inolēte peſte diuerſaꝝ egritudinū. & etiam mortalitatis generalis. tam in hominibꝰ ꝙͣ in equis. itavt in exercitu vix aliqui eſſent. qui mortuos ſuosvel egrotantes ad mortem non plangerent. Vndeꝓ magna parte diminutus erat chriſtianꝰ exercitꝰatqꝫ conſumptus. Tantus etiam erat defectus victualium apud illos eo tempore ꝙ ꝙͣplures īediadeficiebant ac fame. Non em̄ ad exercitum vaſellanaualia de damīata tranſire poterant. impedientibꝰ ſaracenoꝝ galeis & vaſis pyraticis. que per terram in predicto flumine collocauerāt. ſicqꝫ ꝙͣ plurimis vaſis noſtris prius ab eis in flum ine captis.tandem duas ſucceſſiue careuēnas ceperunt victūalia & alia multa bona ferentes ad exercituꝫ. ceſamultitudine marinarioꝝ & aliorum in totiꝰ exercitus detrimentum. Vnde omnino deficiente ſuffragio victualiū & annone equorum ce perūt deficere fere omnes in deſolatōnem ac terrorem non mōdicum incidentes. His igitur incōmodis artatos īeuitabilis neceſſitas illos induxit a loco predictorecedere. & ad partes damiate ſi dominus ꝓuidiſſet. At vero dum quinto die aprilis eſſent in itinere reuertendi. ſaracen cum infinita multitudinechriſtianū illum exercitum ſunt aggreſſi. Acciditqꝫ permiſſione diuina fortaſſe peccatis aliquoruꝫexigentibus vt prefatus rex ludouicus cum duobus fratribus ſuis qui ſuꝑerant. videlicet alfunſopictauenſi & karolo andegauenſi comitibus. ac ceteris. qui cum eis redibant in manus mimicorum.ſcilicet ſaracenoꝝ inciderent. Itaqꝫ per terram nemo penitus euaſit. ſed omnes capti ſunt & carceribus mancipati. non ſine magna ſtrage noſtrorum& effuſione ſanguinis chriſtiani. Maior etiaꝫ parsilloꝝ que reuertebatur per fluuium ſimiliter fuitcapta. vel etiā gladio interfecta. vaſell̓ naualibvt plurimum ſimiliter diſſipatis. in quibus egrotātium multitudinē doloroſam incendij flamā ꝯbuſſit. Itaqꝫ gens iſta ſceleratiſſima preter blaſfemiasquas in cōtunieliam creatoris ꝓferebant in cōſpectu populi chriſtiani. crucem quoqꝫ flagellis cedētes in eam ſpūebant. & in opprobrium fidei chriſti¶ CI.ane viliter pedibus cōculcabant:¶ Qualiter ſub certo pacto a ſaracenis dimiſſusOſtea vero per dies aliquot. ſoldanꝰ rePgem ludouicū de faciēdis treugis fecit requiri petens inſtanter cum minis & auſteritate verboꝝ. vt abſqꝫ mora ſibi faceret damiatam cum omnibus rebus ibidem inuentis reſtituiac reſartiri omnia damna & expēſas quas feceratvſqꝫ ad tempus illud. a die ſcilicet quō damiatamreceperant chriſtiani Tandem poſt multos tractatus uſqꝫ ad decennium inita eſt treuga ſub hac forma. vi delicet ꝙ idem ſoldanus regem & omnes captiuos chriſtianos qui capti fuerat a ſaracenis. pꝰqm̄ rex in egiptum venerat. necnon & omnes alioſde quibuſcunqꝫ partibus oriundos. qui capti fuerant a tempore quo ſoldanus kyemel auus eiuſdeꝫſoldani olim cum imperatore treugas inierat. omnes inquā hos de carcere liberaret. ac liberos vbvellent abire permitteret. & ꝙ terras quas ī regnohieruſolimitano in aduentu regis chriſtiani tenebant cum omnibus pertinentiis in pace tenerent.Rex autem tenebatur ei reddere damiatā & octomilia bizancioꝝ ſaracenicoꝝ pro liberatōne captuorum & damnis ac expenſis predictis. Inſuꝑ etiam liberare ſaracenos omnes. eo tempore in egipto captos a