finem nam vſqꝫ ad herodem. xl. ſacerdotes erantreges iudeorum qui imꝑare ceperūt ab inſtauratōne templi ſub dario vſqꝫ ad hircanum annis qͣdringentis octogintatribꝰ ī medio trāſactis. quos daniel quoqꝫ ſignificat dicēs. & ſcies & intelliges abinitio ſermonis reſtaurādi et edificādi hieruſalemuſꝫ ad xp̄i prīcipatū ebdomadeſ. vii& ebdo madeſſextuagītaduas. que ſcꝫ ebdomades lxx. x. faciuntannos quadringentos. lxxxiiii. in quibus quadraginta ſacerdotes ꝑ vnctōem cōſecrati regnauerūtvſqꝫ ad hyrcanū. Quo extremo oīm a ꝑthiſ captoherodes antipatris filiꝰ nihil ad ſe pertinētē iudeāab auguſto & ſenatū accepit. Et iteruꝫ poſt ebdomadas. vii. &. lxii. interibit criſma. et ſuꝑ templuꝫinquit abominatō deſolatōnis. Itaqꝫ herodes anamelū quēdā de babiloniā accitum pōtificē iudeoꝝcōſtituit. & poſt exiguū temꝑis ariſtobolū fratreꝫvxoris ſue nepotē hircani ſucceſſorē ei dedit. quopoſt annū interfecto rurſuꝫ anamelo reddidit ſaLIII. ¶ De nece anthoniicerdotium.& cleopatre. Hugo vbi ſupra.Orro cum eēt laſciuꝰ anthoniꝰ correptꝰamore cleopatre egipti regīe. repudiataauguſti ſorore ip̄am ſibi cleopatrā matrimonio cōpulauit. & auguſto bellum indixit. ſꝫ auguſtus apud prima nouoꝝ motuū ſigna. cuꝫ tricētis nauibꝰ a brūdulio in epyrū trāſineauit. Anthonius vero occupauerat atticū litus. ſed vbi ventuꝫeſt ad preliū. & auguſti claſſiſcepit anthonii nauigiū turbare. cleopatra regina cum aurea puppe veloqꝫ purpureo prima fugere cepit. & ilico inſecutus eſt ea āthoniꝰ. inſtareqꝫ reſtigiis auguſtuſ. qd̓cernēs anthoniꝰ ꝓpria ſe manu interemit. regīa vero ad pedes auguſti ꝓuoluta tēptauit ocl̓os eꝰ. ſꝫſpreta ab eo diſꝑuit. Que vbi ſe triūpho ẜuari cognouit. & in caurōreꝫ nacta cuſtodiā. in mauſoleum odoribꝰ refertū iuxta ſuum ſe collocauit āthoniū. Deinde admotis ſibi ſerpētibꝰ morte ſopita ēTunc auguſtus potitus alexādria vrbe oīm urbiūtūc opulētiſſima. romā triūphās ingreſſus eſt. quibus patratis ꝑthi incliti nominis eius fama inuitati. licet iam ſe ꝑes romanoꝝ magnitudini crederētromana ſigna que craſſo interfecto dirupuerūt. vltro ei reddiderūt. & obſidibꝰ traditis firmū fedꝰab eo fideli ſupplicatōne ſuſcipere meruerunt.¶ Euſebius in cronicis. Igit̉ cleopatra et ātonioa ſemet interfectis. & alexandrie regno deſtructoanno imꝑii auguſti. xv. egiptus romana prouintiafit. quā primus corneliꝰ gallus poeta rexit. Et exhoc loco quidam primū annuꝫ auguſti monarchieſupputant. LIIII. ¶ De apologia herodisapud auguſtū. ¶ Libro vbi ſupͣ.Frodes igit̉ rex iudaice gētis anthonioet cleopatra iam extinctis ſponte ad auEguſtū nauigauit. et depoſito diademate.ſe illi obtulit humili quidē habitu. ſed regia menteet his eum adorſus eſt cerbis. Ego inquiens auguſte fateor me fidelē anthonio fuiſſe ſociū. vtpotequi ab eo regnū ſuſceꝑim. ea tam̄ neceſſitate armanō tuli aduerſum te. nō quaſi belli pauidꝰ vl̓ amicideſertor. ſed domi rebus agēdis occupatꝰ. ingͣtuꝫtam̄ ſibi me nō ſenſit āthonius. cui etiā adiumentaexercitus & frumēti copiā miſerim abſenſ. Nūc autem o ceſar viciſti anthoniū legionibꝰ tuis. maxīeviciſti eum cum filiis tuis. viciſti imꝑii romani viribus quod dereliq̄rat & abnegauerat. Certe victꝰeſt āthoniꝰ viribꝰ tuis ſed magis moribus ſuis. vicerat em̄ cum cleopatra vxor & egiptius amor. canopeaqꝫ luxuries. Victus eſt qꝛ maluit cum cleopatra vinci. ꝙͣ ſine ea vincere. vicit cum mulier īfeſtior ſuis ꝙͣ aduerſariis. Deniqꝫ victus eſt. qꝛ meaudire noluit. obſtruxerūt em̄ mētem eius cleopatre cupiditates. Victus ſum & ego cum anthoniominore tam̄ flagitio ꝙͣ illuꝫ cleopatra. vicit me anthonius. ille barbarā. ego amicū nō dereliqui. mōvero ad te venienſ ſequeſtraui a me regni inſigniaſe d n̄ abieci virtutis cōſciētiā. vt voles iudica. Adhoc ceſar. Salue inquit & nūc magis vtere regnotuo. qm̄ nō inuidemꝰ virtutibꝫ ſed delectamur. dignus es eī plurimis imꝑare. quia ſic tueris amiciciam vt & in aduerſis poſitum nō abneges amicum& idc̓co magis expeteris a nobis. qꝛ nullꝰ belli temutauit euētuſ. nō em̄ āthoniū deſeruiſti. ſed āthonius te qui magis credidit cleopatre ꝙͣ tibi. Inſipientia illius te nobis acquiſiuit. qui ſibi ꝑnicōſā elegit cleopatrā. & te fidelē repudiauit. At nō ē miꝝſi a te cleopatra deſciſcere fecit āthoniū. cum a meetiā eum diſſociauerit. & ex cōſorte imꝑii hoſtemreddiderit. Nūc aūt adoriemur in reliquū vt nō requiras āthoniū. nec em̄ dignū eſt vt quē bello vicimus beniuolētia nō vincamꝰ. Et cum hoc dixiſſetimpoſuit coronam capiti eius.LV.¶ De ampliatōe regni eius & edificiis q̄ extruxitNplificauit aūt munificētia regnū illiuſdans ei gadarā & ipponē. ſamariā et ioppem. turrimqꝫ ſtratōnis et maritimaſ ciuitates. ex quibꝰ herodes turrim ſtratōnis in gratiā & honorē ceſaris. poſtmoduꝫ albo lapide renouauit & aulicis edificus venuſtauit. & ceſareā mutato noīe iuſſit appellari. vrbeꝫ quoqꝫ ſamariā quānūc haſten appellat. nō ſolum exedificauit. ſed etiārepleuit inhabitātibꝰ. extruxit p̄terea hieroſolimiſturrim magnā quā appellauit āthoniā ꝓpter anthonii gratiā veteris amici. Ceſari quoqꝫ cōdidit templū ad fōtes iordanis. adeo īmemor religionis vthomini tēplū cōderet. & vſum gentiliū in iudeā reduceret. ¶ Ioſephus in libro antiquitatū. xvi. Herodes itaqꝫ cōſumptis pecunis ſuis audiens hyrcanū āte ſe regē aperuiſſe tumulū dauid et tria milia talētoꝝ inueniſſe. aꝑiēs & ipſe noctu ingreſſuſeſt. dum nollet ip̄e hoc ciuitate ſētire. & pecuniasquidē depoſitas ſicut hircanꝰ nō inuenit. ornatuꝫvero et vaſa aurea plura tulit. Dumqꝫ diligētiorēinquiſitōem faceret ac vellet īterius ingredi ad vrnas in quibꝰ dauid et ſalomoniſ corꝑa erāt poſitaduo ſatellites eius flamis exuſti ſunt ab interiori ꝑte occurrētibꝰ. tūc ille timore ꝑterritus eſt egreſſꝰet pro piaculo monumētū ex lapide cādido āte ianuā magnificētiſſimis cōſtruxit expēſis. ¶ Comeſtor. Edificauit aūt herodes in aſcalone domuꝫ regiam. et deinde agnominatꝰ eſt aſcalonita. natōneem̄ yduineꝰ fuit ex patre. arabs ex matre ¶ Notula ſuꝑ hiſtoriā Comeſtoris. Vel ꝓprie dictus eſtaſcalonita auus eiꝰ qui et herodes aſcalonita fuitnatōne et edituus tēpli appollinis. cuius filium antipatꝝ ꝑuulum rapuerūt latrones ydumei. et cumeis tm̄ fuit ꝙ etiā poſt factus eſt princeps eorumvnde et iduineus dictꝰ eſt. ¶ Comeſtor. Poſuitetiā herodes aquilā aureā ſuper ſpecioſam portamtēpli īmenſi pōderis in honorē romanoruꝫ. iudeisid egreferētibꝰ. fecit quoqꝫ herodiō in quo ſepl̓tuſeſt. fecit et faſelū in memoriā fratris. nec erat locꝰregni idoneus quē vacuū honorē ceſaris relīquerꝫdeditqꝫ ei ceſar quadringētos gallatas ſatellites.