Druckschrift 
... in Primum librum .. (1493)
Entstehung
Seite
127v
Einzelbild herunterladen
 

LiberPrimus

dici vt vidēs ad viſum. ⁊ intelligēs ad intellectū. et ſicvnū de altero p̄dicat̉ ẜm eſſe. vt pater ad filiū. ⁊ ſic nōpredicat̉. Natura em̄ non dicit reſpectū ad ꝑſonā ẜmeſſe ſed ẜm dici. ⁊ talis reſpectꝰ importat̉ cū d̓r. ꝙ natura eſt forma reſpeetu rei nature. hinc eſt ꝙ d̓r ratiōe illius reſpectꝰ. tres ꝑſone vniꝰ eſſentie vl̓ nature. ⁊ vnanatura triū ꝑſonaꝝ. nō tn̄ dicit̉ tres ꝑſone vnius dei.Nā hoc nomē deꝰ nō importat reſpectū ẜm dici ad ꝑſonā ſꝫ ſolū ad creaturā. Ideo d̓r deꝰ abraā. yſaac. ⁊ iacob. Ad vltimū dicendū ꝙ cōmunicabilitas ⁊ incōmunicabilitas nō ſunt oppoſite propͥetates. ſꝫ ſic differunt. ſicut habere proprietatē ⁊ nō hr̄e. Quia em̄ ꝑſona habet proprietatē relatiuā. iō diſtinguit̉ ⁊ eſt incōicabilis. ſꝫ qꝛ eſſentia caret illa propͥetate. iō cōmunis ē⁊ cōmunicabilis pluribꝰ. ⁊ iō nō diſtinguunt̉ ab inuicem. Uel poteſt dici ꝙ cōmunicabilitas nō eſt proprietas diſtinguēs etiā in creaturis. Un̄ qͣꝫuis hoſit cōe⁊ Petrꝰ propriū. nō tn̄ impedit̉ qͥn homo d̓r in Petroqͣꝫto magis in deo illa propoſitio intelligit̉ de proprietatibus ſeꝑantibꝰ ⁊ diſtinguentibus illa in quibꝰ ſuntab inuicem.Queſtio IIIUtrū ī diuinis ſit ponere appropriationē. Et ꝙ ſic videtur. qꝛ ꝑ cōmunia eſt deuenire ad intellectū propriorum. ſicut patet ꝙ ꝑ memoriā. intelligentiā. ⁊ volūtatem venit̉ in cognitionē trinitatis. ſimiliter ꝑ vnitatēveritatē ⁊ bonitatē. in quibꝰ ꝯſiſtit ratio veſtigij. ſꝫ nōdeuenit̉ a cōmunibꝰ ad propͥa. niſi cōmunia aliqͦ modoapproprient̉. cū gͦ ſit deuenire in diuinis ꝑ cōmunia adcognitionē proprij. eſt ibi appropͥatio. Ad hoc eſt autoritas ſacre ſcripture que appropͥat cōmunia perſonis.vt potentiā patri. ſapientiā filio. ⁊ bonitate ſpūiſctō.Sꝫ cōtra. ſicut ſe