DI.XLII
¶D intelligētiā huiꝰ ꝑtis incidit hic q̄ſtio de peccato in ſpm̄ ſctm̄. de qͦ ẜm ip̄iꝰ triplicē cōꝑatōeꝫqrunt̉ tria. Prīo q̄rit̉ de ip̄o in cōꝑatōe ad alipeccatoꝝ genera. Scd̓o q̄rit̉ de ip̄o qͣꝫtū ad ꝯditōes ꝓprias. Tertio qͣrit̉ de ip̄o qͣꝫtū ad eiꝰ ſpēs ⁊ drias. Circa pͥmū q̄runt̉ duo. Prīo qͣrit̉ vtrū pctm̄ in ſpm̄ſctm̄ dicat genꝰ pctī diſtinctū. Scd̓o q̄rit̉ vtrū pctm̄ ī ſpm̄ſanctum ſꝑ habeat aliud pctm̄ actuale p̄ambulū.Utrū pctm̄ in ſ.ſ. dicat genꝰ pctī diſtinctum ab alijsQueſtiogeneribꝰ pctōꝝ. Et ꝙ ſic vr̄ pͥmo ꝑ verbū mgr̄i ī littera.Eſt qd̓dā pcti genꝰ ceteris grauiꝰ ⁊ abominabilius qd̓d̓r pctm̄ in ſpm̄ ſctm̄. Itē hͦ vr̄ rōne. qꝛ mortale ⁊ veniale faciūt diuerſa pctōꝝ genera. gͦ multo fortiꝰ remiſſille ⁊ irremiſſibile. ſꝫ pctm̄ in ſ .ſ. e pctm̄ irremiſſibile. gͦvidetur ꝙ peccatū ī ſpiritū ſctm̄ ſit alid̓ genꝰ ab alijs gͦeneribꝰ pct̄oꝝ. Itē pctm̄ in ſ .ſ. eſt pctm̄ ꝓcedēs ex certa malicia. ſi gͦ pctm̄ ex certa malicia diuidit̉ ꝯͣ pctm̄ exigͦrantia ⁊ infirmitate. gͦ vr̄ ꝙ pctm̄ in ſ .ſ. ſit genꝰ peccati diſtinctū. Itē qd̓ hꝫ ſpēs ꝓpͥas a ſpēbꝰ qͦꝝ diſtinctuꝫeſt genꝰ pctī. hͦ eſt diſtinctū ab alijs pctōꝝ generibꝰ. ſedpctm̄ in ſpm̄ ſctm̄ ē hmōi. qm̄ eiꝰ ſpēs ſūt deſꝑatio ⁊ obſtinatio. ⁊ ꝟitatis agnite īpugͣtio. q̄ ſunt ꝓprie ſpēs huius pctī ita ꝙ nō alioꝝ. gͦ ⁊c̄. Sꝫ ꝯͣ. pctm̄ in ſ .ſ. ſicut dimgr̄ in lr̄a ē peccatū ad mortē. ſꝫ oē pctm̄ mortale ē peccatū ad mortē. gͦ cū peccatū ad mortē ſit generale ad onnes pctōꝝ dr̄ias. gͦ ⁊ ad ip̄ꝫ pctm̄ in ſ.ſ. Itē pctm̄ īſ .ſ.aut ſic noīat̉. qꝛ eſt in ꝑſonā .ſ .ſ. aut qꝛ eſt ꝯͣ illud qd̓ eſtappropͥatū ſpūiſctō. Si qꝛ ꝯͣ ꝑſonā ſ .ſ. ſꝫ vna eſt maieſtas prīs ⁊ filij ⁊ ſ .ſ. gͦ oē pctm̄ qd̓ eſt in ſ .ſ. eſt in patreꝫ⁊ oē qd̓ eſt in patre ē in ſ .ſ. gͦ hͦ mō eſt generale ad omnepctm̄. Sed ſi qꝛ ꝯͣ effectū ſpūiſctō appropͥatū. vtpote ꝯͣbonitatē ⁊ gr̄am. ſꝫ oē pctm̄ eſt ꝯͣ bonitatē ⁊ ꝯͣ gr̄am ſ .ſ.gͦ oē pctm̄ eſt pctm̄ ī ſpm̄ ſctm̄. Itē pctm̄ diuidit̉ in peccatū ex infirmitate. ⁊ ex igͦrantia. ⁊ ex malicia. ita ꝙ peccatū ex malicia eſt peccatū inſ .ſ. ſꝫ pctm̄ ex igͦrantia etpctm̄ ex infirmitate nō dicit ſpeciale genꝰ peccati. on̄em̄ genꝰ pctī qd̓ eſt ex igͦrantia p̄t eſſe ⁊ ex infirmitatevidet̉ ſil̓r ꝙ pctm̄ ex malicia nō dicat determinatū pctīzenꝰ. Itē oē qd̓ qͥs facit ex igͦrantia pōt facere ex certaſcīa ſiue ex induſtria. gͦ ſi oē genꝰ pct̄i p̄t fieri ex certa induſtria. vr̄ ꝙ pctm̄ in ſ .ſ. circūeat oīa pctōꝝ genera. nō7 gͦ videt̉ eſſe pctī genꝰ ab alijs pctōꝝ generibꝰ diſtinctū.