in vtroqꝫ ſuperbus. XIvij. ¶ Detercō & quarto gradu.Ercius gradus eſt inepta leticia. Monachus em̄ dum ꝑ curioſitatē ad animi leuitatem ꝑuenit. impatiens ſue humiliationis ad ꝯſilium falſe ꝯſolatōnis fugit. Ex illa itaqꝫꝑte qua ſua ſibi vilitas aliena excellētia monſtrat̉reſtringit curioſitatē vt totū ſe trāſferat in cōtrariam ꝑtem. quatinus in quo ip̄e videt̉ p̄cellere curioſius uacet. in quo alter p̄cellit ſemꝑ diſſimulet.vt dum vitat qd̓ triſte putat̉ leticia ꝯtinuet̉. puteſſi illum attendas vt ſui oblitū aut a culpis ablutūNunꝙͣ em̄ vel raro audies eū gementē vel videbislacrimantē. ſed in ſignis ſcurrilitas. in fronte hylaritas vanitas apparet in inceſſu. ꝓnus ad iocū. facilis ac ꝓmptus ī riſu. Sicut em̄ veſica collecta turgida vento. pūctoqꝫ forata exiguo. ſi ſtringit̉ crepitat cū detumeſcit. ac ventus egrediēs nō paſſimeffuſus. ſed ſtrictim emiſſus crebros quoſdā ſonitus reddit. Sic monachus vbi uanis ſcurrilibuſqꝫcogitatōnibus cor ſuū īpleuerit ꝓpter diſcipliamſilentij non inueniēs ventus vanitatis qua pleni;egrediat̉ īter anguſtias fauciū ꝑ cathīnos excutit̉Sepe etiā vultum pudibūdus abſcōdit. labia claudit. dentes ſtringit. ridet tamē nolens. cachinat tamen inuitus. Cūqꝫ os ſuū etiam pugnis obſtruxerit ꝑ nares adhuc ſternutare audit̉. At poſtꝙͣ vanitas creſcere & veſica groſſeſcere ceꝑit. neceſſe ēvt āpliori foramine laxato ſinu ventoſitas eructuetur alioquin rumꝑet̉. Sic monachus inepta redundante leticia dum riſu vel ſignis eam aꝑire nō ſufficit. in helim verba illa prumpit. En venter meꝰquaſi muſtū abſqꝫ .ſ. ⁊cͣ. Aut ergo loquet̉ aut rumpetur. Coartat em̄ eū ſpūs vteri ſui. Eſurit & ſititauditores quibꝰ ſuas iactet vanitates. Inuēta em̄occaſiore loquēdi ſi ſermo de literis exorit̉ veterap̄ferunt̉ & noua. volant ſententie. verba reſonantampulloſa. p̄ueīt interrogantē. non querēti reſpōdet ip̄e querit. ip̄e ſoluit. & verba collocutōnis īꝑfecta p̄ſcidit. Cū autē pulſato ſigno neceſſe eſt interrūpi colloquiū ad horā lōgā breue querit̉ īteruallum. Querit licentiā vt ad fabulas reuertat̉ pꝰhorā nō vt quempiā edificet. ſed vt ſcientiā iactetn̄ curat te docere vl̓ a te doceri qd̓ ip̄e neſcit. ſꝫ vtſcire ſciat̉ qd̓ ſcit de patiētia. de hul̓itate. de ceteris virtutibꝰ pleniſſime ſed vaniſſime diſputat. vttu .ſ. ſi audieris dicas ꝙ ex abundātia cordis os loquitur. Et quia bonus homo d̓ bono theſauro ſuoꝓfert bonū. ſic ad ludrica ſermo ꝯuertit̉. In his qͣnto aſſuetior tanto loquacior inuenit̉ dicas ſi audias os eius riuū eſſe vanitatis. fluuiū ſcurrilitatisita vt ſeueros quoſqꝫ & graues animos in leuitatem ꝯcitet riſus. & vt totū in breui colligā in multiloquio nota iactantiā. In hac em̄ habes quartumgradum. ¶ XLVIII. ¶ De quinto & ſeto gradu & ſeptimo.Vintus vero ſequit̉ gradus ſingularitaſTurpe ē em̄ ei qui ſe ſupͣ ceteros iactatſi non plus ceteris aliquid agat. ꝑ quodvltra ceteros appareat vt dicere valeat. Non ſumſicut ceteri hominū. Non tamē melior eſſe ſtudetſed videri. non melius viuere. ſed videri vincere.Plus em̄ ſibi blandit̉ de vno ieiunio qd̓ ceteris prādentibꝰ facit. ꝙͣ ſi cum ceteris ſeptē dies ieiunauerit̉. Cōmodior ſibi videt̉ vna oratiūcl̓a peculiarisꝙ tota ſpalmodia vnius noctis. Inter prādendumcrebro ſolet oculos iactare ꝑ menſas vt ſi quē minus ꝯmedere viderit victū ſe