LiberQuartus

hſic auctoritati ⁊ ptāti ſucceſſit ī latinis volūtas obtēperādi. qꝛ tale ſtatutū ſuꝑ ſe libēter receper̄t. ⁊ hec duofecerūt ſtatutū firmū. Sed greci dederūt tergū. ⁊ qꝛ nōꝯſenſerūt ī tā nobile ſtatutū vt vaſa ſua ſeruarēt mūdaablatū eſt regnū ⁊ intelligentia ſcpͥturarū. ⁊ datū ē gētifacienti fructū eius. Sic igit̉ patet ꝙ potuit. Nec ſolūlicuit. īmo etiā decuit. et hoc ꝓpter duo. qm̄ in actu carnali qͥ ē vſus matrimonij vt plurimū ē libido. ⁊ in cohabitatōne vt plurimū ē ſollicitudo. Et libido ſiue carnalis delectatio reddit fetidū ⁊ īmundū. ⁊ ſollicitudo reddit diuiſum. ⁊ qm̄ clericū ī ſacris ordinibꝰ ꝯſtitutū deceſſe mūdū cū ferat vaſa dn̄i. decet nihilominus eſſe ſollicitū ⁊ attentū. vt ſollicite ⁊ diligēter ſeruiat domino.⁊ ſtudeat quō placeat chriſto. iō decēs fuit eos ab vxoribus ſeꝑari. vt ꝑ oīa fierēt idonei cultores miniſtri altaris. Si enī illi qͥ comedebāt panes ꝓpōis vaſa ſctā habere debebāt. qͣnto magis iſti qͥ agno īmaculato aſſiſtūt⁊ diſpenſant ⁊ ſumūt. om̄i puritate ⁊ ſāctitate dn̄t fulgere. ⁊ vaſa ſua cuſtodire in ſctīficatōe ⁊ honore. nō indeſiderij ptāte. Certe hoc nō tm̄ decēs ſed ⁊ etiā decētiſſimū iudicabit om̄is anīa q̄ eſt templū ſpūſſctī. Et nō decuit tm̄. īmo etiā expediēs fuit. Primo ꝓpter vitanduꝫirregularitatis ꝑiculū. ſecūdo ꝓpter vitādū latrociniūPropter vitādū ꝑiculū. qꝛ ſi mulier q̄ eſt vxor alicuiuscognoſcat aliū viꝝ. ⁊ ille vir pꝰ cognoſcat eā. iā irreglaris ē. ⁊ iō ſi vxor ſacerdotis greci fornicat̉. iā ampliuſnec cū ip̄a nec cū alia p̄t rem habere. ⁊ qꝛ difficile ē talibꝰabſtinere frequenter ī irregularitatē inciderēt ⁊ cū periculo miniſtrarēt ſi vxores haberent. Secūdo ꝟo ꝓptevitandū latrociniū. Si enī ep̄i ⁊ archiep̄i nūc filios haberēt. om̄ia bona eccleſiaſtica furarētur ⁊ diriperēt. itaꝙ pauꝑibꝰ pauca vl̓ nulla remāerēt. cū enī mō ꝯgregētet ditēt nepotes quaſi gradibꝰ īcōputabilibꝰ ab eis elōgatos. qͥd facerēt ſi haberēt filios legittimos. Unuſqͥſqꝫ attendat qͣntū eēt ꝑiculū. iō ꝓuidit ſpūſſctūs hͦ offendiculū auferre. ⁊ dei ꝯſilio hoc ſtatutū fuit ī eccīa ſctā d̓ivt clerici ad ſacros ordines veniētes nullo mō mr̄imo.nio poſſint vti. ¶ Ad illud gͦ qd̓ obr̄ ꝙ clerici indigentremedio. Dd̓. ꝙ veꝝ ē. ſed tn̄ nō ſolū ē remediū mr̄imoniū ad vitandū fornicatōnē. ſed ml̓to nobilius remedium ē macerare carnē. vn̄ qn̄ ociū ē ⁊ nulla ē carnis maceratio. ſi nutritur ⁊ impinguat̉ vēter. tūc p̄ſtatur fom̄tū igni luxurie. ⁊ ideo aliqͥbus videt̉ difficile cōtinere.ſed ſi occuparēt ſe bono exercitio. ⁊ carnē macerarent.alio remedio nō indigerēt. ⁊ iſtud remediū ē eis ꝯceſſuꝫqꝛ ꝯuenit eoꝝ ſtatui Aliud ꝟo ē remediū qd̓ nō cōpetiteoꝝ celibatui. ¶ Ad illud qd̓ obr̄ ꝙ difficillimū ē abſtinere iuuenibꝰ ab actu carnis. dd̓m reuera hoc difficillimū ē. qꝛ qͥ ignē abſcōdit in ſinu quō pōt eū ferre vt eiusplāte non ardeāt. difficile aūt eſt exinguere ignē īmittēdo ligna. ſꝫ facilimū ē ſuꝑinfūdendo aquā. Si enimvis ꝯtinere. neceſſe habes mulieres effugere ⁊ carnemmacerare. maxime ſi iuuenis es. ꝙ ſi hoc feceris. ⁊ ꝯtinētiā amare ceꝑis. fiet tibi nō ſolū nō difficile. īmo perom̄ia facile. Cū enī dr̄ ꝙ lex noua ē onꝰ leue. hoc dr̄ rōecharitatis. q̄ cetęra mādata facit facilia. q̄ qͥ caret vald̓difficiliter pōt onus portare. ¶ Ad illud qd̓ obr̄ de ꝑfectione. Dd̓m. ꝙ eccleſia nullū compellit abſoluta īpulſione. ſed ſb̓ conditione que ē in voluntate homīs. ſcꝫ.ſi velit ordinē ſuſciꝑe. et hoc nō eſt cōpellere ſimpliciterſed hō tunc ſe obligat qn̄ volūtarie ſumit ordine. oportet enī ꝙ accipiat ip̄m cum ſuo onere ¶ Ad illud quodobr̄ ꝙ nō maioris ꝑfectōis eſt moderna eccleſiaqꝫ erateccīa pͥmitiua. dd̓ ꝙ illi n̄ ꝯpetebat. tū ꝓpt̓ ꝑſonoꝝ pau

