LiberSecundus

babilis. nec defacili improbari poteſt. Si aūt interiusconſiderare velimꝰ q̄ iſtaꝝ poſitionū ſit verior. inuenmus ꝙ vtraqꝫ harū fundata fuit ſupra aliqd̓ verū. Uerū eſt em̄ ꝙ lux cū ſit forma nobiliſſima inter corꝑalia ſicut dicūt ph̓i ⁊ ſancti ẜm cuius ꝑticipationē maiore⁊ minorem ſunt corꝑa magis ⁊ minus entia. eſt ſub̓ali.forma. Uerū eſt etiā ꝙ cum lux ſit ꝑ ſe ſenſibilis. ſit etiāinſtrumentū oꝑandi. ſit etiam augmentabilis ⁊ minuibilis. ſalua forma ſub̓ali. ꝙ ipſa hꝫ formam nature accidentalis. At iō notandū ē ad intelligentiā aucͣtuꝫ ⁊ rōnum. ꝙ ſicut lux incorꝑata eſt principiū coloris in ip̄ocorꝑe terminato. qͥ quidem color eſt accn̄s. ⁊ paſſibilisqͣlitas. ⁊ ſenſu ꝑcipit̉. ſic etiam lux eſt principiuꝫ cuiudam fulgoris qͥ ad modū coloris eſt accn̄s. ⁊ mediāteluminoſum corpꝰ a ſenſu apprehendit̉. Et ẜm hͦ dupl̓citer poteſt lux accipi. Uno modo d̓r lux ipſa formadat eſſe corpori lucido. ⁊ a qua luminoſum corpꝰ pͥncpaliter ē actiuū. ſicut a primo mouēte ⁊ regulāte. Alimodo dicit̉ lux eſſe fulgor qͥ ē circa corpus luminoſunqͥ conſequit̉ exn̄tiam lucis in tali materia. ⁊ qd̓ etiā eſtſenſus ob̓m. ⁊ oꝑis inſtrm̄. ⁊ ſic patet rn̄ſio ad qōnemꝓpoſitam. etiam ꝓ magna ꝑte pꝫ rn̄ſio ad obiecta. Rōnes em̄ oſtendentes lucē eſſe ſub̓alem formaꝫ ꝓcedunẜm primā viā ſicut patet intuenti. Rōnes aūt ad ꝑteꝫoppoſitam ꝓcedunt via alia exceptis quibuſdaꝫ ad qͣꝫſatis de facili rn̄deri p̄t. Ad illud em̄ qd̓ obr̄ ꝙ lux ē d̓compoſitione coloris. dici p̄t ꝙ lux non dicit̉ eē de corpoſitione coloris tanqͣꝫ principium intrinſecū. ſꝫ tāqprincipiū effectiuū. cū accn̄tia ſimplicia ſint. forma attem ſub̓alis bene pōt eſſe effectiuū principium accn̄tiAd illud qd̓ obr̄ ꝙ eſt forma ſenſibilis. dd̓m ꝙ hͦ nō videt̉ rōne ſue eſſentie. ſꝫ rōne fulgoris vel caloris cā inſeꝑabilit̓ cōcomitantis. maxime vbi ē vehementia lucAd illud qd̓ obr̄ ꝙ auget̉. dd̓m ꝙ augmentum illud artendit̉ rōne fulgoris. nō rōne lucis q̄ eſt forma ſub̓alis⁊ ſi rōne illius attenderet̉. adhuc rō non valeret. qꝛ qͣꝫuis forma ſub̓alis ẜm ſe non recipiat magis ⁊ minꝰ. hꝫtn̄ intendi ⁊ remitti ẜm eſſe ipſius in materia. ⁊ hͦ maxime verū eſt in formis generalibꝰ in qͥbus magis cōſiſtit cōitas analogie ẜm magis ⁊ minus. ⁊ prius ac poſterius. qͣꝫ vniuocationis. Ad illud qd̓ obr̄ ꝙ calor nōeſt forma ſubſtātialis calidi. dd̓m ꝙ nō eſt ſimile. qꝛ nōeſt tante dignitatis ⁊ ꝑfectionis forma caloris ſicut foma lucis. Et hͦ pꝫ. qꝛ forma lucis plus recedit a naturacōtrarietatis. corruptionis. ⁊ alterationis. Ad illuoqd̓ obr̄ ꝙ non ē forma vltima in igne. dd̓m ꝙ ſi lux ponit̉ eſſe forma ſubſtantial̓ corpoꝝ ſpē diuerſoꝝ. vtpoceli ⁊ ignis. neutrius ē forma vltimo cōpletiua. iō ex hͦnon cōcludit̉ ꝙ natura el̓aris ſit nobilior celeſti. nec exhoc pōt etiā ꝯcludi ꝙ alia forma ſit nobilior forma luqͣꝫuis ſit vlterior. forma em̄ lucis nō ponit̉ in eodē corpore cuꝫ alia forma ſicut diſpoſitio imꝑfecta q̄ nata ſitꝑfici ꝑ vltimā formā. ſꝫ ponit̉ tāqͣꝫ forma ⁊ natura omnis alterius corꝑalis forme cōſeruatiua. ⁊ dans ei agēdi efficaciā. ⁊ ẜm quam attendit̉ cuiuſlibet forme corꝑalis menſura in dignitate ⁊ excellentia. Et qd̓ obr̄ ꝙ foma vltimo completiua nobilior eſt. hoc verū eſt vbi foma illa habet compleri ⁊ ꝑfici ꝑ vltimā. ſcꝫ vbi formacōmunis hꝫ ꝑfici ꝑ vltimam ⁊ ſpālem. vl̓ ꝙ hoc veritatem hꝫ vbi vtraqꝫ forma ſcꝫ cōmunis ⁊ vltima ē in ſuopotiſſimo eſſe. ſic aūt lux non ē niſi in celeſti corꝑe. Adillud qd̓ obr̄ ꝙ eſt immediatū principiū oꝑandi. dd̓mꝙ illud non cogit neceſſario vt videt̉. Forma enim ſpālis ꝑ ſe poſſe agere videt̉ Sꝫ qꝛ exemplum huiꝰ nō de fa

