LiberSecundus

abolus ⁊cͣ. dd̓m ꝙ hoc nō dicit̉ de ingreſſu ẜm ſubſtantiam ſꝫ ẜm effectu ſiue cōformitatis maliciā. vnde nonvult gloſa plus dicere qͣꝫ ꝙ vbi finit gratia. ibi incipitoeſſe malicia. Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝙ impartibile impartibili applicat̉ ẜm totū. dd̓m ꝙ aut intelligit̉ de iunctura ſituali. aut de iunctura virtuali. Si de ſituali. ſicpoteſt habere veritatē. ſic aūt nō eſt intelligere applicationē ſubſtantiaꝝ ſpūalium. quia nō ſunt ſituales. Siaūt intelligat̉ de applicatione virtuali. ſic̄ ſcd̓m non habet veritatē. qm̄ in ſimplici ſub̓a reperit̉ magnitudo ꝟtutis. ⁊ ẜm illā cōſiderari poteſt in aīa maior ⁊ minoratio dignitatis ẜm acceſſum ad originē illius ꝟtutis.Ad illud qd̓ obijcit̉ ꝙ ſicut eſt ordo in corporibꝰ. itaeſt in ſpiritibꝰ. dd̓m ꝙ ⁊ ſi ſit aliqua ſimilitudo. non tn̄om̄imode ꝑfecta. nec qͣꝫtū ad ordinē. nec qͣꝫtū ad intimitatē. Nō qͣꝫtū ad ordinē. qꝛ om̄es ſub̓e rōnales īmediate ſunt nate fieri in deū. nec qͣꝫtum ad hͦ vna p̄eſt alterihoc aūt nō cōtingit in corꝑibus inueniri. Nō eſt etiaꝫſimile qͣꝫtum ad intimitate. qꝛ qd̓ eſt intus ⁊ extra in recorporali eſt eiuſdē nature nō differēs dignitate. ſꝫ magis partiū potentie. in anima vero qd̓ eſt intimū hͦ eſtmaxime ſupremū ⁊ deo ꝓximū. iō in rebꝰ corꝑalibus qd̓poteſt influere exteriꝰ magis ⁊ magis agēdo. poteſt ꝑuenire ad interiꝰ ⁊ ad intimū. nō ſic in ſpū vbi idem d̓intimū eſſe qd̓ eſt in eo ſupremū ⁊ digniſſimū. Ad illud quod obijcit̉ ꝙ ibidē eſt culpa vbi fuit gratia. dd̓mꝙ veꝝ eſt. ſed ex hoc nō videtur ꝙ ibidē ſit diabolꝰ vbideus. qꝛ aliter gr̄a eſt a deo. aliter culpa eſt a diabolo.Gr̄a em̄ eſt a deo vt pn̄te. ⁊ influēte. ⁊ intime operante⁊ medullas affectionis penetrāte. ẜm qd̓ innuit apl̓usad Heb̓. iiij. Uiuꝰ eſt ſermo dei ⁊ efficax ⁊cͣ. ſed culpa d̓citur eē a diabolo. ſolū ſicut a ſuggerete ⁊ impellēte qd̓ammodo qͣſi exteriꝰ inſtigāte. ⁊ iō nō oportet diabolūhabitare in intimo cordis pctōris qͣꝫtūcūqꝫ medullitꝰadhereat pctm̄. Ulteriꝰ pctm̄ nō ponit aliqͥd ſꝫ potiuspͥuat. iō ẜm ip̄m nō dicitur aliqͥd illabi aīe. ſꝫ potiꝰ abeo aliqͥd corrupi. ⁊ ſic ptꝫ ꝙ nō eſt ſimile de culpa ⁊ gratia qͣꝫuis ſint circa idem.QueſtioIIIUtꝝ demon poſſit ſenſus illudere. Et ꝙ ſic. videt̉. Super illud Exo .vij. Fecerūt magi ꝑ incatatiōes ⁊ archana quedā ſimiliter. dicit glo. Rabani. Diabolicis figmentis ſpectantiū oculos illudebāt. vt res in ſua ſpecie remanētes alie viderent̉. Itē in itinerario clemētis dicit nicheta ad petrū narrās p̄ſtigia ſymonis. vidimus canes cātare ⁊ imagines ambulare. Conſtat ohoc nō fiebat niſi virtute demonū. ſi igit̉ demones hec⁊ his ſimilia plura faciūt que nullo modo niſi miraculoſe fieri poſſunt. gͦ oculos ſpectantiū illudūt. maximecū illa facere vident̉ ad que ꝑ auxiliū nature iuuari nōpoſſunt Itē in vitaſpatꝝ legit̉ ꝙ qͥdā adduxerūt qn̄dam puellā ad ſanctū pr̄em q̄ videbat̉ eis eq. ſꝫ ſanctꝰpater dep̄hendit ꝙ eſſet puella. gͦ ſi hͦ fiebat arte diabolica. apparet gͦ ⁊cͣ. Itē plꝰ eſt deciꝑe intellectū qͣꝫ ſenſum. ſꝫ demones multos decipiūt ⁊ ſeducūt qͣꝫtum ad ītellectū. gͦ multo fortiꝰ ſeducere vel illudere pn̄t qͣꝫtumad ſenſum. Cōtra. Senſus ꝑticularis nō errat vt dieph̓s circa ꝓpriū obiectū. gͦ nō ꝑcipit niſi qd̓ veꝝ eſt. ſeddeluſio ſenſuū nō poteſt eſſe ſine errore ⁊ deceptōe. gͦ ⁊cͣ.Itē cū diabolꝰ facit aliquē videre aſinū vel aliquooaliud aīal vbi nō eſt ẜm veritatē. neceſſe eſt ꝙ faciat ſimilitudinē illiꝰ animalis in oculo. ſꝫ illa ſimilitudo r̄poteſt generari niſi ab illo aīali. cū nō poſſit educi d̓ nihilo. gͦ vel oportet ꝙ afferat aſinū. vel nunqͣꝫ faciat euꝫvideri. ſꝫ ſi aſinū afferret nō eſſet ludificatio. ſi n̄ affert