citatē. tū ēt ꝓpt̓ pauꝑtatē. tū ēt ꝓpt̓ modeſtiā ⁊ honeſtitē. Propt̓ paucitatē. qꝛ oꝑtebat clericos fieri d̓ nous cōuerſos qͥ vt plurimū vxores habebāt. nunc aūt a cunabulis inſtruūtur. Propter pauꝑtatē. qꝛ nō tm̄ abundabāt tūc qͣꝫtū nūc. ideo nō tm̄ timendū de furto erat. ſꝫ potius dei diſpēſatōne eccleſia tꝑalia hn̄s ne charitate refrigeſcēte tā ī clericis qͣꝫ ī laycis cultus dei periret qͥ dilatari deberet. iō tunc oportuit ꝯtinentiā īdicere Propter modeſtiā que erat in illis. Sciebāt enī vxoribꝰ melius ⁊ tēꝑantiꝰ vti. ⁊ ſic patet illud. ¶ Ad illud qd̓ obde ampliatione cultus. dd̓m. ꝙ cū tot ſint de laycis qꝛvacent illi multiplicatōni carnali. et pauci qͥ ſciāt poſſint ⁊ velint vacare ſpūali. ideo oportuit hec duo officia diuidi. ⁊ cū diuiſa ſint. adhuc carnalis generatō ml̓tos hꝫ mīſtros ⁊ ſpūalis paucos. Nō enī timendū eſt.ꝙ deficiat cultus dei ꝓpter defectū gn̄atōnis carnalis.ſꝫ multū timēdū eſt ne tepeſcat ꝓpter defectū ſpūalis.¶ Ad illud qd̓ obr̄ de actōe ⁊ cōtēplatōe. dd̓m ꝙ q̄daeſt actio qͥ iūcta cōtēplatōi nō eā īpedit ſꝫ facit. vt ſuntoꝑa miſcd̓ie ⁊ pietatis. Quedā ē q̄ mentē deijcit de arce. ⁊ talis ē actio ꝯiugalis. qꝛ ſicut d̓t auguſ. Nihil mētē virilē adeo de arce deijcit vt ꝯtactꝰ mēbroꝝ feminearū. ⁊ hoc ſupra tactū fuit. ⁊ ideo dico ꝙ clericis talis actio nō cōpetit. ſꝫ actio qͣꝫtū ad oꝑa miſcd̓ie. vn̄ eis commiſſa ſūt bona pauꝑm diſpēſanda vt oꝑbꝰ pietatis iutendāt. nō vt curā carnis in deſiderijs faciant.Onſequēter qͣntū ad ſecūdū articulū qr̄ de vxotricidio. ⁊ circa hoc tria querūtur. Primo q̄ritvtꝝ vxorē adulterā occidere ſit licitu Scd̓o. qd̓ſit grauiꝰ pctm. vtꝝ occidere vxorē an mr̄em. Tercio.vtrū hoc peccatū ſimpliciter impediat mr̄imonium.¶ Queſtiod.