Druckschrift 
... in Quartum libru[m] Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
177r
Einzelbild herunterladen
 

Di.XXXVII

manēt. qꝛ illa fuit lex rigoris. hͨ āt ē māſuetudīs. Adillud qd̓ obr̄ de lege ciuili. dd̓. ꝙ q̄dā ſūt ibi qͥ eccīa apꝓbat. q̄dā q̄ ſuſtīet. ⁊ q̄dā q̄ reuocat. Et hͦ iudiciū de occiſiōe fornicarie ſiue adultere aut ſuſtīet ad alioꝝ terrorē.aut etiā retractat cū ꝓhibet. vt ī ſupͣdicto can̄. qͥ d̓t pll̓omō int̓ficiēdā eē vxorē qͣntūcūqꝫ ī crimīe dep̄hēſā. Adilld̓ qͦd ob̓r de illo cano. int̓fectores ſuaꝝ ⁊cͣ. dd̓. ꝙ iſtuddictū ē ẜm leges hūanas. talis eī ex qͦ ſine cā ⁊ p̄ter iudiciū occidit. ẜm leges ciuiles punit̉ homicida. ſꝫ ſi ꝑ iudiciū ⁊ cām faciat. nō iudicat̉ homīcida ẜm leges humanas. Sꝫ ẜm ius cano. etiā ẜm ꝙ obligāt̉ legi mrimōij. ⁊ẜm mādatū eccīe n̄ pͥncipū nō licꝫ occidere. imo hōicidaiudicat̉. ſic̄ exp̄ſſe teſtat̉ capl̓ꝫ ſeq̄n̄s int̓ hec. ⁊c̄. Ad illud qd̓ obr̄ ꝙ p̄t corrigere. dd̓. ꝙ veꝝ ē. ſꝫ correctio tāta⁊ tal̓ dꝫ eē vt n̄ auferat locū pnīe. ⁊ iō qn̄ excedit limitesvt occidat. iā n̄ ē zelꝰ correctōis ſꝫ furor occiſionis. Queſtio.Utꝝ gͣuiꝰ pctm̄ ſit occidere vxorē qͣꝫ mr̄em. Et ꝙ ſic vr̄.qꝛ qd̓ gͣuiꝰ pūit̉ gͣuiꝰ ē ī offēſa. ſꝫ pctm̄ int̓fectōis vxorisguiꝰ punit̉ qͣꝫ pctm̄ int̓fectōis mr̄is. ſic̄ patet. xxxiij. q.ij. admōere. ⁊c̄. Itē qd̓ ē magꝭ ꝯͣ nat̉aꝫ. illd̓ ē magꝭ. pctm̄ſꝫ magꝭ ꝯͣ nat̉aꝫ ē odire ⁊ occider̄ carnē ſuā qͣꝫ alienā. qꝛepb̓. v. Nemo vnqͣꝫ carnē ſuā odio habuit. ⁊ vxorē caroviri. ſicut ibidē dr̄/ qꝛ facte vna caro. gͦ gͣuiꝰ pctm̄. Iteamor vxoris ſicut pꝫ ī tex. Gen̄. ij. ſuꝑexcedit amore patris ⁊ mr̄is. etiā amor caſtꝰ. ⁊ hͦ etiā hr̄Gen̄. xxiiij. de yſaac qͥ tm̄ dilexit rebeccā ꝙ dolorē q̄ de mr̄e acciderat tꝑarꝫSꝫ q̄nto magꝭ aliqͥs īclinat̉ ad amorē. tāto minꝰ ad leſione. gͦ vr̄ ꝙ ſi occidat vxorē gͣuiꝰ peccet. Itē qͥ occiditvxorē facit ꝯͣ bonū nat̉e ⁊ ſacri. cū ſint iūcti ad indiuiduaꝫ vite ꝯſuetudine. qͥ āt occidit mr̄em facit ꝯͣ alteꝝ tātūgͦ ⁊c̄. Cōtra. licitū ē ꝑcutere ⁊ ꝟberare vxore ī caſu. ſꝫ nūqͣꝫ licitū ē ꝟberare mr̄em. gͦ gͣuiorē offeſa illata mr̄i. qͣꝫ vxori. gͦ. ⁊c̄ Itē tāto gͣuior ē offēſa qͣꝫto ꝑſōe ī quā ē debeimaior reuerētia. ſꝫ ml̓to maior reuerētia debet̉ mr̄i qͣꝫ vxori. gͦ maiorē offēſa q̄ ē ī mr̄em. ⁊ ſic. ⁊cͣ. Itē faciliꝰ frāgit̉amor ſocialis qͣꝫ nat̉alis. ꝓ eo ꝙ naturalia magis adherēt. ſꝫ amor mr̄is ē nat̉alis. amor vxoris ſocialis. gͦ maioris ꝑuerſitatꝭ ⁊ crudelitatꝭ ē occidere mr̄em. Itē gͣuiꝰeſt eū offedere a qͦ pl̓a bn̄ficia ſūt ꝑcepta. ſꝫ pl̓a bn̄ficia ꝑcipiūt̉ a mr̄e qͣꝫ ab vxore. 4ª. ⁊cͣ. ℟º. dd̓. ꝙ abſqꝫ dubiogͣuiꝰ pctm̄ ē ī gn̄e loq̄ndo occidere mr̄em. tū rōe ꝑſōe cuidebet̉ maior reuerētia. tū rōe mīoris ꝓnitatꝭ. ꝓnior enī ēhō iracūdꝰ ad ꝟberādū vxorē qͣꝫ mr̄em. maxīe qn̄ ꝓptealiquā cāꝫ diſplicet. mirabile odiū ⁊ tediū gn̄atur. et iōꝓniorē ad occidēdū vxorē qͣꝫ mr̄eꝫ. Ad occidēdū āt mattē nulliꝰ nat̉a īclina¬̉ niſi ſit ꝑ iniqͥtatē ꝯuerſa ī crudelitatē ſuꝑ beſtias. Et qm̄ hō ꝓniorē ad vxoricidiū. hincꝙ qͣꝫuis minꝰ ſit pcttū. tn̄ maior pena īponit̉. vt ꝑ īcuſſionē timoris ꝓnitas reſtringat̉. ⁊ ꝑ hͦ pꝫ pͥmo ad ob̓mAd illd̓ qd̓ obr̄ ꝙ magꝭ ē ꝯͣ nat̉aꝫ. qꝛ vna caro. dd̓m. ꝙmaior ē vnio int̓ filiū ⁊ mrēm qͣꝫ int̓ viꝝ ⁊ vxorē ẜm reꝫqͣꝫuis ī mr̄imōio ſit maior ẜm ſignificationē. ꝓ eo ꝙ caro mr̄is ⁊ filij hn̄t ꝯueniētiā ī ſb̓a ⁊ nat̉a. ſꝫ caro maſculi⁊ feīe ẜm actu ꝯmixtiōis ⁊ vniōis. ⁊ iō ad tp̄s plꝰ trahitur hō ad vxorē. ſꝫ ſimpl̓r plꝰ trahit̉ ad mr̄eꝫ Ad illudqd̓ ob̓r. ꝙ excedit amorē mr̄is. dd̓. ꝙ veꝝ ē ītēſiue. tn̄ qntū ad radicationē faciliꝰ ē ꝙ vir ꝯuertat̉ ī odiū vxoris ⁊ecōuerſo ꝑ vnā fornicatōꝫ. qͣꝫ mr̄ ī odiū filij vel ecōuerſoEt hͦ qd̓ dr̄ ꝙ relinqͣt mr̄em. nō dr̄ qͣntū ad affectū ſꝫ qͣntū ad ꝯiūctōꝫ ſexuū Ad ilid̓ qͦd ob̓r ꝙ facit ꝯͣ bonū nature ⁊ ſacr̄i. dd̓. ꝙ veꝝ ē. ſꝫ illd̓ p̄pōderat .ſ. mricidiū. qd̓adeo ē ꝯͣ naturā. vt nūqͣꝫ nat̉a abhorrꝫ ita occiſionē alicuiꝰ cui ꝯmiſcet̉. ſic̄ eiꝰ ī cuiꝰ vtero fuit totꝰ. Un̄ quāuis

