76hec ꝯtulit. & maiora valet dare. & iſta quidem dehis que extrinſecus ſūt & nr̄a nō ſunt. ex quibusnec multa poſſidentibꝰ lucrū aliqd̓ ꝑuenit. ut nōdicā qꝛ & ſepiꝰ damnū ſuſtinent. neqꝫ minora accipientibꝰ accidit detrimentū. eandē vtriſqꝫ viaꝫꝑgentibꝰ & ad eundē ꝑuenientibꝰ fineꝫ. Eoꝝ v̓oque magis ſūt neceſſaria & ꝑfectiſſima multa &maxima accepi dei dona. q̄ innumerabilia & ineſtimabilia ſunt. Nam ẜm ymaginē dei facta ſum. &ip̄iꝰ noticiā habere merui. & ratōe pre oībus animalibꝰ ſum p̄dita. & ab ip̄o deo inuitata ſum advitā ꝑ viſcera miſericordie eiꝰ. cuiꝰ & miſterioꝝꝑticeps eſſe merui. cuiꝰ & paradiſi ianua aꝑta eſt.facile ſi voluero introitū michi p̄bitura. Pro tantis igit̉ & talibꝰ donis que indifferent̓ diuites ꝑcipiūt & pauperes. ut dignū eſt gratias agere penitus eſt impoſſibile. Si aūt & modicā laudationēlargitori bonoꝝ nō obtulero. qualē excuſationeꝫhabeo. Iuuenis itaqꝫ eximiū illius ſtupens intellectuꝫ. eius patreꝫ accerſiuit. cui & dixit. Da michivxorē filiā tuā. adamaui em̄ illā ꝓpter intellectum& pietatē. Tūc ſenex ait. Non licet tibi acciperepauperis filiā. cū parentū diuitū ſis filiꝰ. Rurſusaūt iuuenis ait. Etiā hanc accipiam. ſi tamē michinō negaueris eā. Nobiliū quippe & diuituꝫ michifiliia fuit deſponſata. ſed hāc reſpuēs fugā arripui.fili ā vero tuā ꝓpter pietatē quā habet in deuꝫ. &p̄darū illiꝰ intellectū adamans. copulari michi p̄omnibꝰ cogitaui. Senex aūt dixit ad eū. Nō poſſum tilbi hanc dare ut ducas in domuꝫ patris tui.& ab Alnis meis ſeꝑes eā. vnica michi eſt. Sꝫ egoinquit iluuenis apud vos manebo. & veſtrā ſuſcipium ꝯſuerſationē. Deinde & ſplendidū deponēsveſtimejntū. ſenis habitū poſtulans induit. Tuncille ſenex in multis temptās eū. & varie ip̄iꝰ examinās clogitationes. poſtꝙͣ ꝯgnouit iuram̄ti illiꝰſtabilitate. & qꝛ nō amore inſipientie detentꝰ petijt eius filiā. ſed pietatis amore elegit pauꝑrimevinere. hanc p̄ponens ſue glorie & nobilitati. tenens eū manu. introduxit in ſuū cubiculū & oſtēdit ei diuitias multas ibi repoſitas & immenſumpondus pecuniaꝝ quantū nō viderat aliqn̄ iuuenis ille & ait ad eū. Fili hec omnia tibi do. eo ꝙ elegiſti mee fieri heres ſubſtantie. quā tenēs hereditatē. ille omnes ſuꝑgreſſus eſt glorioſos terre &diuites. ¶ XXDoctrina barlaam dedeo creatore omniū & rectore.Ixit aūt ioſaphat ad barlaaꝫ. ꝯuenienter& iſta me tangit narratio. Vnde & a teeſſe dicta iſta de me eſtimo. Ergo deſiderās ſcire p̄cor ut iſta michi nota facias. diuitiaſſcꝫ dei. & magnitudinē ſuꝑuenientē virtutis eiusTūc dixit ei barlaaꝫ. Oro deū ut iſta doceat te. &ſcientiā taliū īfigat anime tue. qꝛ apud hoīes ip̄iꝰenarrare gloriā & potentiā ꝓrſus eſt impoſſibileEt ſi omnes qui modo & aliquando fuerūt hoīmlinguo vna fierent. deū inquit euāgeliſta & theologus nemo vidit vnꝙͣ. Nos vero & ex p̄dicatōeeoꝝ. & ex ip̄a rerū natura. iuxta qd̓ poſſibile eſtnobis didicimꝰ. Dicit em̄ ſcriptura. Celi enarrantgloriā dei. & oꝑa manuū eius annūciat firmamentū. Sicut em̄ aliquis domū cernēs ſplendidiſſimā& artificioſe fabricatā cuiꝰ forma ingenioſe ꝯpacta eſt. & architectū & edificatorē mox ꝯſiderāsmirabit̉. ita & ego de nō extantibꝰ formatus. &ad hoc ꝙ ſuꝫ adductus. & ſi plaſtem atqꝫ factorēvidere non poſſum. ſed tamen ex bene ꝯpacta &mirabili fabrica mei ip̄ius. ad noticiā veni ſapientie eiꝰ. nō ẜm quod eſt. ſed ſicut potui intelligere.qꝛ nō a meip̄o veni. nec meip̄m feci. ſed ille plaſmauit me ſicut voluit. In principio quidē omnesfecit creaturas. quaꝝ aliquas diminutas & cōtritas. rurſꝰ meliori innouatōe reformat. Deīde ſubleuās hīc diuino ſuo īperio. ad aliā trāſfert vitā infinitā & eternā. nullus em̄ hoīm potuit aliquādoaliquid horuꝫ ꝑficere. neqꝫ rex. neqꝫ ſapiens. neqꝫdiues. neqꝫ alius humana peragens ſtudia. Ex hisergo q̄ circa me ſunt. ad ſcientiā creatoris & magnificentie ꝑductus ſum. Cū his aūt & bene ꝯpactā fabricā & ꝯſeruationē creature totius cōſideraui & vidi. qꝛ ip̄a omnia ẜm ſeip̄a ꝯmutatōi ſubiacent & corruptōi. Intellectualia quidē ẜm liberū arbitriū. & in bono ꝓfectū. & a bono defectūSenſibilia vero iuxta generationē et corruptionēaugmentūqꝫ & detrimētuꝫ. & iuxta qualitatē trāſmutationū & localē motionē. ex his p̄dicāt vocibus ineffabilibus. ab increato & incōmutabili ſefacta eſſe deo. cōtineriqꝫ ꝯuerſari & ſemꝑ ꝓuideri. Quomodo ergo ꝯtrarie nature ad vniu̓ſ mūdiꝯpletionē inſimul ꝯuenerūt. & indiſſolubiles ꝑmāſerunt. niſi quedā omnipotentis virtus iſta ꝯmiſcuiſſet. & ſemꝑ indiſſolubilia ꝯſeruaret. Quomōem̄ aliquid maneret̉ niſi ip̄e voluiſſet. Si em̄ nauiſſine gubernatore nō poteſt ſubſiſtere. ſꝫ mox ſubmergit̉. & domꝰ modica nūqͣ ſtabit ſine ꝓuiſore.mūdus quomodo ſtat tanto tꝑe. creatura ſic magͣſic bona & mirabilis. ſine glorioſa quadā et mag̓fica atqꝫ mirabili gubernatione & ſapientiſſima ꝓuidentia Ecce em̄ celū quantuꝫ tꝑus habet & nōdenigratū eſt. terre virtus nō eſt laſſata ex tantocreata tꝑe. fontes nō deſierūt fluere ex quo factiſunt. mare tot & tanta ſuſcipiens flumina nō ſuꝑgredit̉ menſurā. curſus ſolis & lune nō mutant̉.ordines diei & noctis nō ꝑuertunt̉. Ex omnibusiſtis ineffabilis dei virtus & magnificentia nobisdeclarat̉. teſtificata a ꝓphetis et apl̓is. Sed nemodigne cōſiderare uel laudare gloriā eius poterit.Miſeret̉ vero oīm qꝛ omnia poteſt. et diſſimulatpeccata hoīm ꝓpter penitentiaꝫ. Solus honus etamator animaꝝ dn̄s. benedictū ſit nomen eiꝰ laudabile et ſuꝑexaltatū in ſecula. ¶ XXI.¶ Barlaam ioſaphat vitā ſuā enarrat.Ixit aūt ad eū ioſaphat ſi multo tꝑe meditareris ſapientiſſime. quatinꝰ ꝓpoſitarum enodationē queſtionū nobis diſſolueres. nō melius facere michi poſſe videris. ꝙͣ taꝫlia dicendo qualia paulo ante ꝓtuliſti. Actore em̄cūctoꝝ et datorē bonoꝝ deū docuiſti eſſe. Incōp̄henſibilē etiā cogitationibꝰ hūanis. gloriā mag̓ficentie eius ſermonibꝰ euidentiſſimis oſtendiſtiHis ergo p̄termiſſis. Dic michi kariſſime quot annoꝝ ip̄e es. et in quibꝰ locis ꝯuerſaris. quoſqꝫ hꝰph̓ie ſocios habes. fortiter em̄ anima mea ex tuapendet. et a te nequaꝙͣ omni tꝑe vite mee volo ſeꝑari. Cui ſenex ait. Annoꝝ ſum ſicut opinor. xlv.In deſertis aūt terre ſennaar degens agonizanteshabeo mecum eos qui in curſu ſuꝑni itineris labo.rant. Quomodo inquit ioſaphat hoc michi dicis.amplius em̄ michi appares. lxx. annoruꝫ eſſe. Quireſpondit. Siquidē a natiuitate ānos meos q̄risdiſcere. bene hos eſtimaſti. ampliꝰ. lxx. ānoꝝ eſſe.Sed nullo modo a me in menſura vite ꝯputant̉.quotquot in vanitate mundi expēſi ſunt. Quādoenim viuebā carne ſeruiēs peccatis mortuuſ eram