Druckschrift 
... in Secundum librum Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
17v
Einzelbild herunterladen
 

LiberSecundus

D intelligētiā hꝰ ꝑtis duo q̄runt̉ ẜm duo attributa. qꝛ de alijs habebit̉. jͣ. Et pͥmo q̄rit̉ de ſimplicitate eēntie. Scd̓o ꝟo de diſcretiōe ꝑſonaliEirca pͥmū q̄runt̉ tria. Prīo vtꝝ angelꝰ ſit ſimplex. ancōpoſitꝰ ex materia ⁊ forma. Scd̓o dato ꝙ ſic. q̄riturvtꝝ eadē ſit materia ī ſpūalibꝰ ⁊ corꝑalibꝰ ꝑ eſſentiam.Tertio q̄rit̉ vtrū ſit vna numero. aut ẜm idēptitatemaliam.QueſtioUtꝝ angelꝰ ſit cōpoſitꝰ ex diuerſis naturis .ſ. ex materia ⁊ forma. Et ꝙ ſic on̄dit̉ ꝑ rōnē mutatiōis. Nullummutabile ſimplex. ſꝫ angelꝰ de ſua natura ē mutabilis ⁊mutat̉. gͦ hꝫ cōpoſitiōꝫ. Sꝫ vlteriꝰ ꝙ ex materia. cuicūqꝫ ineſt mutatio. īeſt pͥncipiū mutabilitatꝭ. ſꝫ pͥncipiūmutabilitatꝭ ē materia. gͦ ⁊cͣ. Prīa manifeſta ē. ſcd̓a pꝫꝑ Augꝰ. xij. ꝯfeſ. Oē mutabile inſinuat qͣndā informitatē. q̄ forma capit̉. vel mutat̉. vel ꝟtit̉. Et Boe. in. iijli. de tri. Nihil qd̓ ē mere forma accidentꝭ pōt ſubijciibidē exp̄ſſe dicit quō forma nō ſuſcipit accidētia. qꝛ h̓nō ſuſcipit niſi materia ſubiecta. Si tu dicas mihi. ꝙmutabilitas venit rebꝰ. qꝛ ſunt ex nihilo. ſic̄ in pluribꝰlocꝭ dic̄ Augꝰ. Sꝫ ꝯſtat ꝙ mutabilitas n̄ eſt pͥma pͥuatio. īmo dic̄ aliquā poſitiōꝫ. gͦ nō hꝫ cām ip̄am purā pͥuationē. neceſſe eſt gͦ ꝙ habeat cām ip̄am dicentē poſitionē. ſꝫ n̄ poſitione oīmodā. cū etiā dicat pͥuationē.aliqͥd qd̓ nō eſt oīno aliqͥd. nec oīno nihil. ſꝫ mediū inaliqͥd ⁊ nihil. hͦ aūt dic̄ Augꝰ. materiā. gͦ ⁊c̄. Itē hͦ ip̄mon̄dit̉ ꝑ rationē actiōis ⁊ paſſiōis. qꝛ nihil idē ⁊ ẜm idagit ⁊ patit̉. ſꝫ angelꝰ idē agit ⁊ patit̉. gͦ hꝫ aliud ⁊ alid̓pͥncipiū ẜm qd̓ agit ⁊ patit̉. Principiuꝫ ẜm qd̓ agit eſtforma. pͥncipiū ꝟo ẜm qd̓ patit̉ nō pōt eſſe niſi materiagͦ ⁊cͣ. Maior ꝑ ſe manifeſta ē. ⁊ minor ſil̓r ptꝫ. nā angl̓ieſt reciꝑe illumīatiōes ⁊ dare. gͦ ⁊cͣ. Si forte des inſtātam ꝙ mediū ꝑ eandē materiā recipit lumē ⁊ dat. vt patet in aere. nulla ē inſtātia. qꝛ mediū non hꝫ rōnē actiunec cooꝑatiui. Et rurſus. hec inſtātia nō p̄t fieri ī vnꝫactiōe ⁊ paſſiōe. angelꝰ em̄ agit ⁊ patit̉. dū em̄ agit qd̓nō debꝫ. patit̉ qd̓ dꝫ. dū agit culpā. patit̉ penā. vt nulo mō ſit dedecꝰ pctī ſine decore iuſticie. ⁊ hec ē paſſio ꝓprie. Itē hͦ videt̉ ꝑ rationē indiuiduatiōis. ī angelisem̄ eſt diſtinctio hypoſtaſum. nō ꝑ originē. fiat gͦ talisrō. Oīs diſtinctio ẜm numeꝝ venit a pͥncipio extrinſeco ⁊ ſub̓ali. qꝛ oībꝰ accn̄tibꝰ circūſcriptis. dr̄ia numeroſunt diuerſa. ſꝫ nō