cili inuenit̉ in alijs. qͣꝫuis nō irrationabilit̓ credatur informa lucis poſſibile eſſe cum ſit maxime actiua. concidi poteſt ꝙ qͣꝫuis lux interius ꝑficiens ſit ſubſtantialiſforma. tamen fulgor ille quo corpꝰ illud inſtrumentaliter oꝑat̉. ſentit̉. ⁊ deputatur. ad naturā accn̄tis ſicut p̄dictum eſt ꝑtinere non indocte credi poteſt.Dnſequenter querit̉ de lucis effectu ⁊ irradiatione. Et circa hoc duo queruntur. Primo q̄rit̉vtrū lumen qd̓ emittit̉ a corꝑe luminoſo ſit corpus an qͣlitas corꝑis. Scd̓o dato ꝙ ſit qͣlitas. ē qͣſtio.vtrum ſit ſubſtantialis vel accidentalis.QueſtioCirca quaꝫ ſic ꝓcedit̉ ⁊ oſtendit̉ primo qd̓ lumen qd̓ exit a corꝑe luminoſo ſit corpus. Omne qd̓ ꝑ ſe mouetulocaliter ⁊ dimenſiue eſt corpus. ſed radius ſiue lumenegrediens a ſole mouetur localiter vtpote ab oriēte inoccidentem. gͦ tam radius qͣꝫ lumen ē corpus. Item nihil reꝑcutit̉ ⁊ repellit̉ a corꝑe niſi corpus. impoſſibileeſt em̄ non corpus corꝑe moueri. ſꝫ luminis ⁊ radioruꝫfit reꝑcuſſio ad corpus oꝑacum. gͦ tam lumen qͣꝫ radius eſt corpus. Item impoſſibile eſt eſſe confractionē⁊ interſecationem niſi corpoꝝ. ſed ex reꝑcuſſione luminis ad ſpeculum concauū ſit radiorū interſecatio ⁊ cōfractio. gͦ videt̉ ꝙ tam lumen qͣꝫ radius ſit corpꝰ. Itemomne qd̓ habet trinam dimenſionē eſt corpꝰ. ſꝫ lumē inmedio habet trinam dimenſionē. qꝛ diffundit̉ ẜm omnem poſitionem. nec tm̄ eſt in ſuꝑficie. immo etiam penetrat aerem vſqꝫ ad profundū. gͦ videt̉ ꝙ lumen in medio ſit corpus. Item eſto ꝙ ſol eſſet. ⁊ circa ipſum eētſpacium vacuum. cū ſol potens ſit ex virtute lucis abqꝫ adiutorio extrinſeco lumen ſuum diffundere niſi habeat reſiſtens. ⁊ in illo ſpacio vacuo nullam habeat reſiſtentiam. ibidē lumē ſuum diffunderet. ſꝫ lumen illudnō eſſet in alio corpore ſuſtinente. gͦ vr̄ ꝙ eſſet ſub̓a ꝑ ſeens. ⁊ non ſpūalis. hoc conſtat. gͦ corporalis. Iteꝫ qd̓pōt generare corpus ē corpus. ſꝫ lumen in medio diffuſum pōt generare corpus .