idola. vnum ex albo factum lapide. quod mercurium. alterū ex nigro quod camos ap-pellabant. Et iſtud quidem ex nigro lapide: in honoreꝫ ſaturni. alterum ex albo: in maxtis honorem venerabant̉. Et bis in anno ad hec idola adoranda / eorum aſcendebantcultores. Ad martem quidē quando ſol primum intrat arietis gradum. quoniam arieshonor eſt martis. In cuius diſceſſione vt mos erat lapides iaciebantur. Ad ſaturnumvero quando ſol primū gradum libre ingrediebatur. quia libra honor erat ſaturniSicqꝫ nudi ac tonſis capitibus thurificabant. Arabes quoqꝫ cum amonitis et moa-bitis hec idola adorabant. Longiſſimo poſt tempore veniens mahumet. priſtinā gen-tis cōſuetudinem nolens tollere. quaſi mutato quodammō more incōſutis opertos te-gumentis domum circūire permiſit. Sed ne videretur idolis ſacrificare p̄cipere. Sa-turni ſimulachrū in pariete in angulo domus cōſtituit. cuiꝰ ne appareret facies: dorſu-tantum extra poſuit. idolū vero martis quia vndiqꝫ erat ſculptum. ſubtus terram miſitlapidemqꝫ ſuperpoſuit. Hominibus autem qui ibi ad adorandum cōueniunt. lapidesiſtos oſculari precepit. et humiliatis tonſiſqꝫ capitibus inter crura lapides retro iacia-re. qui et dorſa denudabant quod eſt ſignum priſtine legis. et ad effugandū demones ſehoc modo lapides iacere dicunt. quos clam in eo ritu potius venerantur. Et hec eſt il-la preclara mahumeti induſtria. immo malicia vt cum a ceterorum cultu idolorū ſuosinhibuerit. Iſtud tamē in honorē veneris apud mecham ſuā fieri permiſit: quin etiamprecepit. Ne ip̄am dominā ſuam venerem in qua ſe potentiſſimū iactitabat penitus re-linqueret ſine honore. Cuius etiā rei gratia: diem veneris quā nos ſextam appellamferiam. voluit a ſuis lege perpetuā celebrem obſeruari (quod et ſarraceni vſqꝫ hodie fa-ciunt) quemadmodū nos diem dominicā feſtiuamus. et ſabbatum iudei. longe tamenalia et alia ratione.Quintus. Preterea dicis. aduerſarios dei et legis ſue mahumet iuſſit predari. capti-uare. et interficere. donec vel credant vel cenſum perſoluant. Atqꝫ id viam eſſe dei affir-mauit. profecto ſcias. nō id ex dei operibus habet aut preceptis. ſed vel odio vel cupiditate id iuſſit: vt ſuos deſtruerent inimicos. Neqꝫ vllo id pacto fieri debet. immo ſi quisalium in ſuā velit cōuertere fidem vel ſectā. nō id per violentiā ſed per piam et rationabilem informationem facere debet. Multi certe abolim fuerunt heretici. quos tamen necgladio nec coactione aliqua. ſed fallacibus et dulcibus ſermonibꝰ legimus vſos fuiſſe.Et omnes quidē ita feciſſe noſcuntur preter mahumētū. qui gladijs qui violentijs quiterrarū depopulationibus. qui rerum omniū direptione. qui peſſundatione facultatū.etiam nolentes: ſuam cogit ſub legē. Ubi ergo tua manet ſcriptura o mahumēte in alkorano poſita. qua te in pietate et miſericordia hominibus miſſum aſſeruiſti. Qualis q̄ſomiſericordia in effuſione ſanguinis. latrocinijs. predis. aut mortibus. vbi etiam eſt oroquod in alkorano poſuiſti. dicens ad temetip̄m. Si dn̄s deus tuus vellet: totius ſeculigentiū vniuerſitas crederet. Cur ergo credere cogis. cū nullus credat etiam tuo teſtimnio niſi dei voluntate. Sed dico quia nō modo in iſto ſed in pleriſqꝫ alijs tua ſibi ipſicōtraria et repugnās eſt ſcriptura alkorani. vt facile patet diſcurrenti per eam. Neqꝫ idtibi ſuffecit niſi etiam viam dei eſſe predicares. Abſit abſit hoc a deo vt talis ſit via eiusqui ab initio fecit hominē rectum. ac in manu cōſilij ſui eum reliquit. morte appoſita velvita vt libero arbitrio quod vellet eligeret. Nec quiſqͣꝫ de plebe eius vnqͣꝫ fuit qui fece-rit talia aut mandauerit fienda. via certa diaboli eſt. cuius tu membrū es. et quidē pre-clarum. Hoc tamen hic velim adiectum. Ꝙ enim hodie ſarraceni p̄ſertim turcomanniid nō obſeruant. hinc reor eſſe. quia vnumquēqꝫ in ſua fide credunt poſſe ſaluari. et id exalkorano ſe dicunt habere. quod iterū priori (quod nunc impugnamus) mandato pe-nitus eſt aduerſum.Sextus. Amplius cur mahumet porcū comēdi vetuit. ego quidē ob aliud nō arbi-tror. niſi forte ob aliquā inter eos et chriſtianos differentiā habendā. Nā ꝙ iudei a p̄co et quibuſdā alijs carnibus ꝓhibiti ſunt. ratio certa apud eos eſt. qd̓ licꝫ nos chriſtiani ad litterā nō ſeruemus. implemus tn̄ miſtice. quibus in nouo teſtamento oīa ꝑ xp̄mſunt reuelata. qui cōditor vtriuſqꝫ eſt teſtamenti. qui ⁊ ꝑ apoſtolū ſuū dixit. Oīa munda