per virtutem ſuam id faceret. quādin ſcilicet intusaliqui eſſent. qui victualia ſufficienter habētes ibimorari vellēt. Poſtea vero mūdata ciuitate a quorundam mortuoꝝ. ſcilicet ac beſtiaꝝ cadaueribus& extincto igne legatus vna cum patriarcha hieruſolimitano. necnō archiepiſcopis. & epiſcopisqui preſentes erant. & magna etiam parte conuētuum. Rex ludouicꝰ cum pluribus alijs proceſſionaliter nudis pedibꝰ pn̄te etiā rege cypri. pl̓ibuſqꝫbarōibꝰ & alijs ciuitatē ītrauerūt. Et ī pͥmis locūin quo erat machomētia. recōciliauit legatus qͥ dudum in altera ciuſdem vrbis captōne beate virginis eccleſie deputatus fuerat & aꝓpriatus. Deidere dditis mihi de impenſis beneficus gratiaꝝ actionibus altiſſimo celebrata eſt miſſa ſolenniter in honore beatiſſime marie virginis a legato. propoſuitetiam ibidem rex annuente domino. conſtituere p̄latos & canonicos debitum aſſidue famulatū domino reddituros. Capta eſt autem ciuitas damiata anno domini. M. cc. xlix. poſt feſtum ſancte trinitatis die octaua. Illic ergo ſtetit rex per totameſtatem cum exercitu chriſtiano. Non em̄ volebātinde recedere vſqꝫ ad decreſcentiam fluminis. qd̓tunc ſicut dicebatur. terram occupare d̓bebat. quoniam alias in partibus illis per eius creſcentiam.exercitus chriſtianus damnū incurrerat. Eodeꝫ anno circa feſtum iohannis baptiſte. alfunſus comespictauenſis. frater dicti ludouici regis iter tranſmarinum arripuit. & regina blancha mater eorumad cuſtodiam regni ſola remanſit Itaqꝫ dictus cōmes cum exercitu magno ī craſtino ſancti barthoIoniei mare apud aquas mortuas intrauit. & diedominico ante feſtum apoſtoloꝝ ſimonis & iudeepud damīatā applicuit. ¶. XCIX. ¶ Qualiterapud maſſorā aduerſꝰ ſaracenos ꝓceſſit.Ex autem ludouicus & exercitus chriſtianus deliberato cōmuni conſilio tam nauali ꝙͣ terieſtri exercitu preparato. xx. dienouenbris de damiata receſſerūt. & aduerſus exercitum ſaracenoꝝ congregatum & caſtrametatūin loco qui maſſora dicitur ꝓceſſerunt. Et in ipſoquidem itinere ſaracenoꝝ inſultus aliquos ſuſtinuerunt. in quibus iidem ſaraceni aſſidue ſuoꝝ detrinientum non modicū receperūt. Intellexerūt etiaꝫin ip̄o itinere ſoldanum babilonie de nouo miſerāvitam finiſſe. Qui & ad filium ſuum tunc in orientis partibus morantem vt in egiptum veniret miſerat. & a cunctis maioribus exercitus ſui. iuram̄ta fidelitatis eidem fieri fecerat. relicta totius exercitus ac terre ſue cuſtodia. cuidam admirato nōmine farcadino. Accedentes igitur ad locum predictum die martis ante natale domini. Primo quidem acceſſum habere nequiuimꝰ ad ſaracenos eoſdem ꝓpter quendam fluuiū inter vtrūqꝫ exercitūdefluentem. qui ſcilicet fluuiꝰ chaneos dicitur. &in loco illo a magno flumine deriuatur. Inde ītervtrūqꝫ fluuiū poſuerūt caſtra noſtra. a maiori flumine ad minorem ꝓtendentia. Vbi aliquando conflictū habito cum ſaracenis. multi ex eis ceciderūtinterfecti noſtroꝝ gladiis. maxima quoqꝫ illorummultitudine ſubmerſa. in aquis nili validis & profundis. At vero quia fluuiꝰ chaneos vadabilis nōerat. ꝓpter aquaꝝ ꝓfunditatem. & riparum altitudinem. ceperunt noſtri facere ſuper eum calciataꝫvt exercitui chriſtiano pateret tranſitus per eam.Dum igitur ad hoc multis diebus. cum īmenſis laboribus & periculis ac ſumptibꝰ inſtiterunt. ſaraceni econtra totis conatibus reſiſtentes machinisnoſtroꝝ quas ibidem erexerant. machīas ꝙͣ pluresoppoſuerūt quibus & caſtella lignea: que ſuꝑ pſaſum eūdem collocari fecerant. ꝯquaſſata lapidibuſ& confracta igne greco totaliter conbuſſerunt.Quo facto. fere omni ſpe fruſtrata per calciatamillam taliter tranſeundi. tandem per quendam ſaracenum ab egiptioꝝ exercitu venientem. datumfuit nobis intelligi. locum aliquantulū īferius vadabilem eſſe. quo poterat exercitus chriſtianꝰ fluuium tranſmeare. Inde cōmunicato conſilio. die carniſpriuij mane ordinatis aciebus veniētes ad locūtranſierūt fluuium. non tamen ſine graui periculoquia ꝓfundior ac periculoſior erat locꝰ qͣm eis fuerat intimatum. Nā et equos illoꝝ ibi natare oportebat. & ꝓpter altas & lutoſas ripas exitus predicti fluminis periculoſus erat. Itaqꝫ tranſactofluuio ventum eſt ad locuꝫ. vbi iuxta predictā calciatam erant machine ſaracenoꝝ. Habitoqꝫ cumſaracenis congreſſu. noſtri qui precedebant non ꝑcentes ſexui vel etati. multos ex ipſis trucidarūt.Inter quos & capitaneum illoꝝ. & quoſdaꝫ aliosadmiratos ibidem interfecerūt. Deinde vero diſꝑſis aciebꝰ noſtris quidam noſtroꝝ. per hoſtium caſtra diſcurrentes. venerūt vſqꝫ ad villam que maſſora dicitur. quotquot hoſtium occurrebāt gladijsoccidentes. Sed tandem ſaraceni percepto eorumin conſulto ꝓceſſu. reſumptis viribus irruerunt ineos. & vndiqꝫ circūuallantes oppreſſerunt ipſos.Vbi noſtroꝝ ſtrages non modica baronum ac militum tam religioſoꝝ ꝙͣ aliorum facta eſt. Ibiqꝫ &robertus comes attrebacēſis frater ludouici regisin manus hoſtium incidens. temporaliter amiſſuseſt. Itaqꝫ die illo. ſaracenis ſuper noſtros. vndiqꝫirruentibꝰ & ymbrem ſagittaꝝ emittentibus vſqꝫad horam circiter nonam. graues illoꝝ ſuſtinuerūtinſultus. Tandem deficiente noſtris omnīo baliſtatiorum ſubſidio. multiſqꝫ illorum vulneratis. &equis eorum ꝓ maiori parte ſauciatis vel occiſis.tamen auxiliante domino campū obtinuerūt ſuoꝝviribus recollectis. Ibiqꝫ iuxta ſaracenoꝝ machinas quas adquiſierāt illa die caſtra ſua poſueruntvbi & die illo pauci numero cum rege morā fecer̄tfacto prius de lignis ponte. per quem poſſent adip̄os illi qui erant vltra ſluuiū tranſmeare. In craſtino vero plures ex illis de mandato regis trāſeuntes fluuiū caſtrametati ſunt iuxta ip̄m. Et tuncdeſtructis ſaracenoꝝ machinis licias & pōtes nauales ſecere. per quos noſtri de vno exercitu adalium libere trāſire poterāt & ſecure. Sequenti vero die veneris ſaraceni cōgregatis ex omni ꝑte viribus ſuis cum infinita multitudine ad noſtioruꝫlicias cōuenerūt. & tantos tāqꝫ terribiles īſu tꝰquantos vt a pluribus dicebatur nunꝙͣ viderantfacere ſaracenos. ex omni parte chriſtiani exercitꝰfecerūt. Quibꝰ tamen noſtri reſtiterūt. ordinatacopia bellatoꝝ ex omni exercitꝰ parte. & ipſorumimpetꝰ repulerunt maxima eorum multitudīe nōſtroruꝫ gladijs occūbēte. ¶ C ¶ Qualit̓ ī regreſſu cū exercitu ſuo captꝰ fuit.Oſtmodum elapſis aliquot diebꝰ. aduentauit apud maſſorā ſoldani filius de oriētis veniens partibus. In cuiꝰ aduētu timpanizantes ac letātes egiptij. receperūt illū in dominum & ex hoc augmētata eſt non modicū fortitudo eoꝝ. Noſtris aut poſtmodū occulto dei iudicio omnia in cōtrarium ſucceſſerūt ip̄oꝝ d̓ſiderijs