Druckschrift 
... in Secundum librum Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
117v
Einzelbild herunterladen
 

LiberDeCundus

na ibi maior eſt ingr̄atitudo in peccādo. ſed adam precellebat mulierem in naturalibus datis ⁊ gratuitis. gͦcum peccauit. magis ingratus fuit. igitur ⁊c̄. Iteꝫ maius eſt peccatū quanto peccans eſt in altiori gradu cōſtitutus. grauius enim peccat prelatus qͣꝫ ſubditus eodem genere peccati. ſꝫ vir erat caput mulieris ⁊ ei p̄poſitus. ergo videtur ꝙ peccauerit grauius. Item tantograuior eſt culpa quanto ibi maior eſt contemptus. ſꝫmaior eſt contemptus in trāſgreſſione mandati immediate ſuſcepti a domino qͣꝫ mediante alio. ſi ergo mandatum ꝑ viruꝫ peruenerat ad mulierem. videtur ꝙ magis contempſerit vir qͣꝫ mulier. ergo ⁊c̄. Item tantomaior eſt culpa qͣꝫto maior eſt ibi leſio ⁊ corruptio.peccatum de ſe corruptio eſt. ſed peccatum Ade mafuit corruptiuumqꝫ peccatum Eue. qꝛ ex peccato adefuit totius poſteritatis corruptio. ẜm ꝙ dicitur Ro.v. Per vnius inobedientiā peccatores conſtituti ſuntmulti. gͦ ⁊c̄. Sed contra. Aug. ſuꝑ Gen̄. ⁊ magiſter refert in littera. Peccauerunt impari ſexu. ſed pari faſtuſed vbi eſt par faſtus ibi eſt par tranſgreſſio. ergo nonvidetur ꝙ magis peccauerit vir qͣꝫ mulier. Item ſicutin bonis quod ſimilius eſt meliori. eſt melius. ita qd̓ ſimilius eſt peiori eſt peius per ſe loquendo. ſꝫ peccatuꝫEue ſimilius fuit peccato luciferiqꝫ peccatum Ade ꝓpter maiorem elationem ſuperbie. ergo maius fuit pecatum Que qͣꝫ Ade. Item tanto grauior eſt culpa quāto maiori digna eſt pena. ſed mulier magis fuit punitaqͣꝫ vir ſicut pꝫ Gen̄. iij. ⁊ a deo qui iuſte punit. gͦ amplius peccauit mulier qͣꝫ vir. Item grauius peccat quipeccat in ſe ⁊ in alterū qͣꝫ qͥ peccat in ſe tantum. ſed mulier peccauit in ſe ⁊ in virum dum pertraxit euꝫ ad peccatum. Ulr autē peccauit in ſe tantum de peccato actuali loquēdo. ergo grauius peccauit mulier qͣꝫ vir. ℟ꝰdd̓m ꝙ ſicut predictum fuit ſupra. peccatum poteſt dici grauius alterū altero tribus modis. videlicet ingratitudine. libidine. et ex conſequenti corruptione. Sigitur loquamur de maiori grauitate qͣꝫtum ad ingratitudinem. grauius peccauit vir qͣꝫ mulier. ꝓ eo ꝙ abūdantiora dona ſuſcepit. ⁊ ideo cum beneficioꝝ oblitusbene factorem ſuum cōtempſit ⁊ offendit. magis ingratus fuit. ⁊ in ſui ingratitudine maiori. culpabilior extitit. Si autem loquamur de maioritate qͣꝫtum ad libidnem. ſic amplius peccauit mulier qͣꝫ vir. ꝓ eo ꝙ magisimproba voluntate peccauit dum concupiuit deo aſſimilari. ⁊ ardentius appetijt dum credidit ſe hoc obtinere poſſe quod diabolus ei ſuggeſſit. ⁊ ideo ꝓpter voluntatem magis improbam mulier peccauit ex maiori libidine. ⁊ qͣꝫtum ad hoc culpabilior viro fuit. Si aūt loquamur de maioritate culpe qͣꝫtum ad corruptionē cōſequentem. diſtinguendum eſt. quia aliquid poteſt d̓corrumpere. dupliciter. Aut per modum cauſe. aut ꝑmodum occaſionis. Si per modum cauſe. ſic qꝛ peccatum viri fuit cauſa tranſfuſionis peccati in poſteros.⁊ ita corrupit ſe ⁊ alios. maior conſecuta eſt ex peccatoviri corruptio. ⁊ qͣꝫtum ad hoc culpa viri dicitur fuiſſegrauior. Si vero per modū occaſionis. ſic qꝛ peccatuꝫmulieris fuit occaſio peccati viri. ⁊ ita per conſequēsomnium alioruꝫ. hoc modo mulier poteſt dici ceteroscorrupiſſe non ſolum poſteros. ſed etiam virum ſuuꝫUnde non ſolum peccauit in ſe. ſed etiam in proximuꝫEt qͣꝫtum ad hoc dici poteſt in muliere grauius fuiſſepeccatum. Per hanc diſtinctionem reſponderi poteſtad rationes q̄ ad vtranqꝫ partem adducuntur pro eoꝙ ẜm diuerſa membra huius diſtinctionis procedunt

