile facta oppoſitio: veritatem falſitatemqꝫ determinat: ſicut in ſimplicibꝰ p̄ter modū poſitis ẜm eſſenegatio. Hinc in omnibus ẜm modū affirmatiōibusoppoſitiōes digerit ꝯuenientiū negationū dicit eniꝫ. Eius vero que eſt: poſſibile eſt non eſſe negatioeſt non ea que eſt: non poſſibile eſt eſſe: ſed ea queeſt: non poſſibile eſt non eſſe: eius que eſt poſſibile eſt eſſe: non ea que eſt: poſſibile eſt non eſſe: ſed eaque eſt: non poſſibile eſt eſſe. quare ſequi ſeſe inuicem videbuntur he poſſibile eſt eſſe poſſibile eſtnon eſſe. Idem enim poſſibile eſt eſſe: non eſſe. Non enim ꝯtradictiones ſunt ſibi inuiceꝫ huiuſmodi: poſſibile eſſe. poſſibile non eſſe. Sedpoſſibile eſt eſſe. non poſſibile eſt eſſe nunꝙͣ ſimul in eodem vere ſunt. opponuntur enim at veropoſſibile eſt non eſſe. non poſſibile eſt non eſſeꝙͣ ſimul ſunt. Similiter autem eius que eſt neceſſarium eſſe. non ea que eſt neceſſarium non eſſe.negatio eſt. ſed ea que eſt. non neceſſariū eſſe. Eiꝰvero que eſt. Neceſſarium eſt non eſſe. ea que eſt.non neceſſarium eſt non eſſe. eius que eſt impoſſibile eſſe. non ea que eſt impoſſibile non eſſe. ſednon īpoſſibile eſſe. eius vero que eſt impoſſibileeſſe ea que eſt. non impoſſibile eſt non. Ut demōſtret que dicit poſſibile eſt eſſe: non non eſſe negationē eius que eſt poſſibile eſt eſſe:ſed oīno negationeꝫ non eſſe: huius aliā īuenit negationeꝫ. eiꝰ eſt poſſibile eſt eſſe: quā affirmationis loco poſuit: negatio reꝑit̉ illa dicit poſſibile ēnon eſſe: ſcd̓m modū .ſ. addita negatione: vn̄ fit īquitvt ea que dicit poſſibile eſt eſſe: illa ꝓponit poſſibile eſt non eſſe: ſeſeīuiceꝫ ꝯſeqͣntur: idem nāqꝫ poſſbile eſt eſſe: qd̓ eſt poſſibile eſſe. Cur āt ſe ꝯſeꝗ pn̄thec eſt: qm̄ ſūt oppoſite. ſi eſſent oppoſite:ꝑimerent ſe potius: qͣꝫ ꝯſequerentur: diſſentirentmagis qͣꝫ cōſentirent: vt eſt ī his poſſibile eſt eſſe: et poſſibile eſt eſſe. He .n. ita a ſe diſiuncte ſunt vt ſmul eſſe non poſſint. Idcirco aūt hoc euenit: quoniāſūt oppoſite: ſemꝑ igit̉ ẜm modū ponenda negatio ē:ſi ītegra oppoſitiōis natura facienda eſt. qd̓ planiſſime exequit̉ ſingulis ꝓpoſitionū modis negationes accōmodās: atqꝫ ītegras naͣliter efficiens oppoſitōes.At vero īꝗt ea eſt poſſibile eſt eſſe: ea que dicit poſſibile eſt eſſe: ſimul eſſe poterit. Nāqꝫ