habet propriū ad cōmune. ita cōmune ad propriū. ſꝫ propriū nō poteſt cōmunicari niſi falſo. gͦ nec cōmune appropriari. ſicut gͦ propriū pr̄isnunqͣꝫ alijs fit cōmune. ſic nec cōmune propriū.appropriatio ī diuinis aut eſt ẜm rem aut ẜm ītellectūSi ẜm rem. ſꝫ vbi eſt appropriatio ẜm rē. aliqͥd plꝰ d̓rde illo cui appropriat̉. ergo in diuinis eſt pͥus ⁊ poſterius qͣꝫtum ad eſſentialia. qd̓ eſt incōueniens. Si ẜm ītellectum. ſꝫ intellectꝰ illi appropriat̉ cui magis īdicatꝯuenire. gͦ cū magis indicet intellectꝰ ineſſe ſapientiāpatri tanqͣꝫ antiqͥori. illi debet appropriari. ſꝫ appropriatur in cōtrariū. gͦ appropriatio eſt ꝯtra intellectū. nōergo attendit̉ ẜm intellectū Itē vbi eſt appropriatioprius eſt ẜm rationē intelligēdi propriūqꝫ appropriatum. ratio em̄ appropͥatōis ꝑ pͥus eſt in proprio. gͦ cumappropriatū ſit cōmune. ẜm rationē ītelligēdi pͥus eritpropriū qͣꝫ cōmune. qd̓ eſt incōueniens. ℟. dd̓m ꝙde appropͥatis eſt loqui dupliciter. Aut qͣꝫtuꝫ ad id qd̓ſignificat. aut qͣꝫtū ad originē quē cōnotāt. Si qͣꝫtū adſignificatū. cū illud ſit cōmune. ⁊ oībꝰ ꝯueniat ꝑſonisꝑ indifferentiā. nō cōuenit appropriari rōne ſumpta aꝑte rei. appropriat̉ tn̄ ratiōe ſumpta a ꝑte intellectꝰ noſtri. ꝓpter errorē amouendū. Qm̄ em̄ ītellectus carnalis in patre carnali videt defectū potētie. ⁊ in filio defectum ſapiētie. ⁊ in ſpūſcō intelligit furorē iracūdie. iōſpūalis intellectꝰ vt eleuet a carnalitate. potentiā pr̄iattribuit. qͣꝫuis nō magis ꝯueniat ei. ſed ne minꝰ videatur ꝯuenire. ⁊ ſic de alijs. Si aūt loquamur qͣꝫtum adordinē vel originē quē cōnotant. ſic appropriant̉ a ꝑterei propter ꝯuenientiā cū proprijs ꝑſonaꝝ. vn̄ qꝛ pr̄ anullo eſt. ⁊ filiꝰ a pr̄e. ⁊ ſpūſſanctus ab vtroqꝫ. ⁊ hmōiordo attendit̉ in potētia. ſapīa. ⁊ bonitate. ideo patetratio appropͥandi. Un̄ illa que nō cōnotant aliquo mo

