Druckschrift 
Secunda pars (1493) super libros Esdre. Nemia[m]. Thobia[m]. Judith Hester Job Libru[m] psalmoru[m] Ecclesiasten Cantica canticoru[m] Sapientie [et] eccl[es]iasticum
Entstehung
Seite
54v
Einzelbild herunterladen
 

Prologus

Incipit prologꝰ in Iobẜm trāſ latōꝫ ſeptuaginta.Ogor ꝑ ſingulos ſcripture diuīe libroſ aduerſarioꝝ rn̄dere maledictis qͥ interp̄tōꝫ meaꝫrep̄henſionē ſeptuagīta interp̄tū criminant̉: qͣi non ⁊apd̓ grecos aqͥla ſymmachus ⁊ theodotion vl̓ verbū ē verbo: vl̓ ſenſuꝫ e ſenſu: vel ex vtroqꝫ cōmixtuꝫ⁊ medie tēperatū genꝰ trāſlatōis expreſſerint: ⁊ omnia veteris inſtr̄i volumīaorigenes obel̓ aſtericiſqꝫdiſtinxerit: qͣs vl̓ additosvel de theodotione ſumptos trāſlatōni antiq̄ inſeruit: ꝓbās defuiſſe qd̓ additū eſt. Diſcāt igr̄ obtrectatores mei reciꝑe in to-

to quod in partibus ſuſceperunt: aut interp̄tationeꝫmeā cū aſtericꝭ ſuiſ radereNeqꝫ eī fieri p̄t: vt qͦs plura intermiſiſſe ſuſceperint:nō eoſdē ēt ī qͥbuſdā erraſſe fateāt̉ p̄cipue ī iob cui ſiea q̄ ſub aſtericꝭ addita ſūtſubtraxeris: ꝑs maxīa detrūcabit̉. ⁊ hoc dumtaxatapud grecos. Cęteꝝ apudlatinos an̄ eā trāſ latōnemquā ſub aſtericis ⁊ obelisnuꝑ edidimꝰ: ſeptīgēti ferme aut octingēti ꝟſus deſunt. vt decurtatꝰ ⁊ laceratꝰ corroſuſqꝫ liber feditatēſui publice legētibꝰ p̄beatHec āt trāſ latio nulluꝫ deveteribꝰ ſequit̉ interp̄tē. ſꝫex ipſo hebraico arabicoqꝫ ſermone ⁊ interdū ſyro

