LiberSecundus
rōne adiuncti pena ei debet̉. ⁊ pena et̄ na ꝑſoluit̉. Un̄ ſialiqͥs decedat cū mortali ſil̓ ⁊ cū vēiali. et̓nalit̓ ꝓvtroopuniet̉. Et rō hꝰ ē qꝛ nullū pctm̄ deleri p̄t abſqꝫ gr̄a. ⁊ qͣꝫdiu durat eulpa debet durare ⁊ pena. ⁊ ideo cum venialis culpa duret cum mortali in infinitum ratione ꝯiūctōis. cū illa ī infinitū punit̉. Nihilominꝰ tn̄ ei qͣꝫtū eſtde ſe debet̉ pena tꝑal̓. cū ſil̓ poſſit ſtare cū gr̄a. ⁊ ꝓptereaveniale noīat̉. vt ī hͦ diſtinguat̉ a genere pctī mortalisqꝛ mortale aufert pͥncipiū vite ⁊ venie vicꝫ ip̄aꝫ gr̄amveniale āt qͣꝫtū ē de ſe naufert. imo ſil̓ cū illa manet. Cōcedēde ſūt igit̉ rōes on̄dētes ꝙ vēiali pctō n̄ debet̉ penaeterna ẜm ſe. Ad illud qd̓ ob̓r ꝙ pena ſatiſfactoria ꝓveniali ⁊ mortali ē ꝓportionabil̓. dici p̄t ꝙ rō illa n̄ ꝯcludit ꝙ debeat̉ veniali pena et̓na. niſi ꝓut ē ꝯiunctū mortali. Preterea rō illa n̄ cogit. qꝛ ſicut ī opponēdo dictuꝫeſt ī infuſiōe gr̄e. pena mortal̓ pctī cōmutat̉ in tꝑalē. pena vero venialis peccati nū cōmutatur in tꝑalem. Etſi tu q̄ras vn̄ hͦ. cū miſcd̓ia dei debeat eē ordinata. dd̓. qqꝛ obligatio ad penā eternā n̄ p̄t ſil̓ ſtare cū gr̄a neceſſario ꝑ īfuſionē gr̄e fit abſolutio a reatu pene et̓ne. ſꝫ grabn̄ ſtat cū pēa tꝑali. ⁊ iō nō oꝫ ꝑ infuſionē gr̄e penā tꝑalē ī momētaneā cōmutari. Ad illd̓ qd̓ ob̓r de eo qͥ decedit cū vēiali ⁊ mortali. dd̓. ꝙ tal̓ tā ꝓ veniali qͣꝫ mortalieternalit̓ punit̉. ſꝫ hͦ n̄ ē rōe venial̓ pͥncipalit̓ ſꝫ rōe mortalis adiucti. Nec valet qd̓ obijcit ꝙ mortale punit̉ ī ſeqͣꝫtū meruerit. qꝛ ſic̄ bonū vigorat̉ ex bono. ita malū vigorat̉ ex malo eo mō qͦ d̓r malū vigorari. iō qͣꝫuis vēialiqͣꝫtū ē de ſe n̄ debeat̉ pena eterna. nihilominꝰ tn̄ p̄t ei d̓bri inqͣꝫtū ē ꝯiūctū mortali. ⁊ iō cū deꝰ punit tā veniale q̄mortale ī eodē pena eterna. neutrū punit sͣ cōdignū.vtrūqꝫ punit ꝓut puniri meret̉. n̄ ſolū ī ſe. ſꝫ etiā ꝓutalteri ꝯiūctū. Ad illd̓ qd̓ ob̓r ꝙ magꝭ ſaluat̉ rō veniacū mortali qͣꝫ cū gr̄a. dd̓. ꝙ ſi intelligat̉ de gr̄a qͣꝫtū ad actū