doleat & incipiat idip̄m ſibi crudeliter ſb̓trahere. qd̓ neceſſariū victuip̄uiderat īdulgendū plus metuēs glorie detrimētum ꝙͣ famis cruciatū. Ad̓ oīa deniqꝫ ſua ſtrenuꝰad ꝯn̄ia vero piger. vigilat in lecto. dormit in choro. Cunqꝫ alijs pſallentibꝰ ad vigilias tota noctedormitet. poſt vigilias alijs in clauſtro quieſcentibus ſolus in oratorio remanet. Cum autem ex hisque ſingulariter ſed inaniter agit. apud ſimpliciores eius opinio excreuerit. dum miſeꝝ beatificantip̄m in errorem inducūt. Credit nāqꝫ qd̓ audit &quid intendat nō attendit. Obliuiſcit̉ intentōnemdum āplectit̉ opinionē. Quiqꝫ de omni alia re plꝰcredit ſibi ꝙͣ alijs. d̓ ſe ſolo plus alijs ꝙͣ ſibi. et qͥdquid de ſe laudatū nouerit nō ignorātie a ut beniuolētie laudatoris ſꝫ ſuis meritis arrogant̓ aſcribitVnde poſt ſingularitatē ſextū ſibi gradū iure arrogātia vēdicauit. poſt hanc p̄ſumptō inuenit̉. inqua ſeptimus gradus ꝯſtituit̉. Qui em̄ alios ſe p̄cellere putat quō plus de ſe ꝙͣ de alijs nō p̄ſumatprimus in conuētibus reſidet. in ꝯſiliis primus rn̄det. Non vocatus accedit. nō inſſus ſe ītromittitreordinat ordinata. reficit facta. quidqͥd ip̄e nō fecerit aut ordinauenit. non recte factū nec pulcreeſtimat ordinatū. Iudicātes iudicat. iudicaturis p̄iudicat. Si cum tempus aduenerit nō ꝓmouet̉ adprioratū. Abbatē ſuū aut inuidū iudicat aut deceptum. Si aūt ei aliqua mediocris obediētia iniūgatur indignat̉. aſꝑnat̉. arbitrās ſe nō eſſe minoribꝰoccupandū qui ſe ad maiora ſentit idoneū. Sꝫ quōtalis culpā ſuam ꝯfitebitur qui nec eſſe putat. necputari culpabilis eſſe patit̉. Propterea cū culpa eiimputat̉ creſcit non amputat̉. Si ergo cū argutꝰfuerit declinare cor eius videris in verba maliciein octauū gradū qui dicit̉ defēſio peccatoꝝ noueris corruiſſe. Multis vero modis fiunt excuſatōesin peccatis. Aut em̄ dicit qui ſe excuſat non feci.aūt ſi feci bene feci. aut ſi male nō multū male. autſi multum male non mala intentōne. Si aūt de illaſicut adam vl̓ eua ꝯuincit̉. aliena ſuaſione excuſareſe nitit̉. ¶ XLIX. ¶ De nono & decimo gradu.Ed qui ꝓcaciter etiam aꝑta defēdit. qn̄Ioccultas & malas cogitatōnes abbati humiliter reuelabit. Ex hoc ergo ſequit̉ nonus gradus .i. ſimulata ꝯfeſſio & vtiqꝫ multo ꝑiculoſior eſt fallax & ſuꝑba ꝯfeſſio ꝙͣ etiā obſtinata d̓fenſio. Nōnulli ſiquidē cum de aꝑtioribꝰ arguunt̉ſcientes ꝙ ſi ſe defēderēt nō ſibi crederet̉ ſubtiliꝰ.inueniūt argumentū defenſionis verba reſpōdentes doloſe ꝯfeſſionis eſt quippe qui nequiter ſe humiliat ⁊c̓. vultus demittit̉. corpus ꝓſternit̉. aliqͣsſibi lacrimulas extorquēt. ſi poſſunt verba gemitibus. vocē ſuſpirijs interrūpunt. Nō ſolū obiectanon excuſant. ſed etiā culpā exaggerāt. vt dū īcredibile aliquid cl̓pe ſue ore ip̄oꝝ additū audit̉. etiāillud diſcredat̉ quod ratū putabat̉. & ex eo qd̓ eēfalſum nō dubitas dum ꝯfitent̉ in dubiū veniat qd̓quaſi certum tenebat̉. Dūqꝫ affirmāt quod credivolunt culpā ꝯfitēdo defēdunt & oꝑiendo teguntvt magis ex humilitate ꝙͣ ex veritatē ꝯfiteri putetqui audit. aptās illud ſripture. Iuſtus in prīcipioaccuſator eſt ſui. Glorioſa res humilitas. qua ip̄aquoqꝫ ſuꝑbia palliare ſe appetit ne vileſcat. ſꝫ heccito tergiuerſatio a p̄lato dep̄hendit̉ ſi ad hāc ſuꝑbam humilitatē n̄ leuit̓ flectit̉ quo magiſdiſſinſetculpam. vel etiam differat penam. Vaſa em̄ figuli