℟º. dd̓m. ꝙ pctm̄ in ſpm̄ ſctm̄ dicit genꝰ pctī diſtinctum ab alijs generibꝰ pctōꝝ rōne triplici. ſcꝫ rōne pͥncipij. ⁊ rōne ſui oppoſiti. ⁊ rōne actꝰ ſubſtrati. Rōne pͥncipij. qꝛ pctm̄ in ſpm̄ ſctm̄ d̓r eē illud qd̓ eſt ex certa malicia ſiue induſtria. ex qͣ nō ꝓcedit oē pctm̄. ſꝫ illud ſolumqd̓ facit hō ſciēter. Rōne oppoſiti ſil̓r diſtinguit̉. qꝛ cuꝫtriplex ſit gr̄a. ſcꝫ innocētie. baptiſmal̓. ⁊ pnīalis. pec.catū in ſpctm̄ ſctm̄ ꝓprie hꝫ opponi gr̄e pn̄iali. ⁊ eā impugnat qͣꝫtū ad ſui initiū. ⁊ qͣꝫtū ad ſui terminū. ſicut ꝑ originale ꝑdit̉ gr̄a innocētie. ⁊ ꝑ actualia īpugnat̉ gra baptiſmalis. Rōne ꝟo actꝰ ſubſtrati ſil̓r diſtinguit̉. qꝛ cipctm̄ illud ſit impugnatiuū gr̄e. ⁊ malicia ſit in ip̄o ſꝑritu ẜm ſe. pctm̄ in ſpm̄ ſctm̄ ꝯſiſtit circa actū ip̄iꝰ ſpūsſicut patet in deſꝑatione ⁊ obſtinatōe. vn̄ fornicatio etadulteriū nō p̄t aliqͦ mō dici pctm̄ in ſpm̄ ſctm̄. Rōneſui pͥncipij. ⁊ oppoſiti. ⁊ actꝰ ſubſtrati. pctm̄ in ſpm̄ſctmeſt genꝰ pctī determinatū. Et rōne hoꝝ triū ſic noīat̉ vtdicat̉ pctm̄ in ſpm̄ ſctm̄. vicꝫ rōne malicie a qͣ ꝓcedit. qdirecte opponit̉ bonitati appropͥate ſpūiſctō. Rōne penitētialis ſiue finalis gratie quā priuat. que eſt effectꝰappropriatus ſpirituiſancto. Rone etiā actus ſpiritualis circa quē ꝯſiſtit. vnde directe dicit̉ peccatū in ſpi
ritūſanctū qd̓ eſt in ſpū. ⁊ circa actū ſpiritꝰ malignitatꝭEt ſic pꝫ ꝙ peccatū in ſpiritūſanctū eſt genꝰ peccati abalijs pctōꝝ generibꝰ diſtinctū. Et ꝯcedende ſunt rōesque hoc oſtēdunt. Ad illud qd̓ obijcit̉ eſt peccatū admortē. dd̓m ꝙ pctm̄ d̓r ad morte ẜm ſil̓itudinē ad mortēcorꝑalē. In morte aūt corꝑali tria ꝯcurrūt. qͦꝝ pͥmū eſtamiſſio vite. aliud eſt corruptio diſpoſitōis ex ꝑte corporis ad ſuſceptionē aīe. tertiū eſt impoſſibilitas reꝑarationis ẜm curſum nature. Quātū ad primū ꝯditionēom̄e peccatū in quo eſt auerſio a deo. d̓r eſſe peccatummortale ſiue ad mortē. Quātū ad ſcd̓am peccatū in ſpiritūſanctū dicit̉ peccatū ad mortē. qꝛ tollit diſpoſitionem ad ſuſceptionē vite. que qͥdem ꝯſiſtit in ſuſceptione penitētie. Quātū vero ad tertiā ꝯditionē peccatumillud dicit̉ ad mortē in qͦ quis corꝑaliter morit̉. Cū gͦ dicitur ꝙ oē mortale eſt ad mortē. ⁊ ꝙ pctm̄ in ſpiritūſanctum eſt peccatū ad mortē. differenti modo accipit̉ peccatum ad mortē. Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ aūt dicit̉ peccatum in ſpiritūſanctū. qꝛ eſt ꝯtra ꝑſona ⁊c̄. dd̓m ꝙ iōdicitur pctm̄ in ſpm̄ ſctm̄. nō qꝛ ſit ꝯtra ꝑſonā. ſꝫ qꝛ eſtꝯtra appropriatū effectum. nec quia contra omnem appropriatum effectum. ſed quia ꝯtra effectum p̄cipuuminter appropriata ſpirituiſancto. hic autē eſt donū gratie finalis ſiue penitētialis. ⁊ hmōi ꝓprie qͣꝫtum ad ſtatum gratie finalis. in qua ꝯſiſtit oīs gratie efficacia. et⁊ hoc modo nō om̄e peccatū eſt ꝯtra effectum illū. ⁊ perhoc nō ſequit̉ ꝙ oē peccatū ſit in ſpiritūſanctū. Adillud quod obijcit̉ ꝙ oē peccatū poteſt eſſe peccatum exignorantia ⁊ infirmitate. dd̓m. ꝙ nō eſt ſimile qꝛ ignorantia nō determinat aliquē actu. nec etiā infirmitas.⁊ ideo nō dicit genꝰ peccati determinatū. ſꝫ circuit oīapeccatoꝝ genera. Similit̓ dd̓m de peccato qd̓ eſt ex infirmitate. nō ſic aūt eſt de pctō ẜm ꝙ eſt ex malicia. Adhͦ em̄ ꝙ ſit pctm̄ in ſpm̄ ſctm̄. nō ſufficit ꝙ ſit ex certa ſcientia ⁊ ex induſtria. ſꝫ reqͥrit̉ determīatio generꝭ qͣꝫtuꝫad actū ſubſtratū. Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ oē pctm̄ p̄t fieri ex malicia. dd̓m. ꝙ lꝫ malicia ꝯcurrere poſſit ad oēpctm̄. nō tn̄ ſꝑ facit pctm̄ in ſpm̄ ſctm̄. Un̄ ſi qͥs ſenex qͥnō hꝫ appetitu fornicādi excitaret carne ſuā vt fornicaret̉. nō diceret̉ in illa fornicatōne peccare pctō in ſpiritūſanctū. qͣꝫuis illud pctm̄ cōmitteret ex induſtria ⁊ qͥdā malicia. Cū gͦ dicit̉ ꝙ pctm̄ ex malicia ē pctm̄ in ſpiritūſanctū. hͦ ſolū intelligit̉ de generibꝰ peccatoꝝ q̄ proprie ex malicia hn̄t ortū. ſicut inuidētia fraterne gratie⁊ impugnatio veritatis agnite.QueſtioIIUtrū peccatū in ſpiritūſanctū ſꝑ habeat aliud pcceatū p̄ambulū. Et ꝙ ſic videt̉. Magiſter in littera dic̄ꝙ peccatū in ſpirituſanctū eſt peccatū deſperatōis velobſtinationis. ſed nullus deſperat ne obſtinat̉ niſi ꝓpter aliqd̓ p̄cedens peccatū. gͦ vr̄ ꝙ ſꝑ aliqd̓ pctm̄ ſit p̄ambulū ad peccatū in ſpm̄ſctm̄. Itē pctm̄ in ſpm̄ſanctum vel eſt finalis impenitentia. vel habet ſemꝑ annexam finalē impenitentiā quātū eſt de ſe. ſed imꝑeuitentia nō eſt niſi reſpectu peccati p̄cedentis. ſicut nec pnīagͦ nuūqͣꝫ eſt peccatū in ſpm̄ſctm̄ qͥn habeat aliud peccatum p̄ambulū. Item in bonis nemo repente fit ſummus. gͦ videt̉ ꝙ in malis ſtatim nemo labat̉ in profundum. ſꝫ ꝑ iſtud pctī genꝰ labitur hō in ꝓfundū vitioruꝫvidet̉ gͦ ꝙ iſtud pctī genꝰ habeat aliud pambulū qd̓ diſponat ad ip̄m. Sꝫ ꝯtra. quattuor ſunt nobis inflictaſicut dicit beda ꝓpter pctm̄ pͥmi ꝑentis. ſcꝫ infirmitas.ignorantia. malicia. ⁊ ꝯcupiſcentia. ſꝫ poſſibile ē ꝙ hōpͥmo peccet pctō ex ignorātia ⁊ ex infirmitate. gͦ ſimilit̓poſſibile eſt ꝙ pͥmo peccet pctō qd̓ ex malicia ꝓcedit.
10
II
7