venit a forma. gͦ venit a pͥncipio materiali. gͦ ⁊cͣ. Maior ꝑ ſe manifeſta ē. ⁊ minor pꝫ ꝑ ph̓mqͥ dicit de celo ⁊ mūdo. Cū dico celū. dico formā. cū dico hͦ celū. dico materiā. ⁊ idē in pluribꝰ locis dic̄ ꝙ omnino materia numerabilit̓ ſe hꝫ. Si dicas ꝙ materiavocat̉ ip̄a hypo ſtaſis. ſiue ip̄m qd̓ eſt. tūc q̄ro a te d̓ hypoſtaſi aūt addit aliqͥd ſuꝑ eſſentiā ⁊ forma. aut nihil.Si nihil addit. gͦ nō ꝯͣhit. gͦ ſicut ip̄m vniuerſale ē natu ſꝑ eſſe ⁊ vbiqꝫ. ſic ip̄a hypoſtaẜ. ſic̄ ptꝫ ī diuīs. qꝛ ꝑſona nō addit ſuꝑ eſſentiā eſt vbiqꝫ ⁊ īmēſa ſic̄ eſſentia.gͦ cū hypoſtaẜ āgeli ſit finita. ⁊ artata. ⁊ limitata. ⁊ itahic. ⁊ nūc. neceſſario oꝑtet ꝙ vltra formā addat aliartās ſub̓ale ſibi. hͦ aūt nō p̄t eſſe niſi materia. Itēip̄m on̄dit̉ ꝑ naturā eſſential̓ cōpoſitōis. Angelus en̄diffinit̉. ⁊ ita ꝑticipat naturā generꝭ ⁊ drie. naturā īeꝯuenit cū alijs. ⁊ naturā in qͣ differt. gͦ cū neceſſe ſit totam veritate diſtinctiōis realit̓ inueniri in qͦlibet āgelo. neceſſe eſt ī eo ponere naturaꝝ diuerſitate. ſꝫ īpoſſibile eſt plures naturas ꝯcurrere adꝯſtitutiōꝫ tertij. qͥnaltera habeat rōnē poſſibil̓. altera rōnē actualis. qͥa exduobꝰ entibꝰ ī potētia vihil fit. ſil̓r nec ex duobꝰ entibꝰin actu. gͦ neceſſe ē ⁊cͣ. Si tu feras mihi inſtātiā in albe

dine ⁊ in alijs formis q̄ hn̄t diffiniri ⁊ hn̄t genera ⁊ differentias. nec tn̄ habēt materiā ꝑtē ſui. inſtātia om̄inonulla eſt. qꝛ ſecꝰ eſt de naturis accidentiū q̄ hn̄t ortum aſub̓a ⁊ eiꝰ pͥncipijs. ⁊ de naturꝭ ſiue differētijs ſub̓e q̄ nōhn̄t ortū ex alio genere. vn̄ neceſſario ſeqͥt̉ vel ꝙ albedohabeat diuerſas naturas ī ſe. vel ꝙ natura ſpeciei ⁊ generis pͥmi ⁊ ſubalterni cauſant̉ a diuerſis naturꝭ reꝑiin ſubiecto. ꝙ ſi ita nō p̄t poni ī angelo. pͥmū ponendūeſt. S. Boetiꝰ in fine li. de duabꝰ naturꝭ ⁊ vna ꝑſona xp̄i. Oīs natura ī corꝑe ſub̓e nullo materie fundamēto innitit̉. nullū ꝟo corpꝰ eſt cuiꝰ materia nō ſit ſubiecta. Et iteꝝ. cū alia res fundam̄to materie innitatur.vt corbꝰ. aīa ꝟo ſubiecto materie nō egeat vt incorporeū. nullo mō fieri p̄t vt in corꝑalē ſpēm mutet̉. Ex hacautoritatē exp̄ſſe habet̉ ꝙ angelꝰ nō hꝫ materiā Itemph̓s de aīa dic̄ ꝙ neqꝫ corpꝰ e. neqꝫ forma in corꝑe ē. neqꝫ mixtū cū materia oīno. ⁊ hͦ dicit eſſe veꝝ de ītellectu.ſꝫ angelꝰ eſt hmōi. gͦ nō hꝫ materiā. Itē on̄dit̉ ratiōevniuerſum eſt ꝑfectiſſimū ẜm ordinē naturaꝝ. ita ꝙ ꝑfectiꝰ nō pōt cogitari. ſꝫ p̄t cogitari aliqͣ ſub̓a ſpūalisīmaterialis. gͦ illa ē in vniuerſo. gͦ ⁊cͣ. Maiorpatꝫ ꝑ hͦꝙ deꝰ fecit oīa valde bona. ptꝫ etiā ꝑ Dam̄. c. xij. oīa q̄ꝑ dei ꝓuidētiā fiūt. deductione ꝯuenientē ſuſcipiunt. ⁊vt nō eſt meliꝰ facta ſunt. Augꝰ. de li. ar. Pōt eē aliqͥdin rerū natura qd̓ tua rōe nō cogitas. nō eſſe aūt qd̓ ꝟsratiōe cogitas nō p̄t. Minor ptꝫ. qꝛ rōnabilit̓ cogitat̉ſub̓a deo ſil̓is ꝑ ſpūalitatē ⁊ īmaterialitatem. ⁊ hͦ videt̉cū eī ſit aliqͣ natura q̄ ẜm ſub̓am ⁊ eſſe ē actꝰ materie. vtforme materiales ⁊ corꝑales. alia q̄ ẜm actū eſſendi. nōẜm eſſentiā. vt aīa rōnalis. erit igit̉ tertia q̄ ẜm actuꝫ ⁊eſſentiā erit ſeꝑata. Itē videt̉ ꝑ deductiōꝫ ad incōueniēs. Incōueniēs em̄ ē ꝙ aliqͣ natura creata ſit nobilior angelo. ſꝫ oīs cā nobilior eſt ſuo effectu. ⁊ angelꝰ nōhꝫ aliā cām qͣꝫ increatā. ſꝫ illa nō p̄t eſſe cā material̓ necformalis. gͦ angelꝰ nō hꝫ materiā nec formā aliā. ſed eſ6ſentialit̓ eſt forma ℟º. dd̓m ꝙ certū eſt angelū nō habere eſſentiā ſimplice ꝑ pͥuationē omīs cōpoſitiōis. certū em̄ eſt ꝙ angelꝰ cōpoſitꝰ eſt compoſitiōe multiplici.Pōt em̄ ꝯſiderari ī cōꝑatiōe ad ſui pͥncipiū. ⁊ ſic intartu eſt cōpoſitꝰ inqͣꝫtū hꝫ ad ip̄m dependētiā. ſimpliciſſimū em̄ abſolutū eſt. ⁊ om̄e dependēs hͦ ipſo cadit in aliquā cōpoſitionē. qꝛ differt. qͦ eſt. ⁊ qͥd eſt. Hꝫ ſcd̓o ꝯſiderari ī cōparatiōe ad ſuū effectū. ⁊ ſic hꝫ cōponi ex ſb̓a⁊ potētia. Hꝫ nihilominꝰ ꝯſiderari vt ens ī genere. etſic ẜm metha. cōponit̉ ex actu ⁊ potētia. ẜm logicuꝫ ꝟoex genere ⁊ dr̄ia. Itē hꝫ ꝯſiderari vt ens ī ſe. ⁊ ſic qͣꝫtumad eſſe actuale ē in ip̄o cōpoſitio entꝭ ⁊ eſſe. qͣꝫtū ad eſſeeſſentiale. ex qͦ eſt ⁊ ꝙ eſt. qͣꝫtū ad eſſe indiuiſibile ſiue ꝑſonale. ſic ꝙ ē ⁊ qͥs ē. Cū gͦ angelica eſſentia d̓r ſimplex.hͦ nō eſt ꝑ pͥuationē haꝝ cōpoſitionū. ſꝫ h̓ certū eſt aliqͥs cōpoſitiōes remoueri a ſubiecto. vtpote cōpoſitionē ex ꝑtibꝰ quātitatiuis. ⁊ cōpoſitionē ex ꝑtibꝰ etherogeneis. ⁊ cōpoſitionē ex natura corꝑali ⁊ ſpūali qͣlis ēin hoīe. Sꝫ de cōpoſitōe materie ⁊ forme. ſiue materia⁊ formalis. de hac dubiū eſt. Et voluerūt aliqͥ dicere ꝙtalis remouet̉ ab angelo. ⁊ ſunt in eo cōpoſitiōes pusdicte. Sed ſicut on̄ſum eſt ſupra. cū in angelo ſit ratiomutabilitatis nō tm̄ ad nō eſſe. ſꝫ ẜm diuerſas ꝓprietates. ſit iteꝝ rō poſſibilitatis. ſit iteꝝ rō indiuidualitatꝭ⁊ limitatiōis. poſtremo rō eſſentialis cōpoſitiōis ẜmꝓpriā naturā. nō video cauſam nec rationē quō defendi poteſt qͥn ſub̓a angeli ſit cōpoſita ex diuerſis naturis. ⁊ eſſentia om̄is creature ꝑ ſe entis. ⁊ ſi cōpoſita eſtex diuerſis naturis. ille due nature ſe habent per modum actualis ⁊ poſſibilis. et ita materie et ſormē. Et