vel qͣꝫ ex negocio .i. qͣꝫ ex trāſlatōibꝰ Alioꝝ interp̄tū. quiaſcꝫ ī illa trāſlatōe corrigunt̉ errores. ⁊ ſupplētur defectusalioꝝ interpretū nec hͦ hoc dicit hiero. ſe iactādo ſꝫ vitatēpotiꝰ expͥmēdo. ſic loqͥtur apl̓s. j. Coꝝ. xv. b. di. Abūdantiꝰ alijs oībus laboraui ⁊cͣ. Explicit expoſitio iſtiꝰ ꝓlogi. Incipit ſcd̓sgꝰ in libꝝ Iob.Ogor per ſingulos ⁊cͣ. iſteꝓlogus p̄ponit̉ illi trāſlationi q̄be. hiero. librū ſꝫobde hebreo trāſtulit.in latinū. vn̄ dic̄ ip̄ein lib. ij. ꝯͣ rufinum.Trāſibo ad librumiob quē pꝰ. lxx. int̓p̄tū editōꝫ quā orignes obelis aſterciſqꝫ diſtīxit an̄ annosplurimos latino ſermoni datū. cū rurſum iuxta ip̄m hebraicū verterē. ſic locutꝰ ſum. Cogor ꝑſingulos ⁊cͣ. Habeaūt iſte ꝓlogꝰ ſeptēꝑticulas pͥncipalesIn pͥma inuehituꝯͣ emulos recipiēteſalioꝝ trāſlatōes. ſcpoſt. lxx. interp̄tesſuā āt qͣi ſuꝑfluam⁊ in. lxx. interp̄tumrep̄henſionē editaꝫrefutātes. vn̄ dicit.Cogor ꝑ ſingulos ⁊cͣ. In ſcd̓a arguit a minori. ꝙ exqͥ receperūt alioꝝ trāſlatōes q̄ erāt incōplete. multomagis debeāt iſtā q̄ ꝯpleta ē reciꝑe ⁊ q̄ īmediate emanat a fōtali veritate. vn̄ dicit. Diſcāt igr̄ ⁊cͣ. In ꝯplctōe aūt illaꝝ trāſlationū ⁊ maxīe apd̓ latinos quibꝰ ſcribit on̄dit di. Ceterumapd̓ latīos ⁊cͣ. Qualit̓ aūt iſta trāſlatio emanauerit īmediate a fontali veritate pꝫ cū ſubdit̉. Hec aūt trāſlatio ⁊cͣ.Quia v̓o iſte liber apd̓ hebreos ē dubiꝰ ⁊ obſeurꝰ. ſic̄ ip̄eteſtat̉. d. Obliquꝰ eī apd̓ hebreos totꝰ liber fertur ⁊ lubricus. iō in t̓cia ꝑte notat trāſferēdi diligentiā ⁊ ſollicitudinē. cū dicit. memini em̄ me ⁊cͣ. In qͣrta ꝑte dicit ꝙ apd̓ hebreos liber iſte variū hꝫ ſtilū apud qͦs ⁊ metra eē probatne forte alicui videat̉ incredulū. ⁊ hec ꝑs īcipit ibi. A pͥncipio itaqꝫ volumīs ⁊cͣ. In qͥnta eliminās emuloꝝ ſuſpicionē. trāſlatōis ſue on̄dit neceſſitatē: ⁊ ſe ad trāſferendū habilē. ibi. Audiāt qͣ ꝓpt̓ canes mei ⁊cͣ. In ſexta multiplicit̓innuit trāſlatōꝫ ſuā alioꝝ eē trāſlatōibꝰ p̄ferendā. tū .ſ. rōefidei qꝛ ip̄a catholicꝰ ē ip̄i heretici. tū qꝛ iſta completa ē. ⁊alie diminute: iſta verax. ⁊ alie ſunt corrupte. oīa iſta māifeſta ſunt lr̄am ītuēti. ⁊ īcipit iſta ꝑs ibi. Ꝙ ſi apd̓ grecos⁊cͣ. In ſeptīa on̄dit ꝙ veracitas codicū p̄ponēda ē pulcritudini. quā de duabꝰ trāſtatōibꝰ ſuis vt eligat lectoris deſerēs volūtati. ⁊ iſta ꝑs incipit. ibi. Habeant qͥ volūt veteres libros ⁊cͣ. His viſis lr̄e inſiſtamꝰ. Maledictis .i. vituꝑijs ⁊ detractōibus. Aduerſarioꝝ .i. emuloꝝ qͥ mihiaduerſant̉ Criminant̉ .i. criminoſe mihi īponūt ꝙ interpretatōꝫ iſtā fecerī in rep̄henſionē. lxx. ⁊ tn̄ alioꝝ trāſlatōnes recipiūt vn̄ ſeqͥtur. Quaſi nō apd̓ grecos aquila ſymmachꝰ ⁊ theodotion ⁊cͣ. Et tāgit hiero. triplex genꝰ trāſlationis. Primū ē qn̄ verbū ex v̓bo de līgua vna trāſferturin aliā. ſcd̓m ē qn̄ ſenſus ex ſenſu. terciū ex vtroqꝫ ꝯponit̉vel tꝑatur. lr̄a plana ē. Nota ꝙ poſt aſcenſionem domini annis centu. xxiiij. aqͥla pͥmꝰ īterpres ex hebreo in grecū floruit. deinde poſt annos. liij. theodociō: deinde poſtannos. xxx. ſymmachꝰ. de his pleniꝰ inuenies in opuſcu-

