Druckschrift 
... in Secundum librum Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
89v
Einzelbild herunterladen
 

LiberSecundus

Hoīeꝫ aūt ita formatū tulit devt ſcriptura docet. ⁊ poſuit ī ꝑadiſo voluptatꝭ quē plātauerata pͥncipio. His verbis aꝑte moyſes inſinuatʰ ꝙ hō extra ꝑadiſum creatꝰ: poſtmodū in ꝑadiſo ſit poſitꝰ. Qd̓ iō factū d̓r. qꝛnō erat in eo ꝑmanſurꝰ. vl̓ vt īnat̉e ſꝫ gr̄e hͦ aſſigneret̉. Inteligit̉ aūt ꝑadiſus local̓ ⁊ corꝑal̓in qͦ hō locatꝰ ē. Tres eī generales de ꝑadiſo ſententie ſunt.Una eoꝝ qͥ corꝑalit̓ ītelligi volunt tm̄. Alia eoꝝ qͥ ſpūalit̓ tm̄Tertia eoꝝ qͥ vtroqꝫ mō ꝑadiſum accipiūt. Tertiū mihi placere fateor. vt hō in corꝑali ꝑadiſo ſit poſitꝰ. q̄ ab illo pͥncipioplātatꝰ accipi pōt. qͦ terrā oēm

ducere iuſſit. Qui ⁊ ſi pn̄tis eccleſie vel future typū tenet. adlitteraꝫ tn̄ intelligēdū ē eē locūameniſſimū fructuoſis arboribus magnū. ⁊ magno fonte fecundū. qd̓ dicimus a principioantiqͣ tranſlatio dicit ad orientē. Un̄ᶜ volunt in orientali ꝑteeſſe paradiſuꝫ longo interiacēte ſpacio vl̓ maris vel terre regionibꝰ qͣs incolūt hoīes ſecrete. ⁊ in alto ſitū vſqꝫ ad lunarēcirculum ꝑtingentem. Un̄ necaque diluuij illuc ꝑuenerunt.De loco paradiſi quantumad contenta. q̄ ſunt ligna ꝑadiſi īter q̄ erat lignū vite. ⁊ lignūſcīe boni ⁊ mali.

℟º. dd̓m ꝙ primū v̓bū intelligendū ē de neceſſitate nōꝯntis. ſꝫ ꝯſequētie. qꝛ neceſſario ad velle dei ſeqͥtur ip̄volitū eſſe vl̓ futuꝝ eē. Scd̓m aūt ꝟbum intelligenduē ita ꝙ ꝑ hͦ ꝑticipiū futuꝝ ſignificet̉ ordo effectꝰ ad cāsnō euentus vt ſit ſenſus. Multa ẜm inferiores cās futura ſunt .i. ordinata fieri que ẜꝟitatē vel pn̄tiānō ſūt futura qꝛnō eueniūt.b Ꝙ hō extraꝑadiſum creatꝰ.poſtmodū in ꝑadiſo ſit poſitusContra. cū eniꝑadiſus eſſet locus habitatiōisdebitꝰ hoī ẜꝫ ſt.tū innocentie. ⁊locus cōgruꝰ gͦnerationi ⁊ ꝓdctiōi. vr̄ ꝙ hō debuit ꝓduci in paradiſo. Itē cū tta terra eēt tuncfructifera et aetranqͥllus. videtur ꝙ totāᵇ eratcōgrua vt inhabītaret̉ ab hoīegͦ ſi hō extra ꝑadiſum eſt ꝓductꝰ. vr̄ ꝙ extra ꝑadiſuꝫ adhabitādū debuit relinqͥ. Itē ſi tota terra ꝓducta ē ꝓp terhoīeꝫ. gͦ vr̄ ꝙ ſi hō ſtetiſſet. alia ꝑs terre a ꝑadiſo ſuꝑflieret. ꝓpt̓ hͦ ē hic qō qͥd vocet̉ hic ꝑadiſus in qͣ hō ē poſttus. ℟º ad p̄dictoꝝ intelligentiā ē notādū ꝙ ſicut dicitmgr̄ tres fuerūt de ꝑadiſo ſnīe. Quidā em̄ dixerūt ꝙ ꝑadiſus illa in qͣ erat poſitus hō erat locus corꝑalis. qͥ ꝓpter ſuā amenitate ꝑadiſus dicebat̉. nec ē alia ꝑadiſusniſi corꝑalis. Alij ꝟo attendentes ꝙ beatificato hoīsin ꝑadiſo q̄ cōſiſtit in dei fruitione. nō in corꝑali amenitate. dixerūt hanc ꝑadiſum nō eē locū corporalē. ſꝫ ſpūalem ⁊ oīa illa q̄ dicunt̉ de ꝑadiſo in gen̄. dicta eſſe methaphorice. vn̄ hō in formatione ſui poſitꝰ d̓r fuiſſe īꝑadiſuꝫ. nō qꝛ fuerit localit̓ mutatꝰ. ſꝫ qꝛ in ſpūali amenitate ⁊ delicijs ex dei amore ⁊ cognitiōe ⁊ fruitione ē poſitꝰ. In hꝰ aūt ſentētie aſſertōne adducūt illud qd̓ d̓r delatrone luce. xxiij. Hodie mecū eris in ꝑadiſo. Et illd̓qd̓ dicit̉ de lucifero Eze. xxiij. In delicijs ꝑadiſi dei fuſti. Tertia ē poſitio ꝙ ē paradiſus ſpūalis ⁊ ē ꝑadiſuscorꝑalis. Paradiſus ſpūalis dicit ſtatū vel qͥetē ⁊ amenitatē deliciaꝝ ſpūaliū. ⁊ iſte p̄t eſſe ẜm duplicē ſtatumſcꝫ eccl̓ie triūphātis. ⁊ eccleſie militantis. Un̄ ꝑadiſusſpūalis duplex ē ſiue dupliciter dicta eſt. Una eſt ī eccleſia militante. altera in eccleſia triūphante. Unde ila que ſunt dicta in gene. de paradiſo ſpirituali. poſſūtexponi methaphorice. Paradiſus aūt corporalis loceſt deliciaꝝ ⁊ amenitatis. ⁊ hec eſt duplex ſimiliter ẜmduplicem ſtatū ſcꝫ perfectum ⁊ imperfectū. Scd̓m ſtatum ꝑfectum paradiſus eſt empyreū. Scd̓m ſtatū imperfectum paradiſus eſt locus quidaꝫ amenus in partibus orientis de quo dicit Dam̄. Diuina paradiſuseſt dei manibus in edem plantatus gaudij. et exultatōnis vniuerſe promptuariū. In hoc aūt loco decuit hominem poni vt eſſet ei facilitas perueniendi ad patriā