Ꝙ licitū ſit vxorē adulterā int̓ficere on̄dit̉ pͥmo ꝑ textūſacre ſcpͥture. Exo. xxij. Maleficos nō patieris viuereiſtd̓ ē morale. gͦ adbuc manet. Si tu dicas iſtd̓ fuiſſe iudiciale ⁊ talia euacuata ſūt. Cōtra iſtd̓ ē ī lege humanaꝙ adult̓a ē int̓ficiēda ⁊ adult̓. ſꝫ tales leges approbat ⁊ſuſtīet eccīa. ſi gͦ eccīa n̄ dꝫ approbare niſi licitū. vr̄ ꝙ viro vxorē adulterātē int̓ficere ſit licitū Itē hͦ ꝓbat̉ ꝑ can̄.xxxiij. q. ij. Int̓fectores ſuaꝝ ꝯiugū ſine iudicio cū n̄ addis adulteraꝝ vel aliqͥd hmōi. qͥd alid̓ hn̄di ſt̓ qͣꝫ hōicid̓gͦ ſi addit̉ adulteraꝝ. n̄ vidēt̉ eē hōicide. Itē viri ē vxorēſuā corrigere. ⁊ ẜm ꝙ gͣuiꝰ peccat gͣuiꝰ dꝫ eā pūire. Si gͥml̓ier q̄ adult̓at̉ digͣ ē morte. ſi vir eā occidat n̄ vr̄ ꝙ īcurrat aliquā offēſā. Cōtra. Io. viij. Qui ſine pctō ē vr̄ꝫ pͥmus ī eā la. mit. noluit gͦ dn̄s ꝙ aliqͥs occideret ml̓iereī adult̓ iō dep̄hēſā niſi hr̄et ꝯſcīaꝫ mūdā a culpa. gͦ n̄ vr̄ꝙ hͦ alicui liceat. Itē canō. d̓t. xxxiij. q. ij. Int̉ hec ſcītasvr̄a. ⁊ īfra. ſcā d̓i eccīa mūdāis nūqͣꝫ ꝯſtrīgit̉ legibꝰ. gladiū n̄ hꝫ niſi ſpūalē. gͦ. ⁊c̄. Itē rōe vr̄. qꝛ qͣꝫtū ad culpamfornicatōis iudicāt̉ pares. ſꝫ nll̓i ml̓ieri lꝫ occidere viadulteꝝ. gͦ nec alicui viro adulterā ml̓iere. ¶ ℟º. dd̓. ꝙterfector ꝓpͥe ꝯiugꝭ ſi ex certa ſcīa fac̄ peccat qͣꝫtūcūqꝫ illa ſit adulta. peccat āt n̄ tm̄ ꝯͣ canon̄. ſꝫ etiā ꝯͣ ius ciuileCōtra ius ciuile. qꝛ eā int̓ficit pret̓miſſio iurꝭ ordīe niſiforte ī actu malo ea īueniat. ī qͦ caſu leges hūane ꝯcedūtSꝫ ꝯͣ ius dīnū ⁊ canon̄. peccat ī ip̄o fcō. qm̄ n̄ dꝫ ip̄amadulterā int̓ficer̄ ſꝫ corriger̄. cū d̓s peccatū ꝑatꝰ ſit ꝑcere ī lege gr̄e. ſic̄ pꝫ ī exēplo ml̓ierꝭ adult̓e. Io. viij. ⁊ qm̄mr̄imōia ⁊ cāe mr̄imōiales tractari dn̄t ī le poli. ⁊ n̄ lege fori. iō n̄ lꝫ hͦ facere qd̓ ius ciuile dictat. qͣꝫuis eccl̓iſuſtīeat ad terrorē maloꝝ. ſꝫ qd̓ iudicat ſcā eccīa vxoreꝫſcꝫ adulterā n̄ eē occidēdā ſꝫ potiꝰ dimittēdā. ¶ Ad illd̓qd̓ obr̄ de lege. dd̓. ꝙ illd̓ erat iudiciale. ⁊ iudicialia nō

18

19

14

15

20

16

71