DI.XXXVII
et parte effectus falſum eſt. Quoniā deus vniformiter⁊ ſtabiliter exiſtēs cetera mouet ⁊ multos ⁊ varios effectus ꝓducit. ⁊ efficiendo diuerſa in rebꝰ. facit ꝙ resnō ſe habeāt vniformiter ad ip̄m. Qm̄ ergo cū d̓r deuseſſe in rebꝰ. vno modo cōnotat̉ effectus. alio modo nōideo vno modo ꝯcedit̉ ꝙ ſit vniformiter. alio mō nonSimiliter ecōuerſo cū d̓r. om̄ia ſunt in deo. Uno modo poteſt cōnotari effectꝰ. ſicut patet in p̄deſtinatione⁊ reprobatiōe. ⁊ ſic nō eſt vniformiter. Alio modo nōcōnotat̉ effectꝰ. ⁊ ſic vniformiter. Qd̓ obijcit̉ iteruꝫad oppoſitū. ꝙ om̄e qd̓ recipit̉ eſt ꝑ modū recipientis.dicendū ꝙ veꝝ eſt. vbi receptū dependet a recipiente.vt ſpecies a ꝟtute cognoſcente. in ꝓpoſito autē non ſiceſt. Unde diuina eſſentia exiſtēs in re non accipit modum rei. ⁊ ſic patet illud.Queſtio IIQuibus modis ⁊ qualiter ſit deꝰ in rebꝰ. Et aſſignatmagiſter duplicit̓ modos exiſtēdi deū in rebꝰ. Et vnūmodū accipit ab Aug. de pn̄tia dei ad Dardanū qͥ dic̄ꝙ aliter eſt deus in omnibꝰ creaturis. aliter in ſanctisaliter in xp̄o ꝑ vnionē. Aliū modū accipit a Grego.qͥ dicit ſuꝑ. v. Can̄. ꝙ deus eſt in rebꝰ tripliciter .ſ. potentionaliter. p̄ſentialiter. ⁊ eſſentialiter. Querit̉ gͦ dediſtinctione. ſufficiētia. ⁊ ordine iſtoꝝ modoꝝ. At obijcitur ꝯtra aſſignationē Aug. Aut em̄ accipiunt̉ modi illi quantū ad diuinā ſub̓am. aut qͣꝫtū ad creaturā.aut qͣꝫtū ad effectꝰ. Si qͣꝫtū ad effectus. cū innumerabiles ſint. innumerabiles ſunt modi eſſendi Si quantum ad creaturā ſuſcipientē. cū ſolum duplex ſit ſuſcipiens .ſ. natura ⁊ volūtas. videt̉ ꝙ tm̄ duo ſint modi.ſcꝫ ꝑ naturā ⁊ ꝑ gratiā. Si quantū ad dei ſubſtantiaꝫcum in ea nō cadat diuerſitas. erit tm̄ vnus modus.Item ſicut gratia eſt effectꝰ ſuꝑadditus nature. itaoꝑatio miraculoſa. gͦ ſicut in habentibꝰ gratiā eſt alit̓deus qͣꝫ in nō habentibꝰ. ita ⁊ in re in qua operatur miraculoſe. vt in aſina Balaā erit alio modo eſſendi.Item ſicut gratia gratū faciens eſt ſupra naturam.ita gratia gratis data. vt prophetia. ita etiam pena ⁊gloria. ergo cū iſta differant genere ⁊ ſpecie. debēt ẜmhoc diuerſi modi eſſendi diſtingui. ergo nō diſtinguitmagiſter ſufficienter. Itē obijcitur cōt̓ra aſſignationem Grego. aut em̄ illa aſſignatio eſt ẜm effectus autconditiōes ⁊ proprietates dei. Si ẜm effectꝰ. tunc cuꝫeſſentia nullū cōnotet effectum. non deberet poni. Sꝫẜm cōditiones dei. ſed non tm̄ eſt dei potentia ſed etiāſapientia ⁊ volūtas. ergo videtur ꝙ inſufficienter aſſignet Item videt̉ eſſe p̄poſteratio in ordine. Nā ẜmrem ⁊ rationē intelligendi eſſentia p̄cedit potentiam.⁊ potentia pn̄tiam. ergo male ordinat. Item ꝟboꝝincultatio videt̉. qꝛ in deo idem eſt potētia. eſſentia. etp̄ſentia. querit̉ ergo diſtinctio. ℟º. dicendū ꝙ aſſignatio Auguſtini reſpicit diuerſitatē modoꝝ eſſendideum in rebꝰ. ſed aſſignatio Grego. reſpicit cōditiōesmodoꝝ eſſendi Ubicūqꝫ em̄ ē deꝰ ſiue ꝑ naturā. ſiue pergram. eſt eſſentialiter. potētialiter. preſent̓ialiter. Diuerſitas aūt modoꝝ eſſendi accipit̉ penes diuerſitatēeffectuū. ⁊ nō qualemcūqꝫ. ſed ſolū trimembrē. Quidāem̄ eſt effectus ẜm quē cōparat̉ res ad deū per moduꝫeriſtentis. ⁊ hi om̄es cōtinent̉ ſub modo nature. extenſo nomine. Quidā ꝑ modū redeūtis. ⁊ hic eſt effectusgratie inchoate vel ꝯſummate. vel gl̓ie. ⁊ qͣꝫtū ad hunceſt ſcd̓s modꝰ eſſendi. Quidā eſt effectꝰ ẜm quē cōparat̉ creatura ad deū vt ꝑueniēs ⁊ hic eſt effectꝰ vnionisin qua vniunt̉ in vnitate ꝑſone creatura ⁊ creator. vthomo ⁊ deꝰ. Qm̄ gͦ tres ſunt modi effectuū. ẜm qͦs creatura diuerſimode cōparat̉ ad deum. iō tm̄ tribꝰ modis