⁊ vt deus homini on̄deret beniuolentiā. cui locū ameniſſimū ad inhabitandum p̄parauerat vt ſic amenitasexterioris habitaculi corrn̄deret delicijs interioribusquales habet anima que eſt templuꝫ dei. ⁊ habebat aīaprimi hominis. Extra autē hunc locum debuit homodei beneficium.dum ſe videretquaſi aliūde adductum. et vt etiam oſtenderet īhoc ꝙ homo nōerat ibi factus.ad eternalit̓ habitandū. ſed temporalit̓ peregrinandum. Et qꝛⁱdeus preſciebathominis caſumin paradiſo voluit eum collocare. vt per eiuseiectionem de loco voluptatꝭ cognoſceret ſenſibiliter quantabonaſpiritualiaamiſiſſet per culpam. cognoſceret etiam nihilominꝰ quanta eſſet differentia inter euꝫqui domino obedit humiliter. et eū qui ipſum cōtēnit.Et per hoc ptꝫ rn̄ſio ad obiecta. Locꝰ em̄ paradiſi cōuenient̉ factus fuit propter hoīem inſtitutum. et aliaterra conueniēter fuit facta ꝓpter hominē quē deus ꝑuiderat eſſe lapſurū. et qꝛ ſimul etiā viderat hominē etpeccatum. de ea terra ſumpſit eum in quā erat poſtmodū rediturus. Nec tamē ſi homo ſtetiſſet. alia ꝑs mundi ſuꝑflueret. qꝛ beſtijs ſeruiētibꝰ homī habitacl̓m p̄beret. ⁊ habitaculū ſua inferioritate excellēs oſtenderetet ſua magnitudine decoraret. ſicut magna platea decōrat palatiū. et ſicut aula decorat camera. c Tolūt inoriē. ꝑte eſ. pa. ⁊c̄. Innuit mgr̄ locū paradiſi ī alto ſitu⁊ vſqꝫ ad lunarē circulū ꝑtingentē. videt̉ hoc eē falſumPrimo qꝛ inter lunarē circulū et aerem eſt ſpera ignisque nō pateretur ibi hominē poſſe viuere. Itē aeri ſuaꝑte ſuperiori eſt tante ſubtilitatis ꝙ ibi nō poſſūt auesviuere. ſicut dicit aug. ergo ſi paradiſi locus eēt adeoeleuatus. nō poſſet ibi viuere homo habēs corpꝰ aīalePreterea ſi ad̓o eēt ille locꝰ eleuatus. cū maxime appropinquaret ſoli. ergo eſſet calidiſſimꝰ ⁊ intēperatiſſimꝰ.ſequeretur etiā ex hoc ꝙ terra eſſet ſupra aquā et ſupraaerem. Reſpōdendū ꝙ ſicut doctores dicūt paradiſi ecorporalis ſitus eſt valde eminens et altus. ⁊ iuxta eqͥnoctialem in orientē quodāmodo vergens ad meridieEſt aūt tante altitudinis vt illuc nō conſcendāt vapores in aere eleuati. ſed fit ibi aer mūdus ⁊ purus ydoneus ſtatui ꝑpetuitatis. ⁊ ꝓpter puritatē aeris ibi eſſecōtēperātiā caloris. ⁊ qꝛ ſecꝰ eqͥnoxia eſt ibi magna teperies tꝑis. Ꝙ gͦ d̓r vſqꝫ ad lunarē circulū ꝑtingere .ſꝫnō ē dcm̄ ẜm ſitū. ſed ẜm qͣndā ꝓpͥetatē. ſiue qꝛ cōformatur in raritate et lūioſitate et trāqͥllitate ſiue qꝛ vapores quibꝰ dn̄atur luna illuc nō ꝑtingūt. Et ſic patꝫ illd̓

Gene. ij

Qualis ſitlocus paridiſi ⁊ vbi

Tres ſnīede ꝑadiſoſunt ⁊ queſunt.A qͦ principio ſit plātatus.

2

1

3