lo de vocabulis biblie vbi exponit interpres. q. d. hieron.iſti trāſtulerūt de hebreo ī grecū: ſicut ego in latinū. ⁊ tam̄nō rap̄hendunt̉ ab eis ꝓpt̓ea rep̄hendūt me. eo ꝙ tranſlationē. lxx. de greco in latinū trāſtuli ⁊ correxi cū aſtericis ⁊ obelis. qͣi nō ſil̓e fecerit origenes qd̓ falſum ē. vn̄ dic̓Et qͣi non origenesdiſtinxerit oīa volumina veteris inſtr̄i..i. veteris teſtamēti.ꝑ qd̓ īſtruimur. Diſtinxerit inqͣꝫ. Aſtericis ⁊ obel̓ qͦs vl̓ additos aucͣte ſua d̓ hebraica v̓itate. Uelde theodotōne ſumptos .i. de trāſlatō.theodotōis qͥ ſil̓r cūillis figuris trāſtulerat de hebreo in gcū. Inſeruit trāſlationi antiq̄ quā de hebreo trāſtulit in grecū. addēdo q̄. lxx. o.miſerunt. ⁊ ſuꝑfluaiugulādo sͣ ī illo ꝓlogo Deſiderij mei⁊cͣ. an̄ mediū inuenies plenius de iſtamaͣ. ⁊ qͥd ſignificentaſterici ⁊ obeli. Diſcāt igr̄ ⁊cͣ. exqͦreceperūt trāſlationes aliorum q̄ minus ſunt complete Diſcāt igr̄ obtrectatores mei recipein toto .i. cōplete in trāſlatione mea vetus teſtm̄. Quodſuſceperunt in ꝑtibus .i. incōplete in alioꝝ trāſlationibus⁊ ſi volunt iſtā recipere nō vtantur illa trāſlatione quamcū aſtericis ⁊ obelis correxi. lxx .ſ. qꝛ multomelior ⁊ ꝯpletior ē iſta qͣꝫ illa. dicit ergo. Diſcāt iſtā q̄ ꝯpletior ē reciꝑe. Aut debēt radere .i. deſtruere Interpretationē meamcum aſtericis ſuis. quibus manifeſtantur ea que deficiūtin tranſlatione. lxx. E ſi nolunt eam deſtruere. patet ꝙſentiunt. lxx. diminutos fuiſſe. vnde dicit. Non em̄ fierioteſt vt non fateantur. īmo neceſſe eſt vt fateantur. Eoſdem .i. lxx. In quibuſdaꝫ erraſſe ⁊ precipue ī iobvt quos proſpexerint. alia littera. Intermiſiſſe plura. dehebraica veritate. Si igitur recipiunt correctionem illaꝫin qͣ omiſſa a. lxx. annotantur: multomagis debent tranſlationem iſtā recipere. in qua iuxta hebraicā veritatē plenius deſcribuntur. Cui .ſ. libro iob Si ſubtraxeris ea qͥſub aſtericis addita ſūt. ab origene ⁊ alijs. Et hoc .i. hmōidetrūcatio. Dūtaxat .i. tm̄mō. Apd̓ grecos ē n̄ apd̓ hebreos n̄ apud latinos qͥ de greco trāſtulerunt eadē dtrūcatiohabebatur ante illam tranſlationem quam fecit hyero.cum aſtericis ⁊ obelis. ⁊ hoc eſt quod dicit. Teterum ꝓſed Apud latinos. dcc̄. aut. dccc̄. verſus ferme. id eſt ſeredeſunt. Ante eam tranſlationem quam ſub aſtericis ⁊obelis nuper edidimus .i. cōpoſuimus trāſferētes de greco in latinum. Decurtatus. id eſt abbreuiatus proptertextus diminutionem. Laceratus. propter ſententiaruꝫdiſcontinuationem. Corroſus. propter intelligentie incompletionem. Feditatem. id eſt turpitudinē. vel ℟iditatem. alia littera. id eſt apertum defectum. Hec auttranſlatio mea. ſcilicet ſecunda tranſlatio. Nullum deveteribus ſequitur interpretem. ſicut prima tranſlatio degreco in latinum in qua ſecutus ſum tranſlationem. lxx.cum aſtericis tamen ⁊ obelis. id eſt ſupplendo diminuta⁊ reſcindendo ſuperflua. Sed ex ipſo hebraico arabicoqꝫ ſermone. ⁊ interdū ſyro. Iſte tres lingue affines ſunt