DI.XXXVII

em̄ neſciuit q̄ fuerat creaturusqꝛ gͦ ſciuit. creauit. n̄ qꝛ creauita ſciuit. nec alit̓ ſciuit creata qͣꝫcreāda. non em̄ eiꝰ ſapīe aliqͥdacceſſit ex eis. ſꝫ illis exiſtētibꝰ ſicut oportebat ille. ⁊ qn̄ oportebat. māſit vt erat. Un̄ ī eccleſiaſtico. An̄qͣꝫ crearent̉. oīa notaſunt illi. ſic ⁊ poſtqͣꝫ cōſummataſunt. Ecce his ꝟbis videt̉ Auguſtinꝰ īnuere. ſcīam vel p̄ſciētiam dei cauſam eſſe eoꝝ q̄ fiūtcū dicit ideo ea eſſe. quia deusnouit. Idem qͦꝫ in. vj. li. dicerevidet̉ cū inquit. Decedāt ⁊ ſuccedāt temꝑa. nō decedit aliqͥdvel ſuccedit ſciētie dei. in qͣ nouit om̄ia que fecit ꝑ ip̄am. Nōem̄ hec que creata ſunt ideo ſciuntur a deo qꝛ facta ſunt. ſꝫ potius ideo facta ſūt. quia immutabiliter ab eo ſciūt̉. Et hic etiam ſignificare videt̉ dei ſcientiam cauſam eoꝝ eſſe q̄ fiūt dicētes. non ideo deū ea nouiſſe qꝛfacta ſunt. ſꝫ ideo facta ſunt. qꝛnouit ea deꝰ. Ideoqꝫ videt̉ deſciētia vel p̄ſcientia cauſa eē eorum q̄ nouit. Ꝙ ſi ita eſt. eſt ergo cauſa oīm maloꝝ. cū oīa mala ſciant̉ ⁊ p̄ſciant̉ a deo. qd̓ longe eſt a veritate. Si em̄ dei ſcientia vel p̄ſciētia cauſa eēt malorum. eſſet vtiqꝫ deꝰ autor malorum. qd̓ penitꝰ falſuꝫ eſt. Nōergo ſciētia vel p̄ſciētia dei cauſa ē omniū que ei ſubſunt. Neqꝫ etiā res future cauſa ſunt d̓ip̄ſcientie. Licet em̄ non eſſentfuture niſi p̄ſcirent̉ a deo. nontamen ideo p̄ſciūtur quia futub re ſunt. Si enim hoc eſſet.ʰ tūceius quod eternuꝫ eſt. aliquid

exiſteret cauſa ab eo alienum.ab eo diuerſum. et ex creaturispenderet ſcientia creatoris. etcreatū cauſa eſſet īcreati. Origenes tamen ſuper epiſtolamad Romanos ait. Non propterea aliquid erit. quia id ſcit deus futurum. ſed quia futurumeſt. ideo ſcitur a deo anteqͣꝫ fiatHoc videtur premiſſis verbisAuguſtini obuiare. Hic eniꝫ ſignificari videtur. ꝙ res future cauſa ſint preſciētie. Ibi vero ꝙ preſcientia cauſa ſit reruꝫfuturarum.Quid ex predictis tenendūſit cum determinatione autoritatum.Hanc igitur que videtur repugnantiam de medio tollere cupientes. dicimus res futurasnullatenus cauſam eſſe preſcientie vel ſciētie dei. nec ideo p̄ſciri vel ſciri. quia future vel facte ſunt. ita exponentes quodait Origenes. quia futurū eſt.ideo ſcitur a deo anteqͣꝫ fiat. ideſt. quod futurū eſt ſcitur a d̓oanteqͣꝫ fiat. neqꝫ ſciretur niſi futurum eſſet. vt non notetur ibicauſa niſi ſine qua n̄ fieret. Itaetiam dicimusᶜ ſcientiā vel preˢſcientiā dei nō eſſe cauſam eoruꝫ que fiunt. niſi talē ſine quanon fiunt. ſi tamē ſcīam ad noticiam tm̄ referamꝰ. Si ꝟo nomine ſciētie includit̉ etiam beneplacitū atꝫ diſpoſitio. tūc recte poteſt dici cauſa eorū q̄ deꝰfacit. His eī duobus modis vtſuperius pretaxatū eſt. accipitur cognitio vel ſcientia dei .ſ.ꝓ noticia ſola. vl̓ ꝓ noticia ſil̓ ⁊