Aliter poſſet dici ⁊ quaſi in idem redit. ꝙ peccatuꝫ po yteſt dici grauius altero. aut penſatis conditōnibus exparte peccantis. aut penſatis conditionibus ex partepeccati. Si igitur penſemus conditōnes ex parte peccantis. grauius peccaſſe dicitur virqͣꝫ mulier. tum ꝓpter donorum precellentiam. tum ꝓpter ſtatus preſidetiam. quia mulieri quodāmodo prelatus erat. Si aūtpenſantur conditiones ex parte peccati. grauius peccauit mulier qͣꝫ vir. tum ꝓpter impietatem in deum. tūpropter iniquitatem in proximum. Deuꝫ enim ſua ambitione inhonorauit. ⁊ ꝓximū ſuggeſtione ſua deiecit.ẜm hoc ꝓcedunt rationes ſimiliter ad oppoſitas ꝑtes.Quod autem dicit Augꝰ. ꝙ pari faſtū peccauerunt.hoc intelligitur non qͣꝫtum ad interiorem affectionemſed qͣꝫtum ad exteriorem mandati tranſgreſſionē ad qd̓vterqꝫ eorum equaliter obligabatur. Uel par faſtus dicitur non per omnimodā equalitateꝫ. ſed per quandāconformitatem ⁊ ſic ex dictis colligitur ꝙ peccatū Euealiquo modo excedebat peccatum Ade. ⁊ aliquo modo econuerſo. Si aūt aliquis querat qd̓ eorūmagis excedebat aliud. Ad hoc dicendum eſt ꝙ cum peccatumEue excedit peccatum Ade in conditionibus que reſpiciunt peccatum eſſentialiter. vtpote in maiori improbitate libidinis. in hoc ꝙ ⁊ maius ⁊ magis ambiuipeccatum Eue magis exceſſit ⁊ grauius fuit ſimplicit̓loquendo. Et huius ſignum eſt. quia magis punita fiit. ⁊ ſi ad infernum deſcendiſſet maiorē penam habuiſſet. Nec obſtant rationes ad oppoſitum adducte. quiaſumuntur a conditionibꝰ peccantis q̄ non faciunt peccatum grauius ſimpliciter. ſed quodāmodo. Onſequenter queritur de peccato primoꝝ pacrentum in relatione ad ignorantiā ex ꝑte intellectus. Et circa hoc queruntur tria. Primo oritur vtrum peccatum primorum parentū fuit ex ignorantia. Scd̓o vtrum ignorantia aliquo modo ſit culpa. Tercio queritur vtrum ſit culpe excuſatoria.QueſtioCirca quam ſic proceditur ⁊ oſtendit̉ ꝙ peccatum primorum parentum fuit ex ignorantia. ad minus peccatum mulieris. Gen̄. iij. Serpens ſeduxit me ⁊c̄. ſꝫ vbieſt ſeductio. ibi eſt ſcientie priuatio. vbi autē hoc eſt ibiignorantia. gͦ ⁊c̄. Item qui dubitat de aliquo de quo debet eſſe certus. potius dicitur illud ignorare qͣꝫ ſcire. fmulier de verbo domini debuit eſſe certa qd̓ dixerat. q̄cunqꝫ die com. mor. mo. ⁊ de hoc dubitauit cum dixit.ne forte moriamur. gͦ ex ignorantia peccaſſe videt̉. Itequi credit mortale peccatum eſſe veniale. ignorat veritatem diuini iuris. ſed adam credidit peccatum illudeſſe veniale. ſicut dicit Aug. ⁊ magiſter adducit in lraArbitratus eſt illud eſſe veniale non mortale delictuꝫergo vr̄ ꝙ tam vir qꝫ mulier peccauerit ex ignorantia.Item omne peccatum aut eſt ex ignorantia. aut ē ex infirmitate. aut ex malicia. Sed peccatum primoruꝫ parentum non fuit ex malicia. quia tunc eſſet peccatuꝫ inſpiritumſanctum. Nec ex infirmitate. qꝛ nullam habebat pronitatem ad peccandum. ergo fuit ex ignorantiaItem ſi Adam ⁊ Eua credidiſſent deum tam grauiteroffendere. ⁊ tantas penalitates incurrere. cum nullamhaberent ad peccatum ꝓnitatem. nullo modo videt̉ ꝙculpam cōmiſiſſent. ſi ergo culpam cōmiſerunt. vidoꝙ hoc ignorauerunt. ⁊ ita ex ignorantia peccaueruntSed contra. ſi peccauerunt ex ignorātia. aut illa ignorantia fuit pena. aut culpa. Si culpa. ergo culpa fuitin eis ante primā culpam. qd̓ eſt impoſſibile. cū impli-

16