veꝝ ē. nā actꝰ gr̄e ſiue motꝰ gr̄e delet vēiale pctm̄. Sāt intelligat̉ qͣꝫtū ad hītū. falſū ē. qꝛ vēiale cū gr̄a magiſaluat̉ ī ꝓpͥa rōe qͣꝫ cū mortali. tūc eī nec eiꝰ reatꝰ augenec minuit̉ nec mutat̉. Si ꝟo vēiale iūctū ē mortali tūreatꝰ eiꝰ auget̉ ⁊ qͦdāmō mutat̉. qꝛ iunctū malo vigorat̉Nec valet illd̓ qd̓ ob̓r ꝙ vēiali n̄ debet̉ pena tꝑalis niſirōe gr̄e. qꝛ ſꝑ duraret niſi eēt gr̄a. dd̓. eī ꝙ veꝝ ē ꝙ ſꝑ duraret niſi eēt gr̄a. qꝛ tn̄ ip̄m de ſe gr̄a n̄ excludit ſic mortale. ſil̓ ſtat cū pͥncipio ſue remiſſiōis ⁊ delectatōis. iō qͣꝫuis n̄ poſſit d̓leri ſine gr̄a. nihilominꝰ tn̄ qͣꝫtū ē d̓ ſua natura delebile ē ⁊ termīabile. n̄ ſic ē de mortali qd̓ oīno excludit donū gr̄e. Ad illd̓ qd̓ ob̓r ꝙ ſi aliqͥs eēt ī ſolo veniali ⁊ moreret̉. ī eternū cruciaret̉. dd̓. ꝙ hͦ poſitō ē īpoſſibilis. Primū qꝛ nūqͣꝫ nec ē nec erit ꝙ aliqͥs ī ſolo pctōveniali fuerit ita ꝙ n̄ habeat gr̄aꝫ. Nihil eī ē mediū nūcqͥn hō hēat gr̄aꝫ. aut ſit ī mortali pctō. ⁊ ī pͥmo ſtatu nihil fuit mediū int̓ īnocētiā ⁊ mortalē culpā ſic̄ ē sͣ on̄ſuꝫ⁊ iō poſitō illa vana ē. Eſto tn̄ ꝙ aliqͥs puer eēt ī vēialidico ꝙ deꝰ nūqͣꝫ educeret eū de ſtatu meriti qͥn vl̓ ip̄e peccaret mortalit̓. vl̓ ip̄e daret ei gr̄aꝫ. Et ſi q̄rat̉ vtꝝ ip̄i veniali debeat̉ pena eterna vl̓ tꝑal̓. dico ꝙ debet̉ pena tꝑa⁊ ſi ꝓcedat̉ vlteriꝰ. gͦ. illa ꝑſoluta erit oīno īmunis a cupa. dd̓. ꝙ veꝝ ē. ſꝫ qꝛ nūqͣꝫ p̄t eā d̓o ꝑſoluere ita ꝙ aīamdeꝰ acceptet ſine gr̄a. hinc ē ꝙ deus ne cogeret̉ iſtu sͣ cōdgnū punire gr̄aꝫ ſibi īfunderet. ꝑ quā ſolutōꝫ pene acceptaret. ⁊ iō n̄ ſeqͥt̉ ꝙ illi pctō d̓beat̉ pena ẜm ſe. nec ſedꝙ hō ꝑ ſe poſſit reſurgere a culpa ad īnocētiā. Ad illꝭqd̓ obijcicur ꝙ d̓lectatio n̄ excedit d̓lectatōꝫ ī infinitumdicendum ꝙ non excedit in infinitum ẜm veram interſionem delectationis. ſꝫ ẜm reputatōeꝫ peccātꝭ. Exemplū āt hꝰ ponit̉ in charitate q̄ diligit aliqd̓ bonū creatū⁊ diligit increatū. ⁊ adeo bonū increatū reputat bonuꝫꝙ ſi boniū creatū infinities ml̓tiplicet̉. adhuc n̄ eqͥret illi ī amore. ſꝫ plꝰ amaret deū qͣꝫ bonū creatū infinities mi