dicitur eſſe in rebus. Et primus qui attendit̉ quantūad exitum aſſimilat̉ linee recte. Secūdus quantuꝫ adreditum linee reflexe. Tertius quantū ad perfectionēaſſimilatur circulo. Et primus quidē modus ſimiliseſt linee. ſecūdus quia includit primū ſimilis eſt ſuꝑficiei. tertius quia vtrūqꝫ ſimilis eſt ſoliditati. Et ideooptime dicit apoſtolꝰ Col̓. ij. ꝙ in chriſto tota diuinitas habitat corporaliter. eſt em̄ perfectiſſime in eo. qꝛeſt ad modū circuli que eſt figura perfecta. ⁊ ꝑ moduꝫaltitudinis que eſt quantitas perfecta. Ex his patet ſufficientia ⁊ diſtinctio. ⁊ ſolutio obiectorum. Aſſignatio autē beati Gregorij accipit̉ quantū ad conditiones modoꝝ eſſendi. in his eī tribus circumloquiturbeatus Gregoriꝰ perfectionē modorū exiſtendi deumin omnibus in quibꝰ eſt hoc modo. Aliquid enimeſt in aliquo ẜm p̄ſentialitatis indiſtantiā. vt cōtentūin cōtinente. vt aqua in vaſe. Aliquid ẜm virtutis influentiā. vt motor in mobili. Aliquid ẜm intimitatisexiſtentiam. vt illud qd̓ eſt contines intra. vt anima īcorpore. ⁊ omne quod ꝑfecte eſt in re. neceſſe eſt eſſe qͣꝫtum ad hanc triplicē conditionem. ⁊ hoc modo eſt deus. Et ideo dicit̉ eſſe potentialiter. p̄ſentialiter. ⁊ eēntialiter. quia ẜm p̄ſentialitatis indiſtantiam. ẜm virtutis influentiā. ẜm intimitatis exiſtentiā. ⁊ ſic patetdiſtinctio. ſufficientia ⁊ ordo. Quoniā ẜm rationē intelligendi cōditiones iſte ſe habent ꝑ additionē. ⁊ id̓obene ordinat beatus Grego. primo p̄ſentialiter ⁊cͣ.Aliqui tamen huiuſmodi conditiones volunt diſtinguere penes ſubſtantiā. virtutē. ⁊ operationē. ſꝫ licetmodus exiſtendi eſſentialiter reſpōdeat ſubſtantie. etpotentialiter virtuti. tamen p̄ſentialiter principalit̓non reſpōdet operationi. nā p̄ſens eſt aliquis alicubietiam ſi non operet̉. Aliqui accipiunt penes generacauſarum. Sed nec illud videtur cōueniens. quia eſſentialiter conſiſtere non cōnotat genus cauſalitatisAliqui penes trinitatē veſtigij. ſcꝫ modum. ſpeciem.⁊ ordinem. ſed omnia hec precedit eſſentia ẜm rationēintelligendi.De dei immutabilitate qͣꝫtum ad locum.Umqꝫ diuina natura veraciter ⁊ eſſentialiterSupra oſtēdit magiſter qualiter deus ſit in locis ⁊ in rebus omnibꝰ. ⁊ quoniā ad exiſtentiaꝫin loco ſequit̉ circūſcriptibilitas ⁊ locabilitas in creatura locata. ideo intendit hic a deo has cōditiones remouere. Et diuidit̉ hec pars in duas. In prima oſtendit deum incircūſcriptibilē ⁊ immutabilē. In ſecundavero concludit ⁊ ꝑ autoritates confirmat. ibi. Fateamur itaqꝫ diuinaꝫ naturam ⁊c̄. Prima pars habetquattuor partes. In prima oſtēdit ꝙ immobilitas ⁊ īcircumſcriptibilitas cōuenit deo. In ſecunda hͦ remouet a natura angelica ⁊ omninatura creata. ibi. Spiritus vero creatus quodāmodo ⁊cͣ. In tertia ponitopinionē quorundā qui dicunt ſpiritus creatos nonmoueri loco nec eſſe locales. ibi. De mutatiōe vero loci ⁊cͣ. In quarta ſuam cōcluſionem infert ꝙ ſolus ſpiritus increatus eſt incircūſcriptus. ibi. Sunt ergo ſpiritus creati ⁊cͣ. Item ſecūda pars in qua ſuā reſumit concluſionē vt addat habet tres partes. In pͥmaconcludit p̄determinata. et autoritatibus confirmat.In ſecunda vero mouet oppoſitionē et ſoluit illam. ibiAd hoc autē ſolet opponi. In tertia breuiter epilogatp̄determinata ⁊ oſtendit rationē ſitus preſentis capl̓iibi. Iam ſufficiēter demonſtratum eſt.
29
j28
ꝯ 2