Druckschrift 
... in Secundum librum Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
94r
Einzelbild herunterladen
 

XVIIIDI.

ſuo latere didiciſſet. Non ſine cauſa dormientipr quoqꝫ viro potius qͣꝫ vigilanti detracta eſt coſtao de qua mulier in adiutorium generationis viroxieſt formata. ſed vt nullam in eo ſēſiſſe penam mōſtraretur. et diuine ſimul potētie opus mirabileoſtenderetur. que hominis dormiētis latus aporuit. nec eum tamē a quiete ſoporis excitauitIn quo etiā opere ſacramētum chriſti et eccleſie figuratū eſt. Quia ſicut mulier de latere virimē dormiētis formata eſt. ita eccleſia ex ſacramētisē que de latere chriſti in cruce dormiētis profluxerunt .ſ. ſāguine ⁊ aqua quibus redimimur a penis atqꝫ abluimur a culpis.De formatione corporis mulieris ex viro īcōparatione ad cauſā materialē.Solet etiā queri vtrū de illa coſta ſine adiectiōerei extrinſeca facta ſit mulier. Quod quibuſdanō placuit. Ceterū. ſi ad ꝑficiēdū corpꝰ mulierisdeꝰ extrinſecū augiētū addidiſſꝫ maiꝰ illd̓ eſſetqͣꝫ ip̄a coſta Ideoqꝫ potiꝰ de illo addito qͣꝫ de ip̄acoſta mulier facta deberet dici de quo plures accepiſſet ſb̓e ꝑtes. Reſtat gͦ vt de ſola ip̄ius coſteſb̓a ſine om̄i extrinſeco additamento ꝑdiuinampotētiam in ſemetip̄a multiplicataª mulieris corpus factū dicat̉. eo ſane miraculo quo poſtea deqͥnqꝫ panibus ieſu celeſti bn̄dictione multiplicatis qͥnqꝫ milia hominū ſatiata ſūt.De formatione corporis mulieris ex viro īcōparatione ad cauſā efficientē.Illud etiā ſciri oportet. ꝙ cū angeloꝝ miniſterio. facta ſit mulieris formatio. nō eſt eis tamē tribuiij enda creationis potētia. Angeli em̄ nullā poſſūtcreare naturā. gͦ nec formare coſtā in mulieremnec carnis ſupplemētum in locum coſte. nō ꝙ nihil agāt vt aliquid creetur. ſed non ideo creatores ſūt. ſicut nec agricole ſegetū vel arboꝝ. Solus deꝰ .i. trinitas eſt creator. Facta eſt gͦ femina adeo. etiā ſi coſta miniſtrata ſit ꝑ angelosDe formatione corporis mulieris ex viro īcōparatione ad cauſam formalem.dSed queritur an ratio quā deus primis operibꝰconcreauit id haberet vt ſcd̓m ip̄am ex viri latere feminam fieri neceſſe foret. an hoc tm̄ vt fieripoſſet. Ad quod ſciēdum eſt omniū rerum caurſas in deo ab eterno eſſe. Ut em̄ homo ſic fieretvel equus ⁊ huiuſmodi. in dei potētia ⁊ diſpoſi-tione ab eterno fuit. Et hec dicunt̉ primordiales cauſe. quia iſtas alie nō precedūt. ſed iſte alias que ſunt cauſe cauſarum. Cūqꝫ vnum ſit di-

uina potentia diſpoſitio ſiue voluntas. et ideo vna omniū principalis cauſa. tamen proptereffectus diuerſos pluraliter dicit Aug. cauſas primordialesomnium rerū in deo eſſe. inducens ſimilitudinem artificis.cuius diſpoſitione eſt qualis futura ſit arca. Ideo et ī deo vniuſcuiuſqꝫ rei future cauſa preceſſit. In creaturis vero quarundam rerum ſed non oīumcauſe ſunt. vt ait Augꝰ. Quiainſeruit deus ſeminales rationes rebus. ẜm qͣs alias ex alijsproueniunt. vt de hoc ſeminetale granum. de hac arbore tale fructꝰ et huiuſmodi. Et hecquoqꝫ dicuntur primordiale:cauſe. et ſi non a deo propriequia habent ante ſe cauſam ēternam. que proprie et vniueſaliter prima eſt. Ille vero adres aliquas dicūtur prime queſcilicet ex eis proueniūt. Ideoetiam primordiales dicuntur.quia in prima rerum conditione rebus a deo inſite ſunt. etſicut creature mutabiles ſuntita et he cauſe mutari poſſunt.Que auteꝫ in immutabili deocauſa eſt. mutari non poteſt.Omnium ergo rerum cauſein deo ſunt ſed quarūdam cauſe in deo ſunt et in creaturis.Quarūdam cauſe in deo tantum ſunt: ⁊ illarum rerum cauſe dicuntur abſcondite in deo.quia ita eſt in diuina diſpoſitione vt hoc vel illud fiat. qd̓non eſt in ſeminali creatureratione. Et illa quidem que ēẜm cauſam ſeminalem fiunt dicuntur naturaliter fieri. quiaita curſus nature hominibusinnotuit. Alia vero preter naturam. quorum cauſe tantumſunt in deo. Hec autem dicitAuguſtinꝰ eſſe illa. que ꝑgratiam fiunt. vel ad ea ſignifcanda non naturaliter ſed mirabiliter fiunt. Inter que mulieris

a Mulieris corpus factuꝫ dicatur. ⁊c̄Uidetur hic dicere ꝙ formatiomulieris fueritmi raculoſa. etgratia huiꝰ poſſet ītroduci queſtio de miraculis. ſed propterſuam prolixitatem. et quia parum patet ad p̄poſitum. omittenda eſt ad preſens. hoc tamenſolum dixiſſe ſufficiat. ꝙ ideo dictum eſt mulierem de coſta miraculo eſſe factānon quia factuꝫſit contra ſolitucurſum nature.vel contra naturam. ſed quia factum eſt virtutediuina operante ſupra naturaꝫSi quis autemquerat vtrū hocopus ſupra naturaꝫ fecerit miniſtrāte ſibi virtute angelica. reſpondet Augꝰ.ſuper gen. ad litteram libro. ix.ita inquiens.quale mīſteriuꝫexhibuere angeli ī illa formatione mulieris. qͥsaudeat aſſignare. certiſſime tn̄dixerim ſupplementū illud carnis in cōſte loco ipſius femine corpus et animam. cōfigurationēqꝫ mebroꝝoīa viſcera. ſēſuſoēs. ⁊ qͥcqͥd qͦ eacreat̉a ⁊ hō ⁊ femīa. erat nō niſiillo opere dei factū. qd̓ deꝰ nonꝑ angelos ſꝫ perſeip̄m oꝑatꝰ eſt

Quare dornienti virocoſta ſubtracta ſit.

De ſacramēto huiꝰ oꝑe

Cā materialis ex quacreata ē mulier.

a

Math̓.xiiij

Aug. ſupegene. Decauſis rerūlatiꝰ diſpu