canō dicat. xxxiij. q. ij. ꝙ occidēs vxoreꝫ ē crudelior om̄ibeſtia. qꝛ ꝑtē ſui corꝑis occidit. intelligēdū ē hͦ dictū eſſeꝑ emphaticū modū loquēdi. ẜm quē modū poſſet dici.ꝙ mater ē totū corpꝰ filij. cū totū ex mr̄e traxerit. et iſtaeſt veritas. licet huguitio ſuꝑ decreta ſenẜit ꝯͣriū. nō eiin hͦ approbat̉ eiꝰ ſnīa a modernis doctoribꝰ. Queſtioiij. f.Utꝝ vxoricidiū īpediat matrimoniū. Et ꝙ ſic videtur.xxxiij. q. ij. Int̓fectores ſuarū ꝯiugū ad pnīam redigēdiſūt. quibꝰ penitꝰ denegat̉ cōiugiū. Itē eo. ti. In pnīa arnulfi. qͥ occidit vxorē dr̄ vxorē nūqͣꝫ ducere. cōcubinamnunqͣꝫ hr̄e. nec adulteriū cōmittere audeas. Itē ī eo īqͦqͥs peccat ī eo torquēdꝰ c. ſꝫ iſte peccat ꝯͣ matrimontūoccidēdo vxorē. gͦ. ⁊c̄. Ite. ſupra diſt. xxxv. dicit mgr̄⁊ tractū ē de canone exp̄ſſe extra de eo qͥ duxit ī ꝯiugiumquā polluit ꝑ adulteriū. vbi d̓r ꝙ mr̄imoniū nullū ē. nˣdirimēdū ē. ergo qd̓ īpedit hͦ ē ꝑ hōicidiuꝫ mariti qd̓ ꝑpetrauit. ergo ſi vir occidit vxorē. pꝫ ⁊c̄. Cōtra. ſi qͥs occideret vxorē alienā. ꝓpter homicidiuꝫ nō efficit̉ inabil̓ad matrimoniū. ergo ſi plus p̄t in vxorē ꝓpͥam. videt̉.y ꝓpter eiꝰ occiſionē a matrimōio nō debeat ꝓhiberi.Itē poſſibile eſt ꝙ vir occidat vxorē zelo quē hꝫ in deteſtationē adulterij. ergo videt̉ ꝙ ſtet ꝓ matrimōio. ergonō debet puniri pͥuatōne matrimonij. Itē om̄e pctm̄ p̄tdeleri ꝑ pnīam. ſi ergo pena iſta ē rōe peccati. ⁊ hec pena p̄t eſſe occaſio peccati. maxime iuueni qͥ habet incentiuū libidinis. ergo videt̉ ꝙ nō poſſit impediri ſaltē. penitētia facta. Itē magis repugnat bono matrimōij adulteriū qͣꝫ homicidiū. ſed adulteriū ſimplicit̓ nō īpeditergo nec vxoricidium ℟ª. dicēdū ꝙ occidere vxoremp̄t qͥs triplicter. Aut ꝑſequēdo culpa. aut ꝑſequēdo naturā. aut ꝑſeq̄ndo matrimoniū. Perſeqndo culpā. autcum ī fornicatōis crimīe dep̄hēdit. ⁊ adeo deteſtat̉ ꝙ ī vl̓tionē crimīs mortē infligit. Perſeq̄ndo naturam. vt ſimulier ꝓpt̓ defectū aliquē quē hꝫ ī ſe n̄ hꝫ grām viri. vn̄vir eā exoſā hn̄s ⁊ gͣue. ꝓpt̓ iſtā deteſtatōꝫ ⁊ odij intēſionē furore accēſo ip̄am perimit. Perſeq̄ndo mr̄imoniuꝫvt qn̄ mechat̉ cū aliqͣ quā vult ducere ī vxorē ⁊ nō p̄t niſi vxore mortua. ⁊ iō ip̄aꝫ int̓ficit. Primū ē gͣue pctm̄ ꝓpter exceſſū. Secūdū ē grauiꝰ. Terciū ē grauiſſimū Inqͦlibet hoꝝ ꝓhibet̉ a mr̄imoīo ꝯͣhendo. ſꝫ magꝭ ī ſcd̓o. ⁊maxīe ī tercio. ⁊ ī qͦlibet hoꝝ caſuū diſpeſat̉ ab eccl̓ia. etmaxime ī iuuenibꝰ. ſꝫ ī pͥmo de facili. in ſecūdo difficiliꝰin tercio qͦdāmō ſic ⁊ qͦdāmō nō. Reſpectu ergo illiusꝑſone cū q̄ mechabat̉. et ꝓpt̓ quā habēdaꝫ ī matrimōiooccidit ꝯiugē. nūqͣꝫ cū eo diſpēſabit̉. īmo ſi victꝰ fueritſimplicit̓ ſeparat̉. ſꝫ reſpectu aliarū ꝓpter ꝑiculū diſpēſat̉. Un̄ qͣꝫuis crimē nō faciat oīo illegittimū reſpectuoīm ꝓpt̉̓ ꝑiculū fornicatōis. facit tn̄ ſimplicit̓ illegittimū reſpectu alicuiꝰ ꝑſōe determīate .ſ. homicidiū iūctūcū adulterio. vel adulteriū cū fidei datōne. vel datio fidei cū vxoricidio. et ſic ꝯcedēdū ē ꝙ tale crime impeditmatrimoniū aliqͦ mō cauſalit̓. qꝛ impedit ſꝫ nō dirimiAlio mō ꝙ etiā dirimit ſicut tactū ē. Ad illud gͦ qd̓ob̓r. ꝙ qͥ occidit vxorē alienā. dd̓m ꝙ nō ē ſil̓e. qꝛ enī otrēdit mrimoniū ī ſe cū vxorē ꝓpͥam int̓ficit. iō ī ſe dꝫ puniri. nō ſic cū int̓ficit alienā Ad illd̓ qd̓ obr̄ de zelo. dd̓.ꝙ zelꝰ n̄ excuſat a toto ſꝫ a tāto. vn̄ faciliꝰ cū eo diſpēſatur. Ad illd̓ qd̓ ob̓r ꝙ p̄t ꝑ pnīam deleri. dd̓. ꝙ enormitas n̄ ita cito delet̉. īmo ī penā māet diutiꝰ. ſicut pꝫ ī irregularitate. Ad illud qd̓ obr̄ ꝙ adulteriū magis repugͣt. dd̓. ꝙ falſū ē. qꝛ vxoricidiū ē ꝯͣ ſb̓iam matrimonijqꝛ perimit ſubiectū. ſꝫ adulteriū ē ꝯͣ bonū fidei ſine quomatrimonium eſſe non p̄t. et ideo nō eſt ſimile.

22

23

24

29

25

26

30

27

32

23

8

G 3