oppoſitas eſſe manifeſtū eſt: ſi ꝗdeꝫ haꝝ negatio admodū eſt poſita: qui eſt poſſibile eſſe. eius aut que eſtneceſſarium eſt eſſe: opꝫ dici illā eſſe negationem: quā dr̄ neceſſariū eſt eſſe: huius enī alia negatio īueniri pōt: qm̄ eſt affirmatio q̄dā: eſt āt eiꝰ negatio ea dicit neceſſariū eſt eſſe. Sꝫ potiꝰ ei quedicit neceſſariū eſt eſſe: ea opponentia eſt dicit nonneceſſariū eſt eſſe. Ad illā nāqꝫ dicit neceſſariū eſt eſſe: opponit̉ (vt dictū eſt) neceſſariū eſtEius quoqꝫ eſt īpoſſibile eſt eſſe: dicēda ē illanegatio: quā dicimꝰ īpoſſibile ē: ſꝫ ea potiꝰ qͥꝓponit non īpoſſibile eſt eſſe. Namqꝫ affirmatio quedam eſt impoſſibile eſt non eſſe. Huius enim inuenitur negatio que eſt non impoſſibile eſt non eſſe. Uniuerſaliter vero quemadmodum dictuꝫ eſt)eſſe quidem eſſe opꝫ ponere: quemadmodumſubiecta affirmationem vero negationem hec facientem ad eſſe non eſſe apponere: has putareopꝫ eſſe oppoſitas dictiōes negationes poſſibile poſſibile: cōtīgēs contingens impoſſibileīpoſſibile: neceſſariū neceſſariū: verū verū. Regulā dat vniuerſalē dicēs: hoc vniuerſaliter ī obus faciendū eſt: qd̓ ſupra diximus: vt ſubiectū non ponat̉. Affirmationē āt negationeꝫ ipſosmodos faciamus. Hoc eſt enī qd̓ ait. negationē vero affirmationē hec faciēteꝫ: modos .n. ip̄os .i. poſſibile cōtingēs: ceteros affirmationibus: ad hosnegatiuo aduerbio iūcto negationibꝰ diſponentesaut ad id qd̓ dicimꝰ ē ē apponimꝰ: vt quēadmo ad vnā: qd̓ ē: ē verbū ē negatio p̄dica quoddā ē ī his ꝓpōnibus que p̄ter modū ſūt: vt ſea quā dicimꝰ eſt: ſic in his ꝓpōnibꝰ: cumſūt. ē ꝗdē aut ē ſubiecta ponamꝰ: modos ꝟo ip̄osaut affirmationem: ſi ſimpl̓r dicātur: aut negatiōemſi negatione ponant̉: faciētes ad ſubiectū: q d̓ẜm diſpoſuimꝰ p̄dicemꝰ: vt has arbitremuroppoſitas dictōes negatiōes: ẜꝫ modos facte ſinteaꝝ āt oīuꝫ negatōes affirmatōes ī ꝯͣriū diſponāt̉.Affir­ Poſſibile ē Oppōnes poſſibile ēmatio­ Cōtingit cōtingit Neganes ſe­ Impoſſibile ē īpoſſibile ē tiōescūdū Neceſſariū ē neceſſariū ē ſecundum modos.Affir­ poſſibile ē. oppōs. poſſibile ē Negamatio­ Cōtigit cōtīgitnes ẜm Impoſſibile ē īpoſſibile ē ſcd̓ꝫ Neceſſariū ē neceſſariū ē mōs. Quod autem addidit verum verū: ad demōſtrationē omnium modoꝝ valet. Nam ſi quis dicat verueſt: eſt ipſiꝰ negatio veꝝ ē. ſꝫ potiꝰ veꝝ ē. Alioquin eiꝰ eſt verū ē: illa negatio ē dic̄ veꝝ n̄ꝭ Conſequentie vero ſecundum ordinem fiunt itaponentibus. Illi enim que eſt poſſibile eſt eſſe: illaque eſt ꝯtingens eſſe. hec illi ꝯuertitur. īpoſſibile eſſe. non neceſſarium eſſe. illi vero que eſtpoſſibile non eſſe. ꝯtingens non eſſe. ea que eſtneceſſarium non eſſe. impoſſibile non eſſe. Illivero que eſt non poſſibile eſſe. non ꝯtingens eſſe. ea que eſt neceſſarium non eſſe. impoſſibile eſſe. Illi vero que eſt non poſſibile non eſſe. nonꝯtingēs. illa que ē neceſſe ē. īpoſſibile ꝯſideret̉ āt ex ſubſcriptōe quēadmodū dicimꝰ Expeditis