Druckschrift 
... in Secundum librum Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
35v
Einzelbild herunterladen
 

LiberSecundus

volūtate peccādi. hͨ em̄ ſil̓ ſtat cū culpa. ⁊ hꝰ exēplū ptꝫin paulo qͥ ꝯuerſus ē ⁊ circūdatꝰ luce ī actu ꝑfecutiōisſunt tn̄ ꝯgruitates q̄dā a latere. Alij ſumpſer̄t rōneex ꝑte culpe relate ad modū peccādi ꝑ oppoſitū ad peccatū homīs. qꝛ em̄ hō alio ſuggerēte peccauerat. iō dignū fuit alio releuari. Rurſus. qꝛ totū genꝰ hūanū ceciderat. ne totū ꝑiret. ꝯgruū fuit reduci ad rectitudinēccōtra eſt ī angelicis ſpiritibꝰ. qꝛ n̄ peccauerūt ꝑ tēptationē. maxīe lucifer. iō nō redijt. vn̄ Grego. in moral̓.iiij. nūqͣꝫ lumē pͥſtini ſtatꝰ accepit. qꝛ nō ꝑſuaſus amiſitSil̓r qꝛ cecidit ẜm ꝑtē. ita ꝙ pctm̄ fuit ꝑticulare ⁊ ꝑſonale. iō n̄ debuit rectificari. vn̄ Aug. in ench̓. Placuitvniuerſitatꝭ ꝯditori. vt qm̄ nō tota ml̓titudo angeloꝝdeū deſerēdo ꝑierat. in eterna dānatiōe remaneret. Siſte ſil̓it̓ ſunt rōes ꝯg̓ruitatꝭ. qꝛ ſi hō peccaſſet ꝓpria veluntate ſine ſuggeſtione vl̓ ꝑticularit̓. nō video quō n̄poſſet recuꝑare bonā volūtatē dn̄o reſtituēte. Alſumpſerūt rōnē ꝑ cōꝑationē ad ſtatū peccantis. qꝛ tꝑsmeriti. ⁊ ſtatꝰ merēdi erat ip̄is p̄fixus vſqꝫ ad pͥmā bonā oꝑationē vel malā. ⁊ iō ſic̄ hō pͥus qͣꝫ tꝑs merēdi ꝑtrāſit. qͣꝫtū cūqꝫ peccauerit paꝝ dū tamē mortal̓r. ⁊ qͣlitercūqꝫ peccauerit. vltra nō pōt bonā volūtatē reacorere. ⁊ ſic de āgelis intelligēdū eſt. Et hͦ mō aſſiganuitDam̄. cū dixit. hͦ eſt āgelis caſus qd̓ hoībus mors. Etſil̓r augꝰ. de. fi. ad pe. cū dixit. ſic creauit deꝰ angelos vtqͥ vellēt ꝑpetuo boni eſſēt. ⁊ qͥ nollēt nunqͣꝫ eos diuinamiſcd̓ia reꝑaret. ita ⁊ tp̄s meriti ⁊ ſtatuꝫ p̄fixit vſqꝫ adprimū ꝯflictū. Et hāc rationē credo ꝓpriā ⁊ neceſſariāEt hͦ patꝫ. qꝛ ſi aliqͣ paſſio ineſt aliquibꝰ ſubiectis. inē eis ẜm aliqd̓ cōe. Dyabolꝰ aūt nō pōt bonā volūtatērecuꝑare. ita ē obſtinatꝰ. ⁊ ſil̓r iudas. ⁊ aliꝰ homo pctōrdamnatꝰ. Conſtat ꝙ hoc eſſe nō pōt nec rōne nature.nec rōne modi peccandi qꝛ nō eſt cōe. ſi gͦ nō inueniturcoītas niſi ex ꝑte ſtatus. quia vterqꝫ eſt extra ſtatummeriti. manifeſtū eſt ꝙ iſta eſt rōpotiſſima ⁊ ncc̄ia. Ethoc clariꝰ patet in pctō hoīs ſi diligentiꝰ ꝯſideret̉. Nāpctm̄ inde in pͥncipio nō abſtulit poſſibilitatē ad iuſticiā. tn̄ ſine additōe ⁊ ſine innouatōe ſolotēꝑe merenditranſeūte factꝰ ē impoſſibilis ad bonā volūtatē. Deꝰem̄ decreuit offerre gr̄am qͣꝫdiuē tp̄s merēdi. quo tranſeunte (cū non faciat ꝯtra ſuā diſpoſitionē) non offertgr̄am q̄ p̄ueniat voluntatē ⁊ formet adpnīam. ⁊ ita remanet volūtas in pnīa ſempiterna. ⁊ ita culpa. Eſi tu obijcias ꝙ cū deꝰ p̄uiderit ꝙ diabolꝰ lapſurꝰ eratſiue peccaturꝰ. quare p̄fixit ei ita modicū tꝑs merēdivt nō haberet ſpaciū redeundi. Notandū ad hoc. ꝙ īꝯditōe rei non attēdit̉ ratio miſcd̓ie ⁊ iuſticie pͥncipaliter ſed ſapīe. Decreuit em̄ diuina ſapīa in vniuerſofacere duplicē creaturā rōnalē ad hoc ꝙ eēt vniuerſuꝫꝯpletū. Unā corꝑi vnitam. vt aīam rōnalē. aliā abſolutam ſpūalem vt angelum. ⁊ qm̄ ſubſtantia omīo incorruptibilis ⁊ in generabilis ē. nō potuit vnꝰ āgelex alio p̄duci. ideo ſimul ꝓducti ſunt. ⁊ ſicut ſimul ſūtꝓducti. ita etiam ſimul gl̓ificandi. ſiue diſpoſiti ad ſil̓glorificari. Et qꝛ ſunt ſpūales et incorꝑales ⁊ īcorruttibiles. nullo modo hn̄tes retardatiuum. hinc eſt ꝙ inloco glorie ſūt ꝯditi. ſcꝫ in empyreo. ⁊ ita de ꝓximo adgloriā diſpoſiti ⁊ rōne nature ⁊ loci. ⁊ tp̄s meriti eſt ineis ita hreue p̄fixū ſicut potuit. et ideo vſqꝫ ad primāauerſionē ⁊ ꝯuerſionē deliberatiuā. Hoī vero qꝛ ꝯditus eſt in corpore aīali ad ꝓcreandā proleꝫ ad cultuꝫdei. ⁊ ita in diſpoſitiōe remotiori a gloria. datꝰ eſt locdiſtās ad merendū a ſui ꝯditōe ſcꝫ ꝑadiſus terreſtris.⁊ p̄fixus eſt ei terminus diuturnꝰ ꝓpter officiū ꝓcreādi ꝓlem. ⁊ ꝓpterea cū peccauit āgelus ſtatī exijt tꝑs

