anime diuiſio ſpiritu & ratōe voluntatem cordis& intentōnem. corꝑiſqꝫ ꝓmptum obſequium ſibidefendēte. animali vero imꝓbitate affectū ſibi p̄ripiente & intellectum. mente ſine fructu remane̓te. Hinc & infirmioribꝰ aīs vicia paſſim curioſitatis ebulliunt Hinc ī ordinatas & inimicas ꝓpoſitopelectatōnes querunt. & in cōmunium ꝯſtitutionum via regia furtiua ꝓprie voluntatis diuerticl̓aHinc ſolitoꝝ faſtidium p̄ſumptō nouitatum quepruritum quidē ac tedium egri animi quaſi confricando vident̉ ad horā lenire. ſed calefaciūt ampliꝰ& accendunt. Hinc quotidie fiunt occupatōes noue. lectōnes diuerſe. non ad edificandū animū. ſedad fallēdum tardanti dici tedium. vt cum damnauerit ſolitarius om̄ia vetera ac ſolita & defecerintnoua. non reſtet niſi odium celle & fuga mat̉a. ꝓpt̓quod pia ſimplicitas. & in ꝓfeſſione religionis nōuus homo qui non habet vel ratōnem ducētem vlaffectum trahentē. vel diſcretōnem moderantemin qua dum nitit̉ in ſemetip̄m tanꝙͣ a figulo lutumlege quadam mādatoꝝ quaſi manibus alienis faciēdus & formādus in om̄i patientia & in rota volubili obedīe & ī igne ꝓbatōnis ſue plaſmatoris ſuivoluntati & arbitrio ſubdendꝰ habilitat̉. ¶ ¶V.¶ De exercitijs eoꝝ.Orro ſicut viro datum eſt adiutoriū ſibiſimile ex ip̄ius hominis ſubſtātia. ſic etiāin adiutoriū ſpūalis ſtudij neceſſaria ſūtcorꝑis exercitia. non tamē in hoc ſemꝑ ꝯuenire vident̉ omnia. ſed ea que cum ſpūalibus ꝓpriorem ſimilitudinem habere vident̉. ſicut ad edificatō nemſpūalē meditari quod ſcribat̉ vel ſcribere qd̓ legatur. Exteriora em̄ exercitia & oꝑa ſicut ſenſus diſtrahunt. ſic etiam ſepe ſpiritum exhauriūt. niſi cūgrauiori oꝑe rurali fit magna ꝯtritō corporiſ vſqꝫad ꝯtritōnem & humiliatōnem cordis & fatigatonis ſue p̄ſſura vehemētioris exprimunt affectumdeuotōis. Quod & in labore ieiuniorū & vigiliaꝝ& huiuſmodi fieri manifeſtum eſt. Serius tn̄ animus ad omnem laborem ſe ꝯꝑat. nec in eo diſſoluit̉ſed ꝑ eum magis in ſeip̄m colligit̉. ſemꝑ habens p̄oculis non tam quod agit ꝙͣ quod agendo intēdit.Cogunt̉ em̄ in vnum ſenſus a diſciplina bone. voluntatis. nec eis laſciuire vacat a pondere laboris.& ſubacti & humiliati in obſequiū ſpūſ docent̉ eiꝯformari. & in ꝑricipatōne laboris & expectatōeꝯſolatōnis Ex mordinata em̄ natura ꝑ peccatum ſiad deum fuerit ꝯuerſa recuꝑat cito ꝓ modo timoris & amoris quem habꝫ ad deum quēcūqꝫ ꝑdiditauerſa. & vbi cepit ſpiritꝰ reformari ad ymaginēconditoris ſui mox refloreſcens caro ex voluntateſua incipit ꝯformari reformato ſpiritui. nam et cōtra ſenſum ſuū incipit eam delectare quidqͥd delectat ſpirituꝫ. inſuꝑ & multiplici defectu ſuo ex pena peccati multipliciter ſitiens ad deum. nōnunꝙͣetiam cōtendit p̄cedere rectorem ſuū. Delectatōnes em̄ non ꝑdimus ſed ip̄as mutamus Facillimūquippe & delectabile eſſet adiuncto amoris d̓i cōdimento. ſcd̓m naturā viuere ſi nos inſania noſtraꝑmitteret. Qua ſanata ſtatim naturalibꝰ arridꝫ nacura. Eodem modo & de labore. ruſticꝰ duros habet neruos. forteſ lacertoſ. exercitatō em̄ hoc fecitſine eum torpere molleſcit. Voluntas facit vſum.vſus exercitiū. exercitium vires in omni labore ſūminiſtrat. Audiat hoc animalis homo qui iā cepitcorpus ſuū ſub dere ſpiritui. & adaptare ſe metip̄ꝫad ea que ſunt dei. ad exuēdam carnis ſue dominātē ꝯſuetudinē ſe accingat. ꝯſuetudinē ꝯtͣ ꝯſuetudinē & affectū ſibi formans ꝯtͣ affectū donec plenāaccipe mereat̉ delectatōeꝫ ꝯtra delectatōem. vt tātum delectet eum mēbris ſui corꝑis ſeruire iuſticie quantum prius īmundice hec eſt em̄ ꝑfectō hominis animalis in ſuo ſtatu vel nouicij incipientis.