¶ Prologus
cis ⁊ tinnulus fertur nūeris pedū ſolutis: quod metrici magis qͣꝫ ſimplex lector intelligunt. A ſupradicto autē verſu vſqꝫ ad finem libri paruū coma qd̓remanet: proſa oratiōe cōtexitur. Quod ſicui videt̉incredulum metra. ſcꝫ eſſeapud hebreos ⁊ in moremnoſtri flacci gracciqꝫ pīdari ⁊ alcei ⁊ ſapho: vel pſalteriū: vel lamentatōes hieremie vel omnia ferme ſcripturarū cantica cōprehendi: legat philonem. ioſephum: origenē: ceſariēſemeuſebiū: ⁊ eoꝝ teſtimoniome verum dicere cōprobabit. Audiant qua ꝓpter canes mei: Iccirco me ī hocvolumine laboraſſe nō vtinterpretationē antiquamreprehenderē ſed vt ea q̄ īilla aut obſcura ſūt aut omiſſa. aut certe ſcriptoꝝ vicio deprauata manifeſtiora noſtra interpretatōe fie
rent. ⁊ hebreum ſermoneꝫex ꝑte didicimus: ⁊ in latino pene ab ipſis cunabul̓inter grāmaticos et rhetores et ph̓os detriti ſumusQuod ſi apud grecos pꝰſeptuaginta editionem: iāchriſti euāgelio choruſcante iudeus aquila ⁊ ſymmachus ac theodocion iudaizātes: heretici ſunt receptiqui multa miſteria ſaluatoris ſubdola interpretatōecelarunt: ⁊ tamen in hexaplis habentur apud eccleſias: ⁊ explanātur ab eccleſiaſticis viris: quanto magis ego xp̄ianus ⁊ de parētibus xp̄ianis natus: ⁊ vexillū crucis in mea fronteportans: cuius ſtudiū fuitomiſſa repetere: deprauata corrigere: ⁊ ſacramētaeccleſie puro ⁊ fideli aperire ſermone: vel a faſtidioẜvel a malignis lectoribusnon debeo reprobari. Habeant qui volunt veteres
thmus ē qͥ nō eſt certo fine moderatꝰ. ſꝫ tm̄ rōnabl̓r ordinatis pedibꝰ currit. qͥ nihil aliud qͣꝫ numerꝰ dr̄. Tinnulus.i. tīniēs vel dulcit̉ ſonās. ⁊ dr̄ a tīnio nis. qd̓ ē leuit̉ ⁊ pure⁊ liqͥde ſonare. ⁊ ꝓprie dr̄ de metallo ex cuiꝰ ſono dr̄. metallū em̄ ꝑcuſſum reddit hūc ſonū tin. ⁊ inde dr̄ tinnio. Priſtianꝰ ī maiori volumīe vbi agit de ꝑſonis verbi dicit. ꝙ tinnit. pluit. tonat. fulminat. ⁊ ꝯſil̓ia q̄ adhoīes nō ꝑtinēt proprie inueniūtur ī tercia perſona. īpropͥe⁊ ꝑ figijrā in pͥma etſcd̓a. ¶ Fert̉ nūerꝰpedū ſolutis .i. libratis. nec artatis legemetri qd̓ certis pedū mēſuris atꝫ ſpacijs t̓mīatur. nec vltra dimēſionē tēporū ꝯſtitutā procediFhytmꝰ āt hꝫ nō d̓terminatū numerūpēdū. ſꝫ ꝓ volūtateditoris ꝓtenditu¶ Metrici. qͥ nouerūt artē metrorum.¶ Sīplex. qͥ nō habet metroꝝ peritiā.¶ A ſupradicto itaqꝫ verſu. ſcꝫ. Iccircome rep̄hēdo ⁊cͣ. iobvl. ¶ Paruū coma.i. or̄o deciſa vel parua diſtinctio. comaīterp̄tatur articulus⁊ dr̄ in rhetorica pūctata ꝓlatio alicuiꝰorōis ꝑ mīores deciſiones: vt ore: genisoculis: ꝑidē mētirisadeſſe. Eloqͥo: for̄a:nobilitate cares. Ingo ſuꝑ Eſaiā pleniꝰ inuēies de comate colo ⁊ ꝑiodo¶ Proſa .i. ꝓſaica. sͣ. in eodē ꝓlogo expōit̉ qͥd ſit proſa.¶ Nr̄i .i. latini. Ilacci .i. horracij. Graccꝰ pīdarꝰ ⁊ alceꝰgreci poete fuerunt. vide in epl̓a ad paulinū. ¶ Sapphonomē fuit puelle q̄ metrice ſcripſit. vn̄ ⁊ ſaphicū dr̄ metꝝab ea inuentū. ¶ Pſalteriū de qͦ dicit orator. ¶ Pſalteriuꝫlyrici ꝯpoſuere pedes. sͣ. in epl̓a ad paulinū inuenies ſatꝭde pſalterio ⁊ lamentatōnibꝰ hieremie ¶ Ferme .i. vere.¶ Cōp̄hendi .i. ꝯtineri. ¶ Philonē qͥ ſcripſit librū ſapientie. de qͦ dicit hiero. ī li. illuſtriū viroꝝ: Philo iudeꝰ natione alexandrinꝰ de genere ſacerdotum fuit. ⁊ poſtea enumerat. xxx. libros quos philo ꝯpoſuit: ⁊ ſubdit. Sunt etalia eius monumēta ingenij q̄ in nr̄as manus nō ꝑuenerunt ⁊cͣ. Ioſephū de quo dicit hiero. in li. iliuſtriū virorūIoſephus mathathie filius ex hieroſolymis ſacerdos. aveſpaſiano captus cum tyto filio eius relictus eſt. hic romā veniens. vij. libros iudaice captiuitatis imꝑatoribuspatri filioqꝫ obtulit que ⁊ bybliothece publice traditi ſūt⁊ ob ingenij gloriā ſtatuam qͦꝫ meruit rome. Scripſit āt⁊ alios. xxiiij. antiquitatū libros ab exordio mūdi vſqꝫ adxiij. annū Domiciani ceſaris ⁊cͣ. hic in. xiij. antiquitatumlibro ſcripſit de dn̄o ieſu xp̄o in hunc modū. Eodē tempore fuit ieſus vir ſapiēs ſi tn̄ virū eū noīari phas ē. eratem̄ mirabiliū effector opeꝝ. ⁊ doctor eoꝝ qͥ libēter q̄ veraſunt ſuſcipiunt. plurimos quoqꝫ tā de iudeis qͣꝫ de gentibus ſui habuit ſectatores. ⁊ credebat̉ eē xp̄s cunqꝫ īuidianoſtroꝝ pͥncipū cruci eū pylatus affixiſſet: nihilominꝰ qͥ
eū prius dilexerāt ꝑſeuerarūt in fide. apparuit em̄ eis tercia die viuēs ⁊cͣ. Prigenē. de hoc ſatis inuenies. sͣ. in ꝑlogo ſuꝑ Ioſue. Ceſarienſem euſebiū. qͥ ſcripſit eccleſiaſticā hyſtoriā. de quo ſcribit̉ ſic in libro illuſtriū virorumGuſebiꝰ ceſaree paleſtine ep̄s in ſcripturis diuinis ſtudioſiſſimꝰ edidit infinita volumīa ⁊cͣ. draūt ceſariēẜ. ad diferentiā alteriꝰ Euſebij qͥ fuit natōneſardꝰ ⁊ vercellenſisep̄s. Canes mei. i.de tractores qͥ equaliter ꝯͣ bonos ⁊ malos latrāt. ⁊ oēs īdiferēter lacerāt quosnō amāt. ad phil̓. iijUidete canes: videte malos oꝑarios.vidēte ꝯciſionē. apocal̓. vl. Ioris canes⁊ venefici ⁊ īpudici⁊ homicide ⁊ ydol̓ſeruiētes ⁊cͣ.¶ Interp̄tatōꝫ antitiquā. lxx. q̄ fuit omniu prīa. Ex parte tꝑamentū ē ꝯͣ ſuꝑbos. qͥ ſi ſorte alicꝰlingue tenuē ⁊ incōpletā noticiaꝫ hēanqͣi totā nouerīt ſe dilatant. ¶ Rhetores.media correpta: a reſis qd̓ ē locutio. qͥafacūdia neceſſaria ērhetoribꝰ. Iſid̓. in. jethymo. Rhetoricaꝓpt̓ nitorē ⁊ copiaꝫeloquētie ſue maxime in ciuilibꝰ q̄ſtionibus neceſſaria exiſtimat̉. ¶ Detriti ꝓpter vehemētiā ſtudij. ſtudiū em̄ ē vehemēs applicatio animi cū magna voluntate ad aliqͥd ꝑficiendū. ¶ Aqͥla. qͥ poſt aſcēſioneꝫ dn̄iannis. cxxiiij. pͥmus interpres ex hebreo in grecum floruit. deinde poſt annos. liij. theodocion. deinde poſt annosxxx. ſymmachꝰ. ¶ Heretici .ſ. ebionite qͥ pauꝑes interp̄tātur. qꝛ pauꝑes erāt in intelligētia. de quibꝰ dicit Iſido. inviij. etim̄. Hi ſemijudei ſunt: ⁊ ita tenēt euāgeliū: vt legeꝫcarnalit̓ ſeruēt. ⁊ ꝓpt̓ hoc dicunt̉ hic. ¶ Iudaizātes iudeos in carnali obſeruatōe legaliū imitātes .sͣ. in ꝓlogo ſuper eſdrā ſatis de ebionitis. ¶ Subdola int̓pretōe celarūtqꝛ doloſe omiſerūt in interp̄tationibꝰ ſuis q̄ ſibi ꝯͣria videbant̉. Subdolꝰ la. lū. dr̄ latēter doloſus: aſtutꝰ: verſipell̓:vanꝰ. ¶ Nyſteria .i. ſacramenta vel ſecreta. a myſtis velmyſticen grece qd̓ ē miſteriū latine. ¶ Hexaplis. vide expoſitōꝫ ſupra poſitā in ꝓlogo ſuꝑ ioſue an̄ mediū. ¶ Dexillū crucis chriſmate in baptiſmo impreſſuꝫ. ¶ Repetere .i. recitare. ⁊ in trāſlatione iſta recolligere omiſſa ab aliis tranſlatoribꝰ. ¶ Deprauata. a ſcriptoribꝰ. ¶ Puro. ſine additōe. ¶ Fideli. ſine ſubtractōe vel īmutatōe. ¶ Iaſtidioſis .i. faſtidio plenis. vel tedio affectus qͥ .ſ. multa viderūt. ⁊ qͣi ſatiati meliora faſtidiūt ſicut iudei faſtidiebātmanna Nūe. xj. Nihil aliud reſpiciūt oculi nr̄i niſi man.tn̄ māna erat omne delectamentū in ſe hn̄s. ⁊ oīs ſaporisſuauitatē. ſicut legitur. xvj. Sapiē. Itē ꝓuer. vij. Animaſaturata calcabit fauū. ¶ In mēbranis. id eſt pellibꝰ. hecmēbrana dicitur pergamenū qꝛ de mēbris animaliuꝫ detrahit̉. vn̄ Perſius. Iam liber ⁊ bieolor poſitis mēbrana