meriti ſtatuti. homo vero nō. ⁊ ideo iſte potuit rectiſicari. ille vero non. Et hoc eſt qd̓ dicit aug. de mi. ſacreſcpͥture. Angelꝰ de ſublimiſſimo ſui ordinis ſtatu cecidit ideo reſurgere non potuit. Patet igit̉ ꝙ voluntasangeli non eſt rectificabilis. nec fuit a tꝑe ex qͦ ceciditqꝛ em̄ fuit extra ſtatum meriti. certiſſime reuelata eſt eiſua dānatō. et ideo ſicut beati nō poſſūt timere dānationē. ita āgelus malus ꝓpter certitudinē dānatōnisnō poteſt ſperare ſalutē. ⁊ ꝓpter abſentiam gratie nōpōt penitere. ⁊ iō nec bonus eſſe. His viſis facile eſtad omnia ſoluere. Ad illud qd̓ obijcit̉. ꝙ poteſt eſſeꝯdonatō miſcd̓ie. dd̓m ꝙ poteſt de potentia abſoluta.ſed de potētia ordinata q̄ oꝑatur ẜm ordinē ſapientie.⁊ illū ordinē deus nō corrūpit. īmo inuiolabilit̓ ſeruatnon debet eſſe nec poteſt eſſe. qꝛ ꝯſiliuꝫ dei ⁊ diſpoſitionō poteſt mutare aliqua ratōne. Ad illud ꝙ dicit. ꝙſūme debet manifeſtari miſcd̓ia. dd̓m ꝙ ita debꝫ manifeſtari miſcd̓ia vt manifeſtetur ⁊ iuſticia. ⁊ ideo etiamdecreuit diuina bonitas in hoīe infirmiori ⁊ miſerabiliori mnifeſtare miſcd̓iam. ⁊ ſumme manifeſtauit. qm̄vnigenito nō peꝑcit. In angelicis ſpiritibus placuitiuſticiā manifeſtare ⁊ ſapiētiſſime ⁊ elegātiſſime factūeſt. qꝛ miſcd̓ia nō aufert iuſticiam nec ecōuerſo. ⁊ ideoerrauit Orig. qui totū dedit miſcd̓ie dei ⁊ abſtulit locūiuſticie. qd̓ qͣꝫuis non ſit tante īpietatis in ſuꝑficie. tn̄eqͥlis erroris eſt auferre a deo actū iuſticie ſicut auferre actū miſcd̓ie. Ad illud ꝙ obijcit̉ de dolore pnīe ꝙpoteſt eſſe in diabolo. dd̓m ꝙ dolor penitētie eſt duobus modis. Aliquis em̄ dolet de culpa ꝓpter damnūqd̓ incurrit ⁊ leſionē. et ſic dolere poteſt quis ex purisnaturalibꝰ ſine gr̄a gratiſdata. ⁊ tūc dolet qn̄ maioremſentit leſionē qͣꝫ delectatiōeꝫ. hāc diabolꝰ mō nō hꝫ ꝓpt̓hītudinē peccādi. ſꝫ tn̄ hīturꝰ ē cū abſorbet̉ a penis pꝰiudiciū. ſꝫ pnīa h̓ nō diſponit ad gr̄aꝫ. īmo ſolū ē penaqꝛ ſic penituit etiaꝫ iudas. Alio mō ē dolor pnīe qn̄ qͥsdolet de culpa. qꝛ dei offenſiua. et hic dolor diſponit adpnīaꝫ. ⁊ hic nō ē ſine gr̄a gratiſdata. ⁊ hūc dolorē diabolus vl̓ demones hr̄e nō pn̄t. qꝛ ſunt extra ſtatū in qͦ datgra. ⁊ irregreſſibilit̓ ſūt extra. ⁊ ita pꝫ illd̓. Ad illd̓ qd̓obijcit̉ ſcd̓o. vn̄ veniat īpoſſibilitas. ꝯcedēdū ꝙ nō venit ex ꝑte dei ſic̄ oſtēdūt tres pͥme rōes. nec ex ꝑte angeliqͣꝫtū ē de ſe. ſic̄ oſtendūt tres rōnes ſcd̓o loco poſite. necetiā exꝑte magnitudīs pctī. qͣꝫtū ē de ſe. ſic̄ on̄dūt tresrōes vltīe. ſꝫ hͦ hꝫ culpa rōe ſtatꝰ. Quia em̄ eſt volūtasexͣ meriti ſtatū. abeſt oīs gr̄a. qꝛ ī ſtatu dānatōis. adeſtdeſꝑatio certiſſima. q̄ due ſūt ꝯditiōes oīo diſponentes volūtatē ad īpoſſibilitatē rectitudīs. Tn̄ illud qd̓ob̓r ꝙ n̄ p̄t veīre ex ꝑte pctī. qꝛ nō excedit in īfinitū peccatu hoīs. Quidā voluerūt ſoluere ꝙ īmo. qꝛ ītellectꝰangelicꝰ ē deiformis. ⁊ iō ītelligit in īſtāti. rōnal̓ ſiue collatiuꝰ ī tꝑe. ⁊ iō qꝛ pctm̄ āgelie ꝯͣ dei formē ītellectū. excedit īꝓportionabil̓r pctm̄ hoīs. ſic̄ linea īꝓportionabilit̓excedit pūctū. ⁊ tꝑs inſtās. Sꝫ hͦ n̄ oꝑtet dicere. qꝛ nōoꝑtet ꝙ morbꝰ curabil̓. īcurabilē excedat in infinitū. qꝛvnꝰ morbꝰ qͥ ī vno ſtatu ē curabil̓. ꝑ crementū ſiue diuturnitatē fit īcurabil̓. ita ē maīfeſte ī morbo corporali.Sil̓r videmꝰ manifeſte ī morbo ſpūali. Pctm̄ em̄ antemortē ē curabile. ſolo āt exceſſu mortꝭ fit īcurabile. Similit̓ videmꝰ ī caſu. qͥ em̄ cadit d̓ loco paꝝ eminenti nōmorit̉. qͥ aūt de turri cadit. ſine remedio ledit̉. ſꝫ tn̄ maAtitudo ⁊ altitudo nō eſt improportionabilis altitudinis. et ideo nō valet illa ratio.Queſtio.IISuppoſito ꝙ ī volūtate demonū nō ſit poſſibil̓ rectificatio. q̄rit̉ ſcd̓o vtꝝ ſit in eis male volūtatꝭ ꝯtinuatio.

31

4

2