Druckschrift 
In epistolas Pauli
Entstehung
Seite
162v
Einzelbild herunterladen
 

Explanatio ſancti Thome

Supra poſuit apoſtolus abundantiā gratie quā ipſe etalij apoſtoli a xp̄o receperūt. ne aūt crederet aliquis eosꝓprijs meritis eam recepiſſe: ideo cōſequenter oſtendit gratis eam receperūt vocati a deo non proprijs meritis. Diuidit̉ autem pars iſta in tres. quia primo ꝓponitgratuitā vocationē. Secūdo voluntariā dei predeſtinationē. ibi. Predeſtinati ſcd̓m propoſitū eius ⁊c̄. Terciovtriuſqꝫ finem ibi. Vt ſimus in laudē glorie eius ⁊c. Dicit ergo. Dixi huiuſmōi gratia ſuperabūdauit in nobis in xp̄o omnia reſtaurata ſunt. In quo etiā. id eſtper quem xp̄m nos ſorte ſumus vocati. id eſt noſtrismeritis ſed diuina electiōe Col̓. 1. Gratias agentes deo patri qui dignos nos fecit in partē ſortis ſanctoꝝ in lumine ⁊c. p̄s. In manibus tuis ſortes mee. Ad huiusautē intellectū ſciendū eſt multa fiunt inter hominesque fortuita vident et contingentia que tamē ſunt ſcd̓mdiuinā prouidentiā ordinata. Sors nihil aliud eſt ꝙͣ exquiſitio ꝓuidentie diuine de aliquo cōtingenti humano. Unde auguſti. ſuper illud p̄s. In manibus tuis ſortes mee dicit ſors non eſt aliqd̓ malū ſed in rebus duhijs diuinā exquirens voluntatē. Eſt autem in ſortibustriplex peccatū vitandū. Primū quidem ſuperſtitiōis.nam omnis vana illicita religio ſuperſtitio eſt. Tuncergo in ſortibus incurrit̉ peccatum illicite ſuperſtitiōisquādo in eis init̉ aliquod pactum demonibus. Vndedicit̉. Ezech. 21. Stetit rex babilonis in biuio. in capiteduarū viarum diuinationē querens cōmiſcens ſagittasinterrogauit ydola. exta cōſuluit. Commiſcere em̄ ſagittas ad ſortilegiū pertinet interrogare ydola ad ſuperſtitionē. Et ibi ſortilegiū damnat̉ inter peccata ad ſuperſtitionē pertinentia. Secūdo vitandū eſt peccatū temptatiōis dei. nam quādiu per ſe homo aliquid poteſt facere ſcire quid debeat facere. ſi tūc a deo ſorte vel aliquo alio tali explorat quid facere debeat: deū temptat.Quādo autē neceſſitas imminet neqꝫ ip̄e per ſeip̄m iuuari poteſt tūc licite a deo inquirit quid facere debeat. 2Parali. 20. ignoremus quid agere debeamus: hocſolū habemus reſiduū vt oculos noſtros dirigamus adte. Tercio vitandū eſt peccatū vanitatis: quod fit ſi deinutilibus et impertinētibus ad nos inquiramus: putade futuris cōtingentibus. Unde dicit̉ Actu. 1. Non eſtveſtrū noſce temꝑa vel momenta que pater poſuit in ſuapoteſtate. Poteſt ergo ſcd̓m hoc triplex ſors accipi. ſcꝫquedā diuiſoria. quedā cōſultoria. quedā diuinatoriaDiuiſoria eſt aliqui diuidentes hereditatē concordare valentes mittūt ſortes. puta anulū vel quartā:vel aliquod tale dicentes: ille cuicūqꝫ euenerit habebitpartē iſtam in hereditate. Et huiuſmodi ſortes poſſuntmitti licite. Prouerb̓. 18. Contradictōes cōprimit ſors inter potētes quoqꝫ dijudicat. id eſt inter volentes diuidere. Conſultoria autē fit quādo quis dubitans qͥd facere debeat cōſulit deū mittens ſortes. Ione. I. dicit̉quādo ſuperuenit tempeſtas illa in mari cōſuluerūt deum ſortē mittentes. vt ſcirēt cuius peccato tempeſtas illa veniſſet. Et hic modus licitus eſt maxime in neceſſitatibus in electiōibus poteſtatū ſeculariū. Vnde faciuntrotulos de cera in quoꝝ quibuſdā ponūt aliquas cartas in quibuſdū non. quos buſſulos vocant. vt illi quibusveniūt buſſoli cartis habeant voces in electiōe. Sedhoc ante aduentū ſpirituſſancti apoſtoli fecerūt etiam inelectiōe ſpirituali. Actu .1. quādo ſors cecidit ſuper mathiam. ſed hoc poſt aduentū ſpirituſſancti amplius nonlicet in predictis electiōibus. quia hoc faciendo iniuriaret̉ ſpiritui ſancto. Credendū eſt enim ſpirituſſanctꝰꝓuidet eccleſie ſue de bonis paſtoribus. Ande poſt aduentū ſpirituſſancti quādo apoſtoli elegerūt ſeptē dya-

