In librum de interpretatione editio prima

¶ Cum enim vniuerſale ſit homo. non vniuerſaliter vtitur enunciatione. Omnis namqꝫ non rniuerſale ſignificat. ſed quoniam vniuerſaliter.¶ Nam id quod dicitur omnis illud ad quod predicatur colligit: atqꝫ in unum corpus adducit: ut cum dicitur omnis homo iuſtus eſt: nullum excipit hominemSed totam colligit humanitatem: ⁊ ſit de re vniuerſali homine predicatio vniuerſalis: cum dicimus omnis homo: Nam cum ſit vniuerſale homo: huic vniuerſali vniuerſalitatē conſignificat id qd̓ additur omnis. ⁊ res vniuerſalis vniuerſaliter predicatur.¶ In eo vero quod vniuerſale predicatur. id quodeſt vniuerſaliter predicare. non eſt verum.¶ Hac nos ſententia quem ad locum vniuerſalitatisdeterminationem recte ponamus inſtituit. Docetenim ſemper iſtam vniuerſalitatem: quam determinationem vniuerſalem vocamus: ad ſubiectum poni debere terminum: numquam ad predicatum. Siquis enim ſic dicat: omnis homo animal eſt. Rectedixerit omnis ad ſubiectum ideſt ad hominem ponens. Quod ſi ſic dicat. omnis homo omne animaeſt. falſum dixerit. Ergo hoc non dicit: in eo vero qd̓vniuerſale predicatur: vt animal de homine. Animalenim vniuerſale eſt. De omni enim homine predicatur. non eſt verum. Hoc ipſum vniuerſale. quod eſtanimal: vniuerſaliter predicare vt dicatur omne animal eſſe hominem. nec ſolum in his: Sed in nulla recte fieri affirmatione concedit: ait enim.¶ Nulla enim affirmatio vera erit. in qua de vniuerſaliter predicato vniuerſale predicetur vt omnis homo eſt omne animal¶ Hoc autem cur eueniat: paucis oſtendam. Predicatum ſemper maius eſt ſubiecto: vel equum maiusſit: vt cum dico. homo animal eſt. Animal predicaturhomo ſubicitur. Sed maius eſt animal homine. Depluribus enim quam ipſe homo predicatur. Rurſusequale eſt: cum ſic dicimus. homo riſibilis eſt. homoſubiectum eſt. riſibile predicatum. Sed homo atqꝫriſibile equalia ſunt. ꝓpriū namqꝫ eſt hominis: quodeſt riſibile. vt autem minus predicatum inueniatur.quam ſubiectum: fieri non poteſt. Sue ergo maiusſit predicatum: falſum eſt vniuerſale adiicere predicato: ut in eo quod ipſe poſuit: exemplo. Omnis homoomne animal eſt. ſiue equale ſit. ſuperfluum eſt: ſi ꝗsſic dicat: omnis homo omne riſibile eſt. quare vniuerſale predicatum predicare vniuerſaliter non oportet.¶ Opponi autem affirmationem negationi contradictorie: que vniuerſale ſignificat eidem quoniam non vniuerſaliter: vt omnis homo albus eſt:non omnis homo albus eſt: nullus homo albus eſtquidam homo albus eſt.¶ Quid ſit proprie cōtradictio: conſequenter exponit.ait enim opponi contradictorie propoſitiones: quotiens vniuerſalem affirmationem particularis abnuit negatio: ⁊ quotiens vniuerſalem negationemparticularis affirmatio aſtruxerit. Cum enim omnishomo albus eſt dicitur: illa negatio que dicit nonomnis homo albus eſt: de eodem homine vniuerſaliter tollit. quod vniuerſaliter affirmatio cōſtitueratIlla enim omnem hominem eſſe album ponit Iſtadicit non omnem: tamquā ſi concedat aliquem: ſed eitantum auferat vniuerſalem. Hoc eſt enim quod aitque vniuerſale ſignificat eidem. quoniam non vni-