¶ CVI. ¶ De ſtabilitate in cella.Mniū vero bonorū officina cella eſt &ſtabilis ꝑſeuerātia in ea. In ea em̄ cuicunqꝫ cum pauꝑtate ſua bene ꝯuenit diueseſt. & quicūqꝫ bonam voluntatem habuerit ſecuꝫhabet quidqͥd ei ad bene viuēdum opus eſt. ꝙͣuisbone voluntati non ſemꝑ credi expedit ſed frenanda eſt. et regēda & maxime in incipiēte. Regat ſancte obedientie regula bonam voluntatem illa v̓ocorpus. doceat illud poſſe ꝯſiſtere in loco. eellampati ſecūqꝫ morari. Quod in ꝓficiente bone ꝯpoſitōnis initium eſt & certum bone ſpēi argumentū.impoſſibile eſt em̄ hominem fideliter figere in vnoanimum ſuum qui non prius alicui loco ꝑſeuerantaffixerit corpus ſuum. Nam qui egritudinē animimigrādo de loco ad locū effugere nitit̉. ſic eſt ſicutqui fugit vmbram corꝑis ſui. ſeip̄m fugit. ſeipſumcircūfert locū mutat & nō animū. eundem vbiqꝫ ſeinuenit niſi ꝙ deteriorē facit ip̄a mobilitas. ſicut ledere ſolet egrū qui circūſerendo ꝯcutit̉ ſꝫ remediacrebro mutata nocent. naturā turbant egrū diſterminant. Nam & qui aliquo tendit ſi vnā & rectaꝫtenuerit viam cito ꝑuenit quō tendit. & itineriset laboris facit finem. Si vero multas aggrediturvias errat. nec laboris aliquādo finem facit. quia error nō habet finem Si ergo ad ſanitatē ſeſtinas vide vt nil vel modicum de temetip̄o agere p̄ſumasmedico .ſ. inconſulto a quo ſi oꝑam medicantis expectas. neceſſe eſt vlcus tuum ſemꝑ ei detege̓ nōerubeſcas. Frubeſce ergo ſed tam̄ reuela totū necaſcondas. Sunt em̄ qui ꝯfitendo ſicut fabulā enarrant peccatorū ſuoꝝ hiſtoriam et egritudines aīeſue ſine cōfuſione dinumerāt. et pene ſine pn̄ia etſine affectu doloris. Qui vero nō dolet quanto ſanitati ꝓpinquior videt̉ tanto ab ea fit remotior.¶ CVII. ¶ Ꝙ habitans in cella trinagaudet cuſtod a.Ec vero tibi horrori ſit tua ſolitudo. &vt tutius in cella habites tres tibi deputati ſunt cuſtodes. deus .ſ. cōſcientia etſpūalis pat. deo debes pietatem. cui totū te impēdas. ꝯſcientie tue honorem coram quā peccare erubeſcas patri ſpūali obediētiam caritatis ad quemde om̄ibus recurras. Inſuꝑ vt gratum me habeas.addam tibi et quartū et ꝙdiu ꝑuulus es et donecplenius addiſcas diuinā cogitare p̄ſentiā. pedagogum tibi ꝓcurabo. Elige tibi tuip̄e cōſilio meo hominē cuius vite exemplar ſic cordi tuo inſederit.reuerentia īheſerit. vt quotiēs eius recordatꝰ fueris ad reuerentiā cogitati aſſurgas et teip̄ꝫ ordīeset ꝯponas. qui cogitatꝰ ac ſi p̄ſens ſit in affectu caritatis emendet in te om̄ia emēdanda. et nullū tam̄patiatur damnū ſecreti ſui ſolitudo tua. Hic p̄ſēsaſſit quādocunqꝫ volueris. occurrat ſepe et cū volueris. increpatōnes eius deſcribet tibi cogitata ſācta eius ſeueritas. ꝯſolatōnes pietas. et exemplumſancte vite ſinceritas. Naꝫ om̄s etiā cogitatōes tuas cum ab eo videri cogitabis. ac ſi videat. ac ſi arguat. emendare cogeris. Sic ſcd̓um p̄ceptum apl̓iſolicite temetip̄m cuſtodi. et vt temetip̄ꝫ ſemperaſpicias ab om̄ibus oculos auerte. Egregiū inſtru