nō immutat. gͦ nunqͣꝫ poteſt deludēdo īmutare. vel immutādo illudere. Itē cū homine facit videre caprā. autſimilitudo hoīs ꝑuenit vſqꝫ ad oculū. aut non. Si ſic.ergo cū iudicet ẜm ſimilitudinē receptā. iudicabit illaꝫeſſe hominē. ergo nō deciperet̉. Si nō ꝑuenit. q̄ro qͥd īpedit. ⁊ videt̉ ꝙ nihil poſſit. Exiſtēte em̄ medio illuminato. neceſſe eſt obiectū multiplicari ꝑ medium ſi nonaſſit corporeū obſtaculū. ergo videt̉ ꝙ nullo mō poſſiteſſe ibi ludificatio ſenſus. Itē cū facit videri qd̓ nōeſt. aut hoc facit immutādo virtutē. aut īmutādo oculum. aut obiectū. Si immutādo obiectū. gͦ eſt verū miraculū. nō ergo p̄ſtigiū. Si immutādo organū vel ꝟtutem. cum hec ſint digniora. tūc erit maius miraculum.gͦ falſa miracula erūt maiora veris. ꝙ ſi hoc eſt falſumredit idē qd̓ prius. ℟º. ad p̄dictoꝝ intelligentiā attēdendū eſt ꝙ abſqꝫ dubio demones poſſunt ſenſus deludere. ſicut multiplex experientia docet. modū autē aſſignare eſt valde difficile. ⁊ ad hoc plures doctores conati ſunt diuerſimode. Quidā nāqꝫ voluerūt modumhuiꝰ deluſionis aſſignare dicētes hoc ſupra naturā eſſeTripliciter aūt hoc fieri poſſe. Poteſt em̄ hoc faceredemon a ſuꝑiori influēdo. ab intrinſeco fantaſma mouendo. ab extrinſeco ſpēs obijciendo. Aſuꝑiori influēdo dicūt hoc modo fieri poſſe. qꝛ demon ꝑ naturā ſuperior eſt ſenſu corporeo. ⁊ qꝛ ſuꝑiora nata ſunt influere īin feriora. demon poteſt ſpēs quas habet in ſe ſenſui īprimere tā interiori qͣꝫ exteriori. q̄ tamē minꝰ ſunt ſpirituales in ſuſcipiēte qͣꝫ in dante. quia qd̓ recipitur inaliquo eſt ꝑ modū recipiētis. nō ꝑ modū recepti. Sil̓rab interiori fantaſmata mouendo dicūt ſic poſſe accidere. ſicut accidit in ſomnis ex motu fantaſmatū. ⁊ defluxū ab organo excitari virtutē ſenſitiuā interius ⁊ fieri ſomniuꝫ. in quo videt̉ homini ꝙ videat vel audiatveritatē. cū fantaſma rei peruenit ad organū viſus velauditus. Sic ⁊ in propoſito demon poteſt fantaſmata exiſtentia in organo interiori. facere diffluere ad organa ſenſuū. ⁊ ſic videt̉ homī ꝙ videat vel ſentiat ip̄aꝫrem dū ex rei fantaſmate format̉ organū ⁊ intentio ſenſus ſuꝑ illud cōuertitur. iudicat̉ de ſimilitudine ac ſi eſſet veritas. Ab interiori vero ſpecies obijciēdo poteſthoc modo ſenſum ludificare. Unaqueqꝫ em̄ res nata ēſpeciē ſuam ſuſceptibili dare. Et ſi eſſet aliquid qd̓ nōtantū ſpeciē ſuſciperet. ſed etiā tenere poſſet. poſſet. circumferri ⁊ alicui pro veritate offerri. ſicut oſtendit̉ luna in puteo. Quia ergo nō latet demonē natura ſpecularis. non ſolū ſuſceptiua ſpecieꝝ. ſed etiam retentiua.mediante illa poteſt quācūqꝫ vult ⁊ cuiuſcūqꝫ rei vultſpeciē pro veritate ſenſibꝰ noſtris offerre. quam cū proveritate accipiunt ludificant̉. Hunc igit̉ triplicē modum dicunt demoni eſſe poſſibilē. ⁊ modo vti hoc modo. modo illo. ⁊ modo tertio. Sed quilibet hoꝝ modorum interius cōſideranti habet aliquid improbabilitatis. Non em̄ videt̉ poſſibile ꝙ ſubſtantia ſpiritualis.que habet in ſe ſpeciēs omnino īmateriales poſſit ſenſibus imprimere cū omnino cū virtus improportionabilis. nec etiā videt̉ ꝙ ſpecies ab organo interiori regrediantur. cū iſte ſit ordo retrogradus. Preterea mirumeſt valde ſi demon inuenit ita magnū ſpeculum in quoin magnitudine ſua ⁊ latitudine poſſit oſtēdere vnumcaſtrum ſicut pluribus aliquando eſt oſtenſum. Mirum eſt etiam ſi videt̉ quis ita rem ꝙ non poteſt videre ſpeculū. Mirabilis eſt etiā natura talis rei corporalis que poteſt ſpeciem ſuſcipere ⁊ tenere. cum videamus ſpeciem ab obiecto ſenſibiliter ſeparari nō poſſe.Ideo aliꝰ modus dicendi eſt qͥ magis eſt cōſonꝰ nature

50

52