conos non miſerūt ſortes. Et ideo in nulla electione eccleſiaſtica hoc licet. Diuinatoria autē ſors eſt inquiſitio de futuris ſoli diuine cognitioni reſeruatis. Et hecſemper habet vanitatē admixtā nec poteſt ſine vicio curioſitatis fieri. Quia ergo ſors nihil aliud eſt ꝙͣ inquiſitio rerū que ex diuina voluntate fiūt: gratia autē eius exſola diuina volūtate dependet. Inde eſt gratia diuine electiōis dicitur ſors: quia deus per modū ſortis ẜmoccultā prouidentiā non ex alicuius meritis per gratiāinternā vocat. Deinde dicit. Predeſtinati ⁊c. ponit voluntariā dei predeſtinationē de qua dicit̉ Ro. 8.Quos predeſtinauit hos vocauit Cuius quidē predeſtinatiōis ratio ſunt merita noſtra: ſed mera dei volūtas. ꝓpter quod ſubdit. Scd̓m propoſitū eius. Ro..Scimus quoniā diligentibus deuꝫ omnia cooperant̉ inbonū his qui ſcd̓m propoſitū vocati ſunt ſancti. autēſcd̓m propoſitū predeſtinauerit ꝓbat. quia non ſolū hoc.ſed etiā omnia alia que deus facit operat ſcd̓m conſiliuꝫvolūtatis ſue. p̄s. Omnia quecūqꝫ voluit dominꝰ fecit.Eſa. 46. Conſiliū meū ſtabit omnis volūtas mea fietNon autē dicit ſcd̓m voluntatē. ne credas ſit irrationabilis. ſed ſcd̓m conſiliū id eſt ſcd̓m voluntatē ſuā queeſt ex ratione. non ſcd̓m ratio importat diſcurſum ſedſcd̓m deſignat certam deliberatā voluntatē. Altimo autē tangit finem vtriuſqꝫ. ſcꝫ predeſtinatiōis vocationis. ſcꝫ laudē dei. Unde dicit. Vt ſimus in laudeꝫglorie eius nos qui ante ſperauimus in xp̄o per noscredimus in xp̄o laudet̉ gloria dei. Eſa. 55. Montes etcolles cantabunt coram vobis laudē. Laus autē gloriedei vt dicit Ambro. eſt multi acquirunt ad fidē. ſicutgloria medici eſt cum multos acquirit curat. Eccl̓..Qui timetis dn̄m ſperate in illū in oblectatiōe venietvobis miſericordia.Lectio quinta.A quo vos cum audiuiſſetis ver veritatis euangeliuꝫ ſalutis veſtre in quo credentes ſignati eſtisſpiritu promiſſionis ſancto qui eſt pignushereditatis noſtre in redemptionē acquiſitionis in laudem glorie ipſius.Poſtꝙͣ enarrauit apoſtolꝰ beneficia collata cōmuniteromnibus fidelibus et exhibita ſpecialiter apoſtolis: hicautē enumerat beneficia ip̄is epheſijs collata. Diuidit̉autē pars iſta in duas: quia primo ꝓponit beneficia eisexhibita. Secūdo inſinuat affectum ſuū ex ip̄is beneficiis excitatū ibi. Propterea ego audiens ⁊c. Prima iteruꝫ in tres diuidit̉ ſcd̓m tria beneficia eis exhibita. quiaprimo ꝓponit beneficiū predicatiōis. Secūdo beneficiūcōuerſionis ad fidē ibi. In quo credentes ſignati eſtis⁊c. Tercio beneficiū iuſtificatōis. ibi. Signati eſtis ⁊c.Dicit ergo quantū ad primū. In quo ſcꝫ xp̄o vos cumaudiuiſſetis. id eſt cuius beneficio et virtute audiuiſtisverbū predicatiōis inquantū ipſe xp̄us ad vos predicatores miſit Rom̄. 10. Quomodo audiēt ſine predicāte.quomodo vero predicabūt niſi mittant. Item eodem infra. Ergo fides ex auditu: auditus autē per verbuꝫ dei.Eius ergo beneficio audiūt qui predicatores eis mittit.Luce. 11º. Beati qui audiūt verbum dei cuſtodiūt illud. Hoc verbum predicationis tripliciter commendatapoſtolus. Primo a veritate cum dicit. Verbum veritatis. Quippe quia accipit originem a chriſto. de quodicit̉ Iohannis. 17ꝰ. Sermo tuus veritas eſt. Iacobi... Voluntarie genuit nos verbo veritatis ſue. Secūdo