ſ. ignē ꝑ ſui multiplicationē.gͦ lumen in medio eſt corpꝰ. Ad oppoſitum. Ph̓us inſcd̓o de aīa. lumen nec eſt corpꝰ nec defluxꝰ corꝑis. Iteꝫhoc rōne vr̄ ꝑ ſuū oppoſitū. lumini em̄ opponit̉ tenebrapͥncipalit̓. ſi gͦ priuatio nō ē corꝑis ſꝫ forme. lumē nō ēcorpꝰ ſꝫ forma. Itē vr̄ ꝑ motū. nullū em̄ corpꝰ mouet̉ ſubito ẜm locū. ſꝫ lux ſubito alterat. qꝛ in inſtanti ab oriēte venit in occidēs. gͦ lumen nō ē corpꝰ. Si tu dicas ꝙnō mouet̉ ſubito ſꝫ repente mouet̉ .i. imꝑceptibilit̓ in aliqͦ ſpacio. in maiori ſpacio poſſet ſentiri ſucceſſio. ſic̄ptꝫ in ſono. gͦ ⁊c̄. Itē nullū corpꝰ velociꝰ mouet̉ qͣꝫ corpus mobilis primi ꝓ eo ꝙ ille motꝰ ē ꝑfectiſſimꝰ omnium motuū. ⁊ iō velociſſimꝰ. ſꝫ lumen ab oriente in occidens ml̓to citiꝰ mouet̉ qͣꝫ moueat̉ orbis primꝰ. qꝛ lux ininſtanti. ⁊ illud ſaltē. xij. horis. gͦ lumē nō ē corpꝰ. Iteꝫnullū corpꝰ ſil̓ ⁊ ſel̓ mouet̉ ad oppoſitas ꝑtes. ſꝫ lumē ſil̓⁊ ſel̓mouet̉ ad ꝑtes oppoſitas. qꝛ diffundit̉ ſurſum ⁊ deorſum. ante ⁊ retro. a dextris ⁊ a ſiniſtris. gͦ nō pōt eſſecorpꝰ. Itē impoſſibile ē duo corꝑa imꝑmixta. ⁊ nō ſeſeaugmētātia eē ſil̓. ſꝫ lumē cū aere ē ꝑmixtū ⁊ ip̄ꝫ aerē nōaugmētat. ⁊ tn̄ ē ſil̓. gͦ nō eſt corpꝰ. Ꝙ aūt īpoſſibile ſitduo corꝑa ſil̓ eē. ph̓s dicit. ⁊ ad hͦ ſunt rōes qͥ pn̄t omitti ad pn̄s q̄ inducūt̉ in qͣrto vbi agit̉ de penetrabilitatecorꝑis gl̓ioſi. Itē nullū corpꝰ hꝫ ſuū eē in fieri ꝯtinue. ſꝫlumē in aere hꝫ ſuū eē in fieri cōtinue. qꝛ cōtinue egreditur a ſole. ſicut dic̄ Augꝰ. gͦ impoſſibile ē corpus eſſe.Item ſi lumen ē corpꝰ. aut ē ex aliqͦ. aut eſt ex nihiloSi ex nihilo. gͦ eſt a creatore. gͦ lumen eſt a ſolo deo cuꝫ

LI

28

29

30

32