chriſtianis. necnon & illos qui captifuerant in regno hieruſolimitano a tempore treugarum. que facte ſunt olim inter imperatorem &ſoldanum predictum. Adiectum eſt etiam ꝙ omnia bona regis mobilia & oīm alioꝝ que apud damiatam remanerent. poſt eius receſſum ſalua forētac ſub eiuſdem ſoldani cuſtodia ac defenſione. portanda quandocunqꝫ oportunitas haberetur ad terram chriſtianoꝝ. Omēs etiam chriſtiani infirmi &alij qui ꝓ rebus ſuis quas illic habebant vendēdisin damiata moram traherent. ſimiliter turci eſſentſine impedimēto vel cōtradictōne quacunqꝫ receſſuri per terram vel mare quando vellent. Et omnibus illis qui per terram vellent recedere tenebaturidem ſoldanꝰ ſecurum conductuꝫ vſqꝫ ad terramchriſtianoꝝ preſtare. Ac cum huiuſmōi treuge p̄ſtitis iuramētis hincinde fuiſſent firmate. iāqꝫ ſoldanus cum exercitu ſuo veniret damiatā ꝓ cōplendis omnibus que firmata eſſent. Accidit iudicō diuino. vt quidam ſaraceni milites non ſine cōniuentia maioris partis exercitus. irruentes in ſoldanuꝫpre dictum ſurgentē in mane de menſa poſt prandium ip̄m immaniter vulnerarēt. & de ſuo tentorio exeunteꝫ vt poſſet fuge beneficō liberari. vidētibus fere omnibus admiratis. & alioꝝ ſaracenoꝝmultitudine fruſtratim gladijs trucidarent. Quoperpetrato ſtatim multi ſaracenoꝝ armati vener̄tad regis tentoriuꝫ in illo furoris calore. ac ſi vellētin eum & in alios chriſtianos deſeuire. Sed ip̄orūfuriam diuina clementia mitigante. requiſierūt regem ac ſuos inſtanter ſuper firmandis treugis prehabitis. ac feſtina d̓liberatōne damiate ciuitatis. p̄miſſis tamen quibuſdā verboꝝ & cōminatōnuꝫ tonitruis. Tandē igitur ſicut domino placuit rex firmauit treugas cum omnibus admiratis quas cumſoldano fecerat antea. & ab omnibus & ſingul̓ iuxͣta legem ip̄orum ſuper hoc recepit iuramenta. determinatis quoqꝫ certis temporibus. infra que hīcinde captiui liberarentur. & damīata ciuitas redderetur. In cuius redditōne & tunc cum eiſdē admiratis. & antea cum ſoldano chriſtiani ea de cā nontamen ſine difficultate cōuenerant. quia de illa retinenda nulla ſpes erat. ſicut certiſſime per illos qͥde illa venerāt ad ipſos intellexerāt. Propter qd̓rex de conſilio baronum potius elegit ac decreuitchriſtianitati fore cōſultius. ſe alioſqꝫ captiuos ꝑhuiuſmodi treugas liberare. ꝙͣ & ciuitatē cum reſiduo chriſtiami populi exiſtentis in ea talit̓ amittere. & ſe alioſqꝫ ſub tantis periculis in carcere remanere. Itaqꝫ ſtatuta die ciuitatē damīatā admirati receperunt. qua recepta. regem & fratres ſuosnecnon & alios barones & milites de regno francie hieruſalem et cypri liberauerunt. Extunc ergoſpemhabuit rex & ſui firmā. eo ꝙ illos liberaſſētꝙ de reddēdis omnibus alijs chriſtianis ſecunduꝫtreugaꝝ continentiā iuramēta ſua firmiter obſeruarent. ¶ CII. ¶ De infractōne treugarum a ſaracenisIs ergo peractis. ab egipti partibus rex& alij capti et liberati receſſerunt. ibiqꝫcertos nuncios ad recipiendos captiuos.& ad cuſtodiam rerum quas illic dimiſerāt (eo ꝙnauigia non habebant que ad portādū ſufficerēt.reliquerunt. Poſtmodum autem in acon veniētesde captiuis rehabendis ſolicite cogitātes. remiſerunt in egiptum et alios ſolennes nuncios. atqꝫnauigia ad reducēdum captiuos et alias res quas