do ordinē vel originē nō ſunt appropriabilia. Ad ilud ergo qd̓ obijcit̉. ꝙ propriū non cōicat̉. gͦ ⁊cͣ. dd̓m ꝙnō eſt ſimile. qꝛ ex hͦ ꝙ cōmune appropriat̉ nō attribuit̉niſi ei cui cōuenit. ſꝫ ſi propriū fiat cōe. tūc attribuit̉ ecui cōuenit. ⁊ ideo nō eſt ſimile. Ad illud qd̓ querivtrū appropriatio ſit ẜm rem vel ẜm intellectu. dd̓m ꝙꝑ hoc qd̓ eſt ſcd̓m. pōt dici vis appropriatiua ſiue appropriās principiū. vel poteſt hͦ qd̓ eſt ẜm importarerationē appropͥaridi. Si pͥmo modo. ſic cū appropriareſit ꝟtutis cognoſcētis. ſic appropriatio eſt ẜm ītellectūnoſtꝝ. Si aūt ẜm dicat ratione appropriandi. ſic vnomō eſt ẜm rē .ſ. qͣꝫtū ad ordinē ꝯnotatū. alio mō ẜm intellectū qͣꝫtū ad ſignificatū. vn̄ intellectꝰ appropriat̉ ꝓpter intellectū. ſꝫ nō idē intellectꝰ propt̓ ſe ſꝫ intellectꝰſanꝰ ⁊ fidelis. propt̓ intellectū carnalē. nō vt cū eo cōcordet. ſꝫ vt ei obuiet. ⁊ iō cū intellectus carnal̓ credatpaꝝ de potētia in pratre. ſpūalis appropͥat ei potētiamnec tamē intellectꝰ eſt falſus. qꝛ nō intelligit plꝰ eſſe depotētia in patre. ſꝫ nō minꝰ qͣꝫ in filio. Si aūt potētiaappropͥaret̉ filio. tūc intellectꝰ carnalis plꝰ credit eſſe īfilio. ⁊ iō falſus eſt. ⁊ ſic patet illud. Ad vltimū dicendū. ꝙ appropͥatū ẜm id qd̓ eſt. pͥus eſt ẜm rationē intellgēdi qꝫ propriū. appropriatū aūt ſub hac intentiōe.cōſequit̉ rationē proprij. ⁊ hͦ nullū eſt incōueniēs.Queſtio IIIIUtrū in diuinis ſit ponere tranſlationē. Et ꝙ ſic. videtur in li. de tri. Sunt noīa que trāſlatiue ⁊ ꝑ ſimilitudinem de deo dicunt̉. Itē Diony. de diui. no. theologitanqͣꝫ innominabilē deū laudāt ex om̄i noīe ſꝫ hoc nonpōt eſſe niſi ꝑ tranſlationē. gͦ in diuinis eſt ponere trāſlationē. Itē hoc videt̉ ratiōe. qꝛ ſacra ſcriptura dic̄deū iraſci ⁊ dolere. ſꝫ hoc nō poteſt dici propͥe. gͦ neceſſeeſt ꝙ dicat̉ tranſlatiue. ſꝫ inter om̄ia q̄ ꝯtingit nomīare. dolor ⁊ ira maxime diſtāt a deo. gͦ ſi hec ꝯtingit trāſferre. ⁊ om̄ia alia noīa. Itē ꝑ que cōtingit rē intelligere. ꝯtingit ⁊ ſignificare. ⁊ ꝑ que cōtingit ſignificareꝯtingit ⁊ noīare. ſꝫ ꝑ oīa creata ꝯtingit deū intelligeregͦ ⁊ nominare. Sꝫ ꝯtra. Om̄es tranſferētes ẜm alquā ſimilitudinē tranſferūt. ſed dei ad creaturā nulla ēſimilitudo. cū ſit ſumma diſtātia. gͦ ⁊cͣ. Itē ſim ilitudo eſt relatio equiꝑantie. gͦ ſi propter ſimilitudinē contingit nomina creaturarū tranſferre ad creatore. pariratione ⁊ ecōuerſo. ſed illa nō tranſferunt̉. gͦ nec iſta.Itē ſimilitudo eſt ratio tranſlatiōis. ergo nomīa rerum magis deo ſimiliū magis debēt ad deū tranſferri.talia autē ſunt nomina angelorū. ergo illa tranſferunt̉Querit̉ ergo que nomīa debeāt tranſferri. ⁊ que nonꝫ℟ºº. dd̓m ꝙ ratio vel finis tranſlationis duplex eſt.Una inqͣꝫ eſt laus dei. alia manuductio intellectus nōſtri. Propter laudē dei neceſſaria eſt tranſlatio. Quoniam em̄ deus multū eſt laudabilis. ne propter inopiavocabuloꝝ cōtingeret ceſſari a laude. ſacra ſcripturadocuit nomina creaturaꝝ ad deū tranſferri. ⁊ hoc in numero indefinito. vt ſicut om̄is creatura laudat deum.ſic deꝰ laudet̉ ex om̄i noīe creature. ⁊ qͥ nō poterit vnonomine laudari tanqͣꝫ ſuꝑexcellēs om̄e nomē. laudaretur ex om̄i noīe. Alia ratio eſt manuductio intellectꝰnoſtri. Quia em̄ ꝑ creaturas ad cognoſcendū creatorem venimꝰ vt plurimū. fere om̄es creature habent ꝓprietates nobiles. que ſunt ratio intelligēdi deū vt leofortitudinē. agnus manſuetudinē. petra ſoliditate. ſerpens prudentiā. ⁊ cōſimilia. ideo oportuit plura noīatranſferri ad deū. Quoniā ergo finis imponit necenttatem his que ſunt ad finē. cū tranſlatio ſit ad laudemdei. ideo nomina importātia deformitatē non debent

24

30

27

I

32

28