uerſaliter. Nam ſicut vniuerſale ſignificat affirmatio dicens hominem. ita quoqꝫ negatio vniuerſale ſignificat. habet enim ⁊ ipſa hominem: Sed idem ipſum vniuerſale docet non eſſe vniuerſaliter. id eſt nōomne eſſe album: quod affirmatio eſſe vniuerſaliterpoſuerat: omnem hominem eſſe album proponens.Eodem modo etiam in negatione. quas nos ſupra angulares poſuimus: ⁊ contradictorias in deſcriptioneHic nunc eaſdem oppoſitas contradictorie: vocat.Quod autem vniuerſali affirmationi: que eſt omnishomo albus eſt: particularem negationem oppoſuitque eſt non omnis homo albus eſt: tantundem eſttamquam ſi diceret: quidam homo albus non eſt.Nam ſi non omnis homo albus eſt: quidam homo albus non eſt.¶ Contrarie vero vniuerſalem affirmationemvniuerſalem negationem. vt omnis homo iuſtus ēnullus homo iuſtus eſt. Quocirca has quidem impoſſibile eſt ſimul eſſe veras His vero oppoſitascontingit aliquando in eodem. vt non omnis homo albus eſt. ⁊ quidam homo albus eſt.¶ Planiſſime omnes exequitur. dicit contrarias vnieaſdem contrarie demonſtrat opponi. Illud quoqꝫaddidit. quod eas impoſſibile ſit in eodem veras aliquando cognoſci. Nam ſicut contrariorum natura ineodem non poteſt inueniri. neqꝫ enim vno eodemqꝫtempore aliquid nigrum eſt atqꝫ album. ſic quoqꝫ neccōtrarie vt vtreqꝫ ſimul ſint vere fieri poteſt. Quodautem adiecit. His vero oppoſitas contingit in eodēparticularem affirmationem: et particularem negationem deſignat. Particularis namqꝫ affirmatiovniuerſali negationi oppoſita eſt contradictorie. particularis vero negatio vniuerſali affirmationi. Contrariarum. igitur oppoſite poſſunt in eodem vereʳ aliquotiens inueniri: vel particularis affirmatio ⁊ particularis negatio vere ut ſint aliquotiens fieri poteſt.vt eſt quidam homo albus eſt: quidam homo albusnon eſt vtreqꝫ ſunt vere.¶ Quecunqꝫ igitur contradictiones vniuerſaliuꝫſunt vniuerſaliter. neceſſe eſt alteram eſſe veramvel falſam. ⁊ quecūqꝫ: in ſingularibus ſunt. vt ſocrates albus. non eſt ſocrates albus.¶ De cōtradictorie oppoſitis loꝗtur: ⁊ de ſingularibꝰꝓpoſitionibꝰ: qd̓ vnā ſemꝑ verā: falſam ſemꝑ alterāneceſſe eſt inueniri. Hoc enī dicitur cōtradictiōes inꝗt eoꝝ: que ſunt vniuerſaliū vl̓r predicatoꝝ: vna ſemꝑ v̓a eſt: altera falſa. Ul̓iuꝫ aūt vl̓r p̄dicatoꝝ ſūt ꝯͣdictiones vniuerſaliū particulariter predicatoꝝ. Namaffirmatio vniuerſalis vel negatio vl̓is vniuerſaliterp̄dicāt̉ hoꝝ cōtradictorie particulares affirmatiōesvel negatiōes ſunt: ſi ſibi angulariter comparēt̉. Harū igit̉ cōtradictionū: que ſūt vniuerſaliū vniuerſal̓rpredicatorū: vna ſemꝑ vera ē: ſemꝑ falſa altera reꝑtur. In ſingularibꝰ quoqꝫ idē eſt. Nā ſi nulla. vt dcm̄ē varietas eꝗuocatiōis īpediat. idēqꝫ ſit p̄dicatū. idēqꝫ ſubiectū: ad vnū idēqꝫ tēpus: ad vnā eandēqꝫ ꝑtad vnū idēqꝫ relatū: vno atqꝫ eodē mō: vna ſemꝑ vra ē: altera falſa: ⁊ v̓itatꝭ īter ſe naͣꝫ: ⁊ mēdacii ꝑtiūt̉¶ Quecūqꝫ aūt vniuerſalibus non vniuerſaliter:non ſemper hec quidem vera eſt: illa v̓o falſa.¶ Que vero ſunt inquit indefinite: vt neqꝫ vniuerſali