tiplicatū. lꝫ vtrūqꝫ diffinite diligat. Sic etiā ī ꝓpoſitoeſt intelligēdū ī amore ꝯcupīe q̄ charitatē ꝑimit ⁊ q̄ cuꝫcharitate ſaluat̉. nā vna ſcꝫ q̄ charitatē ꝑimit p̄fert creaturā deo qͥ erat p̄ferēdꝰ infinitꝭ bonis creatꝭ. altera ꝟo q̄cū charitate manet n̄ p̄fert creaturā d̓o. ⁊ iō ẜm reputationē peccātꝭ ⁊ d̓i puniētꝭ mortale excedit veniale īproportiōaliter. Ad illd̓ qd̓ ob̓r ꝙ ꝑ veniale offendit̉ deꝰdd̓. ꝙ falſū ē. n̄ eī d̓r deꝰ offendi niſi cū ꝯtēnit̉. ſꝫ veꝝē ꝙcū veniali pctō minꝰ deꝰ amat̉ ẜm ꝙ Aug. dic̄ ī li. ꝯfeẜ.Minꝰ te amat. qͥ tecū aliqͥd amat. qd̓ ꝓpt̓ te n̄ amat. Iōveniale vitā eternā nō aufert ſꝫ retardat. qꝛ a deo nō ſeparat ſꝫ elōgat. nec obligat ad penā eternaliter cruciātem qͣꝫtum eſt de ſe. ſꝫ tꝑaliter affligentē.¶Onſeqͣnt̓ q̄rit̉ tertio loco de mōis diuidēdi pec¶ cata. Et cū multi ſint modi diuidēdi de qͥbꝰ valde ꝓlixū eēt h̓ diſputare. his omiſſis ī generaliq̄runt̉ h̓ duo. Primo q̄rit̉ vtrū pctm̄ hēat h̓ diuidi ꝑ dif.ferētias materiales tm̄. aut ꝑ dr̄ias formales. aut ꝑ ſpeciales. Scd̓o q̄rit̉ vtꝝ pctm̄ diuidi hēat ꝑ ꝯuerſionem⁊ auerſionē tāqͣꝫ ꝑ diuerſas pctōꝝ dr̄ias.QueſtioUtꝝ pctm̄ diuidi hēat ꝑ dr̄ias māles tm̄. an etiā ꝑ formales. ⁊ ꝙ n̄ tm̄ ꝑ maͣles ſꝫ ēt ꝑ formales diuidi heat on̄dit̉ ſic. Sic̄ ſe hꝫ caſtitas ad ꝟtuteꝫ. ita ſe hꝫ luxuria acvitiū. gͦ ſic̄ caſtitas ē ſpēs ꝟtutꝭ. ita luxuria ē ſpēs vitij.ſꝫ vna ſpēs diſtinguit̉ ab altera ꝑ drias formales. gͦ ⁊c̄Itē bonū opponit̉ malo n̄ tm̄ materialiter ſꝫ etiā formaliter. ⁊ diuerẜ bonis diuerſa opponūt̉ mala. ſꝫ bona qͥbus mala opponūt̉. formaliter diſtinguūt̉. gͦ pari rōne ⁊mala q̄ eis formaliter oppoſita ſūt formalit̓ differūt Itēcirca vnū actū pctī aſſignāt̉ diuerſe dr̄ie pctōꝝ. ſic̄ ī peccato ade ī qͦ d̓r fuiſſe gula ⁊ ſuꝑbia ⁊ inobediētia. ſꝫ pctāq̄ ꝯſiſtūt circa vnū actū n̄ hn̄t dr̄iam materialē. gͦ ſi aliqͦmō differūt. ncc̄e ē ꝙ hēant dr̄iaꝫ formalē. Itē multiplicatio ẜm