DII.XXXIIII
cā dimittere mēdacij falſitatemolit̉. Ꝙ ſi ml̓ier cauſat̉ et dic̄volo eē mater ⁊ filios ꝓcreareyterqꝫ eoꝝᵈ ſeptima manu propinqͦꝝ tactis ſacroſanctꝭ reliqͥis iureiurādo dicat vt nūqͣꝫ percōmixtionē carnis ꝯiuncti vnacaro effecti fuiſſent. tūc vr̄ mulierē ſcd̓as poſſe ꝯtrahere nuptias. Humanū dico ꝓpter infirmitatē carnis eoꝝ. vir aūt qͥfrigide nature eſt maneat ſineꝯiuge. Ꝙ ſi ⁊ ille aliā ꝯiugē acē ceꝑit.ᵉ tūc hij qͥ iurauerāt ꝑiurijcrimīe rei teneāt̉. ⁊ pnīa ꝑactapͥora cogant̉ recipere cōnubiaHoc ſeruādū eſt cū vterqꝫ idēfatet̉. Sꝫ vir ſi aſſerit ſe debitūreddidiſſe vxori. ⁊ illa diffitet̉cui potiꝰ fides hn̄da ſit. meritoquerit̉. De hoc ita ſtatutum ē.Si quis ita acceperit vxoreꝫ ⁊habuerit eā aliquo tꝑe. ⁊ ip̄a femina dicit ꝙ nūqͣꝫ coiſſet cū ea.⁊ ille vir dicit ꝙ ſic fecit. in veritate viri conſiſtat. quia vir ē caput mulieris. hoc de naturaliimpoſſibilitate ſtatutū eſt. Demaleficij impedimento hoc tenendū decernit̉. Ꝙ ſi ꝑ ſortiarias ⁊ maleficias ꝯcubitus nōſequitur. hortandi ſunt quibuſilla eueniunt vt ſpiritu ꝯtrito ⁊hūiliato deo ⁊ ſacerdoti de oībus peccatis confeſſionē faciant. ⁊ lachrymis atqꝫ elemoſynis. orationibꝰ ⁊ ieiunijs domino ſatiīfaciant. ⁊ ꝑ exorciſmosac cetera eccleſiaſtice diſcipline munimina mīſtri eccleſie tales ſanare ꝓcurent. Quod ſi n̄
potuerint. ſeꝑari valebūt. Sꝫpoſtqͣꝫalias nuptias expetierītillis viuētibꝰ q̄bꝰ poſt iūcte fuerint. prioribus quos relique frant etiam ſi poſſibilitas concubendi eis reddita fuerit. reconciliari nequibunt. Quod īfine huius capituli contineturex rigore magis dictū intelligēdum eſt qͣꝫ ex canonica equitate. Uel intelligendum eſt nonpoſſe reconciliari prioribus niſi iudicio eccleſie quo diuiſio facta fuerat.¶ Ponit impedimentum exparte lib̓. arbit̓. quod eſt furialitas.¶ Furioſi quoqꝫ dum in amētia ſunt. matrimonium contrahere nō valent. Unde Fabianus.ᵍ Neqꝫ furioſus neqꝫ furi goſa matrimonium contraherepoſſunt. ſed ſi contractum fuerit nō ſeparentur. Item Nicolaus papa. Hij qui matrimonium ſani cōtraxerūt. ⁊ vni ex duobus vel ambobus a mētia velfuror vel aliqͣ infirmitas acceſſerit. ob hāc infirmitatē taliumcōiugia ſolui nō pn̄t. Sil̓r ē etiāſciēdū de hijs qͥ ab aduerſarijsexcecant̉ vel mēbris truncant̉vel a barbaris eiecti fuerint.¶ De hijs qui cuꝫ duabꝰ ſororibus dormiunt.d¶ De hijs etiam qui cum duabus ſororibus vel cum duobuſfratribus dormiunt videnduꝫeſt qͥd cenſeant canones. Quidormierit cum duabꝰ ſororibuſet vna ex illis ante fuerit vxor.
5 Septima manu ꝓpinqͦꝝ ⁊c̄. Ur̄ male dicere. qꝛ nullus dꝫ iurare niſi de eo de qͦ certus ē. Sꝫ nullꝰ ꝓpinqͦꝝcertꝰ ē ꝓ eo ꝙ actꝰ ille latebra reqͥrit. gͦ vr̄ ꝙ nullꝰ poſſitiurare. Itē eſto ꝙ nullꝰ ſit ꝓpinquꝰ vel pauci. nūqͥd poterūt ſeꝑari. Ite qͣre magis hͦ dꝫ fieri manu ꝓpinqͦꝝ qͣꝫalioꝝ. ℟º. dd̓mꝙ qͣꝫuis de actuillo vix aut nūqͣꝫhabeat̉ certitudo ꝑ facti euidētiam. habet̉ tam̄vt plurimū ꝑ ſigna ꝓbabilia. etcōiecturas. q̄qͣꝫuis nō ſufficiant ad generandā ſcīam. ſufficiant tn̄ ad generandā fideꝫ ſiuecredulitate q̄ aliqd̓ robur p̄ſtadico igit̉ ꝙ ad hͦꝙ diuortiū fiatvterqꝫ dꝫ iurareꝙ nūqꝫ carnalit̓cōuenerint. necꝯuenire poterīt⁊ ꝙ oꝑam dederint. ⁊ ꝙ vnuſqͥſqꝫ ꝑ ſe nō ſteterit⁊ ꝓpinqͥ dn̄t iurar ꝙ ita credūt.⁊ tunc exqͦ ſil̓ cohabitauerūt ꝑtpus ſufficiēs duidi pn̄t. Si autem alter eoꝝ vtpote mulier dicat ꝙ n̄ ſit cognita. ⁊ vir dicat ꝙſic. ſtandū ē viroquia vir ē capumulieris. qꝛ etiāloquit̉ ꝓ cā mr̄imoniali q̄ ē maxime fauorabiliſSi āt mulier velit offerre ⁊ replicare ip̄m eē mentitū ꝑ on̄ſionemclauſtroꝝ. ſtandū ē ꝓbatōi mulieris. Si verovir petat diuiſionē ⁊ dicat ſe nōcogͦuiſſe. ⁊ mulier dicat ſe fuiſſe cognitā. qