Druckschrift 
... in Quartum libru[m] Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
191r
Einzelbild herunterladen
 

DI.XLII

D intelligentia. huius ꝑtis circa tria incidit h̓pͥncipaliter queſtio. ſicut tria ſūt q̄ magiſter determiat. Primo q̄rit̉ de cognatione ſpūali. Secūdo de cognatōne legali. Tercio de ſecūdo federe nuptiali. Quātū ad pͥmū pͥmo ꝓcedamus ꝑ modū narratonis. Secūdo ꝟo ꝑ modū inqͥſitōis. Circa pͥmū tria ſūnotāda. Primo qͥd ſit. Secūdo qͦt eius ſpecies. Tercōgͦt mōīs ꝯtrahatur. De pͥmo ſciēdū ꝙ cognatio ſpūalisita diffinit̉. Cognatio ſpūalis ē ꝓpinquitas aut ꝓximitas ꝓueniens ex ſacramēti donatōne. vel ad id neceſſe.Unde tam ille qͥ baptizat qͣꝫ ille qͥ tenet ꝓximus ⁊ cognatus ſpūaliter iudicat̉. xxx. ꝗ. j. oēs qͦs ī pnīa. ⁊ extrade cognatōe ſpūali. cap̄. vl. De ſecūdo notādū ꝙ conſanguinitatis ſpūalis tres ſūt ſpēs. Una dr̄ cōpaternitatis q̄ attēditur inter pr̄em ſpūalē ⁊ carnalē pr̄eꝫ Aliadr̄ pr̄nitas ⁊ hec attēditur inter eū qui ſuſcipit̉ ⁊ eum qͥſuſcipit ſiue ſit maſculus ſiue femina. Tercia dr̄ pr̄nitas. hec attendit̉ inter filiū ſpiritualem ⁊ filiū carnaleꝫp̄ciſe ⁊ vniuerſalit̓. nā nō ſe extedit niſi ad illū qͥ ſuſcipitur. xxx. q. iij. ſuꝑ his qͥbus. et extra de cognatōne ſpūali. cap̄. tua nos. ⁊ om̄s ſpecies impediūt matrimoniuꝫDe tercio ſciendū ꝙ ſpūalis cognatio dupliciter ꝯtrahil̓. ſcꝫ directe ⁊ īdirecte. Indirecte vt qn̄ vxor efficit̉ cōmater alicuius ꝑ actum viri. vel ecōtra vir efficit̉ cōꝑater ꝑ actū vxoris. Direcre vero ꝯͣhitur ꝑ actū ꝓpͥum. vtcū tenet aliquē vel aliquā ad ſacramēti ſuſceptōeꝫ. Sꝫcirca hoc fuerūt tres opiniones. Prima dicit. ꝙ ſicutſeptem ſūt dona ſpūſſancti. ita ſūt ſeptē dōa baptiſmi.ſcꝫ a pͥmo ꝑabulo ſalis vſqꝫ ad ꝯfirmatōem que fit perepūm. et in qͦlibet hoꝝ cōtrabitur cōpaternitas. ita ꝙnō p̄t eſſe mr̄imoniū inter tales. xxx. q. j. ꝑuenit. in fineScd̓a dicit ꝙ ꝑ tria tm̄ ſacramenta ꝯͣhitur .ſ. ꝑ catheciſmū. baptiſmū. ⁊ ꝯfirmatōem ep̄i. de ꝯſecra. diſt. iiij. incatheciſmo. Tercia opinio parū differt a ſcd̓a. dic̄ enīꝙ in his tribus ꝯtrahitur cognatio ſpūalis. ſed in baptiſmo et confirmatōne adeo fortis ē ꝙ impedit cōtrahodū et dirimit iā ꝯtractū. xxx. q. j. ſi qͥs ſiliaſtꝝ. In catheciſmo aūt ꝯͣhitur adeo exilis. ꝙ vix impedit ꝯtrahēdū.et nō dirimit iā ꝯtractū. extra de cogna. ſpūali ꝯtractoſed q̄ iſtarū opinionū ſit verior dubitatōeꝫ habet. Propterea circa hoc tria querūtur. Primo qr̄. vtꝝ cognatōſpiritualis cōtrahatur ꝑ aliquod ſacramētum Secūdoqueritur vtꝝ impediat matrimoniū. Tercio queritur Queſtio ja.trāſcat ab vno in alterū. Circa quā ſic ꝓceditur. ⁊ ꝙ cognatio ſpūalis cōtrahatur ꝑ ſacramēta videtur ꝑ illud qd̓ d̓r. xxx. q. j. Om̄sqͦs ſuſcepimꝰ ita filij nr̄i ſūt vt illi qͦs nobis ſuſcipientibus vnda ſacri baptiſmatis regenerauit. gͦ. ⁊c̄. Iteꝫhoc oſtēditur rōe. qꝛ cognatio attendit̉ penes generatōnē. ſꝫ ſicut ē carnalis generatio ī filijs. ita eſt ⁊ ſpiritualis in ſacramētis. cum ergo ſit ꝟa regeneratio videt̉. ꝙibi ſit vera cognatio. Itē qui ſuſcipit aliquē de bapitiſmo tenetur eū fouere et erudire in ſpūalibus. gͦ obligatur ad actum ſpūalem. ergo ꝑ aliqd̓ vinculū ſpirituale. hoc aūt appellamus cognatōem. gͦ. ⁊c̄. Iteꝫ reuerentiā et honorē tenet̉ aliqͥs ei facere qui ſe regenerauitmaiorēqꝫ alijs. hͦ autē nō eſt ꝓpter aliud niſi ꝓpt̓ illudmādatū quo pr̄ eſt honorandus ſpāliter p̄ alijs hoībusergo iſte aliquo mō eſt pater. ſed nō carnalis gͦ ſpiritualis. Sed carnalis paternitas facit cognationē carnaleergo ſpūalis ſpūalem. Cōtra maius ē vinculū charitatis qꝫ alicuiꝰ ſacramēti. ſed vinculū charitatis nō efficit aliquā cognationē nec carnalē nec ſpūalem. gͦ nec ꝑaliquod ſacramētū ꝯgnatio ꝯͣhitur. Itē int̓ omīa ſacramēta ſacr̄ꝫ euchariſtie ē maioris vniōis ꝓ eo ꝙ vnit

in vno corꝑe. ſed ꝑ ſacramēti euchariſtie ſuſceptōem nl̓la efficitur ſpūalis cognatio. ergo nec ꝑ alia. Itē plꝰaſſimilātur et cōueniūt ꝑticipātes vnū ſacramētum qͣꝫdans ⁊ iuſcipiens inqͣntū hmōi. ſed qͥ ꝑticipant idē ſacramētū ꝓpter hoc nō dicūtur habere cognatōnem necſpūalem nec carnalē. ergo ⁊c̄. Itē qꝛ pater et filiꝰ ſuntꝓximi. neceſſe ē ꝙ filij ab eodē ꝑr̄e ꝓcedētes ſint ꝓximi.⁊ cognati in cognatōne carnali. ergo pari rōc ſi eſt cognatīo inter prēm ſpūalem ⁊ filiū. erit cognatō inter filios ſpūales eiuſdē pr̄is. gͦ oēs qͥ baptizarent̉ ab vno eſſent cognati ſpiritualiter. ergo cū hoc non ſit verū. necillud ē veꝝ ꝙ cognitio ſpūalis ſit int̓ dantē ſacr̄m ⁊ ſuſcipientē. ℟º. dd̓m ꝙ ſpūalis cognatio eſt ⁊ eſſe dꝫ. ⁊hͦ ꝓpter conformitatē ſꝑūaliū ad carnalia. Sicut eniꝫeſt carnalis generatō in qua eſt vinculū ⁊ cͥdā amor naturalis. ſic ⁊ ſpiritual̓ regn̄atio ꝑ ſacr̄a aliqͣ. et ꝑ illā ſimilit̓ aliqd̓ vinculū acqͥritur ⁊ amor ſpūalis. ⁊ ideo ī illis ſacramētis p̄cipue ꝯͣhitur in quibus ē regeneratio.Qm̄ igit̉ diſpō ad regeneratōem ē ī catheciſmo. regeneratio in baptiſmo. regeneratōis cōſummatio ī cōfirmatione. hinc eſt ꝙ in his tribus ẜm cōem opinionē ꝯtrahitur cognatio. ſꝫ tn̄ qꝛ ī catheciſmo nō eſt ꝟa regeneratio. ideo nō ꝯͣhit̉ ihi ꝟa cognatio nec alligatio fortis. ſꝫadeo exilis. vt ſicut dcm̄ ē nō dirimat mrimoniū iā contractum. et vix impędiat ꝯͣhendū. Et ſic ꝯcedende ſuntrationes ad hoc. Ad illud qd̓ obr̄ in cōtrariuꝫ de vinculo charitatis et ſacramēto altaris. Dicendū ꝙ ī neutro attēditur regn̄atio. ſꝫ in aqua ⁊ ſpūſcō. quoꝝ vnumeſt in ſacr̄o baptiſmi. reliquū ī ſacr̄o ꝯfirmatōis. ⁊ ſi aliqua regeneratio ſpūalis attēdat̉ penes ꝟtutes. hoc fac̄cognatōem ad deū et filiū dei. nō filiū vel cognatū homis ꝓ eo ꝙ ꝟtutē oꝑatur d̓s ī nob̓ ſine nob̓. ſacr̄m āt diſpenſat̉ ꝑ hoīem. Ad illud qd̓ obr̄ de ꝑticipatōe. dicendū ꝙ ꝑticipatio ſacramētie vinculū cōe ſiue ab eodēſiue a diuerẜ ſit. qꝛ vnꝰ d̓s. vna fides. vnū baptiſma. ſꝫcognatio eſt vinculū ſpeciale. ⁊ iō ſacr̄i cōparticipationec ē cognatio nec facit cognatōem. nō ſic datio nec ſuſceptio ſacramēti. īmo dicit ordinē ad aliquā ꝑſonā ſpiritualē. ⁊ quoddā vinculū ſuꝑaddit. et quandā ſꝑtaleꝫtentionē. ⁊ hāc rectiſſime poſſumꝰ appellare cognatōeꝫet ſic pꝫ illud Ad illd̓ qd̓ obr̄ vltīo de fraternitate carnali. dd̓m ꝙ nō eſt ſil̓e. qꝛ vtrūqꝫ eſt vincl̓m ſpūale. ⁊ aliquo mō magꝭ cōueniūt qͥ generātur ab eodē ſicut ſupramōſtratū fuit. Qui āt baptizant̉ ab eodē n̄ magꝭ ꝯueniunt qͣꝫ qͥ baptizātur a diuerſis. Ampliꝰ ex affinitate etaffinitate n̄ ſurgit tercia affinitas niſi int̓ueniat ꝯſāguinitas qͥ ē vincl̓m ꝑ ſe. ſic ex ꝯgͣtōe ſpūali ex vtrāqꝫ ꝑte n̄ſurgit cognatio ſpūal̓ niſi ex alt̓a ꝑte ſit ꝯſāguītas. Un̄gͣtio ponit̉ int̓ filiū ſpūalē ⁊ filiū carnalē. n̄ int̓ ſpūalē⁊ ſpūalē. ⁊ ſic pꝫ illud. Queſtio ij. bUtꝝ cogͣtio ſpūalis īpediat mr̄imoniū. Et ꝙ ſic vr̄. xxxq. j. de eo qd̓ int̓rogaſtꝭ ⁊cͣ. ſi filiolā aut cōmatrē ſuā aliqͥs ī mr̄imōiū duxerit. ſeꝑandos eē iudicamꝰ ⁊ gͣui pnīaplectēdos. Itē rōe vr̄ hͦ ip̄m. Tāto hōeſtiꝰ ⁊ puriꝰ cuſtodiēdū ē vinculū qͣꝫto ē ſāctiꝰ ⁊ ſpūaliꝰ. ſi gͦ p̄ter hōeſtatēn̄ p̄t ꝯͣbi mr̄imōiū vbi int̓uēit vīcl̓ꝫ carnale ⁊ cogͣtio carnalis. multo fortiꝰ vbi int̓uēit ꝯgͣtio ſpūalis. Itē qͥ ē ꝓximꝰ ꝯgͣtōe carnali tractādꝰ ē affectu ꝯſāguītatꝭ. Si gͦille affectꝰ n̄ admittit copulā carnis. īmo nat̉aliter refugit. gꝰ ⁊ ꝯgͣtio ſpūalis vt vr̄. Cōtra ꝯgͣtio ſpūalis māetſimul cū mrimōio. gꝰ n̄ īpedit. Probatio. xxx. q. j. de eoqd̓ int̓rogaſtꝭ Si ꝯiuges legittimi filiū ſuū de fōte ſuſceperīt ſi volūt ſimul maneant. ergo non compellūturſeparari. ergo ſpiritualis cognatio non impeditItē cognatio carnalis diſponit ad ſpūalem. gͦ non ha-

2

4

5