materiā ē multiplicatio ẜm numeꝝ. ⁊ ml̓tiplicatio ẜm numeꝝ n̄ hꝫ ſtatū. gͦ ſi pctā ſolūmo diſtinguerent̉ ꝑ dr̄ias materialiter differetes. nūqͣꝫ pctm̄ poſſetdiuidi ſufficiēti diuiſiōe. Si gͦ pctm̄ diuidit̉ in ſcpͥturadifferētijs ip̄m ſufficiēter diuidētibꝰ ⁊ oē pctm̄ cōplectētibꝰ. vr̄ ꝙ pctā ad īuicē diſtinguāt̉ n̄ ſolū differētijs materialibꝰ verūētiā formalibꝰ Sꝫ ꝯͣ. formale ī genere peccati mortalis ē auerrio. ſꝫ pct̄ā a ꝑte auerſiōis nō diſtinguunt̉ īmo ꝯueniūt. oīa eī dicūt auerſionē a deo. ſi gͦ diſtīguūt̉ hͦ ē ſolū a ꝑte ꝯuerſiōis q̄ ē ī pctō material̓. gͦ tm̄diuidit̉ pctm̄ ꝑ drias maͣles n̄ ꝑ formales Itē pctm̄ formalit̓ loq̄ndo nihil ē. ſꝫ qd̓ nihil ē n̄ hꝫ dr̄ias diuidētesgͦ ſi pctm̄ diuidit̉. nll̓o mō diuidit̉ inqͣꝫtū formal̓r ꝯſiderat̉. reſtat gͦ ꝙ ſolū diuidat̉ ꝑ illud qd̓ ē materiale ī ip̄o.⁊ redit idē qd̓ pͥus. Itē oē illud qd̓ hꝫ dr̄ias formales ⁊ſpēales aliqͥ mō formal̓r loq̄ndo hꝫ ſpēm. ſed pctm̄ ſiuemalū formal̓r loq̄ndo ē pͥuatio ſpēi. ⁊ pͥuatio ſpēi nō hꝫſpem. ⁊ qd̓ caret ſpē caret dr̄ia formali ⁊ ſpecilica. gͦ ⁊cͣ.Itē ſi pctm̄ hr̄et dr̄ias ip̄m formal̓r diuidētes. gͦ hr̄et veras ſpēs. ſꝫ oē tale hꝫ ordinari ī genere directe. illd̓ aūtqd̓ ē ī genere a deo ē. gͦ pctm̄ formal̓r loq̄ndo a d̓o eēt. qd̓eſt ꝯͣ fidē. Itē pͥma diuiſio pctī ē in origīale ⁊ actuale. ſꝫoriginale ⁊ actuale pctm̄ n̄ diſtinguunt̉ formalit̓. qꝛ qd̓eſt originale vni. fuit alteri actuale. ſicut patet quia qd̓eſt origīale nob̓. fuit actuale ade. ſi gͦ pͥma mēbra maxīedr̄nt. ⁊ originale ⁊ actuale n̄ ſūt dr̄ie pctī formalit̓ differētes. ml̓to fortiꝰ nec alie. Itē pͥma diuiſio actualis pctīeſt ꝑ mortale ⁊ vēiale. ⁊ mortale ⁊ vēiale n̄ dicūt diuerſas drias ẜm formā ⁊ ſpēm. gͦ multominꝰ nec alie dr̄ieẜm ſpēm ⁊ formā faciūt differre. Maior ꝓpō manifeſta e. Minor ꝓbat̉. ꝓ eo ꝙ veniale pctm̄ efficit̉ mortaleſola intētōe libidīs circa idē genꝰ delectabilis. gͦ ſi maius ⁊ minꝰ nō ſaciūt diuerſitate ẜm ſpēm ⁊ formā. vr̄ ꝙ
3ꝰ
47
40
4I
42
3
44
5
46