DI.Nec aliter ſciuit creata qͣꝫ creanda. Uidetur hicAuguſtinꝰ male dicere. quia res ſi vere cognoſcat̉.cognoſcitur ſicut eſt. ſed aliter fuerūt cum fuerūt creanda qͣꝫ cum erāt creata. Primo em̄ res fuerunt incauſa ⁊ ẜm quid. ⁊ poſtea in proprio genere ⁊ ſimplicit̉. ergo autdeus nō verecogͦſcit. autaliter cognouit. Item angelus cognoſcit res in ꝟbo cognoſcitetiam eas inproprio genre. ⁊ aliꝰ ⁊ alius modꝰ cognoſcēdi ē hͦab illo. gͦ cuꝫnon ſit lateredeum qd̓ nouit angelusvidetur ꝙ deꝰvtroqꝫ modocognoſcat. etita aliter ⁊ aliter. ℟º. dicendum ꝙ cūdico rē alitercognoſci dupliciter pōt ītelligi aūt itaꝙ aduerbiuꝫdicat alietatem quantuꝫad cognitionem. aut qͥntum ad eē reicognite. Squantū ad eērei cognite.ſic eſt verum⁊ eſt ſenſus.deus cognoſcit rem iſtaaliter eſſe velſe habereqͣꝫ ſeprius habuit⁊ ſic non ītelgit angelusSi autem dicat alietatemquantum adcognitioneꝫ.ſic eſt falſa. ⁊eſt ſenſus. deus aliter renfactam qͣꝫ prus faciendaꝫcognouit. et ita eſt falſum quia ſic ſignificatur diuina cognitio alterata. ⁊ ꝙ aliquid receperit are extra. Et per hoc patet obiectum primum.Quod obijcitur ꝙ deus cognoſcit res in proprio genere ſicut angelus. Dicendum ꝙ cognoſcereres in proprio genere dupliciter intelligit̉. Aut itaꝙ eſſe illud quod habet in proprio genere cōguoſcat̉boc ꝑfectionis eſt. ⁊ non latet deū. ⁊ ſic non facit no

uum moduꝫ cognoſcēdi a cognitiōe in verbo. Aut itaꝙ aſpectꝰ intelligētie ſiue vis cognitiue deflectat̉ ſuprarem vt eſt in ꝓprio genere. ⁊ hͦ eſt imꝑfectōis. qꝛ vis cognoſcēs egredit̉ extra ſe. ⁊ hͦ nll̓o modo pōt poni ī deo⁊ ita facit in angelo alium modum cognoſcendi. ⁊ ſicpatet illud.b Tūc eiꝰ ꝙet̓nū eſt aliqͥd exiſteret cauſa ⁊cͣUult dicere ꝙ p̄ſcīa dicat qͥd etnū. ſꝫ hͦ videturfalſū. qꝛ p̄ſcīa dicit r̄ſpectū ad creaturā futurā. ſꝫnihil ē futuꝝ ẜmeē qd̓ hꝫ ī d̓o. ſꝫ īꝓprio genere. gͦꝯnotat aliqͦd teꝑale. gͦ vr̄ ꝙ dicatur ex tꝑe Preterea reſpectꝰ illenihildic̄ a ꝑte d̓iniſi ſolū nr̄ꝫ modū intelligēdi. gͦtūc cepit ille reſpectꝰ qn̄ cepitnr̄ ītellectꝰ. nō gͦfuit ab et̓no ℟º.dd̓m ꝙ ſic̄ dicitmgr̄ p̄ſcīa dic̄ qͥdetnū ⁊ ab et̓no.cū eī n̄ īportet niſi duo .ſ. an̄ceſſionē ⁊ ſcīaꝫ. ⁊ an̄ceſſio oīs creat̉eſit an̄ oēꝫ creaturā. ⁊ ſcīa naturalit̓. pꝫ ꝙ p̄ſcīaqͥdet̓nū dic̄. Qd̓ gͦobijcit̉ ꝙ īportetrei futuritiōꝫ. dicēdū ꝙ futuritiovno mō īportatſucceſſiōꝫ tꝑis. ⁊ita n̄ eſt d̓ rōe p̄ſcīe. hͦ eī mō futurū cepit cū tēꝑe.Alio mō futuꝝīportat ordinē teporal̓ ad et̓nū ẜꝫꝯſecutōꝫ. ſic̄ p̄ſcientia an̄ceſſiōꝫ.⁊ qm̄ iſte ordo ſolū exigit pͥmū extremū ī actu. ⁊ illud fuit ab et̓noiō futuritio ⁊ p̄ſcīa. Qd̓ obijcit̉ ꝙ reſpectꝰ ad ꝑtes dei nihil dic̄ ẜm rēdd̓ꝫ. ꝙ falſū ē. qꝛrſpectꝰ ille ē dina eēntia. ſꝫ veꝝ ē ꝙ nihil dic̄ r̄ſpectū ſiue d̓pēdētiā niſi ſolū ẜm modū ītelligēdi. ⁊ iō n̄ cepit ẜm rē ſꝫ ſolū modꝰ ſigͣficādi cepit. Et qn̄mgr̄ dic̄ ꝙ p̄ſcīa dic̄ et̓nū. n̄ loqͥt̉ d̓ rōe noīandi ſꝫ de eoſigficat̉ ꝑ nom̄ c Scīaꝫ vl̓ p̄ſcīaꝫ dei nō cē cauſam.⁊cͣ. ſi tamē ſcīam ad noticiā tm̄ referamꝰ. ſi vero nomine ſcīe īcludit̉ bn̄placitū atꝫ diſpoſitio tūc recte p̄t dici

Hoc predictis videtur contrarium.

Lcc. xxiijj

nit inniētiaVllerentur fi ſciritia vel p̄ſcīa eſſet caoīm reꝝ.

z

negatiuā ꝙ res future nō ſūtcā ſcīe velp̄ſcīe dei. ⁊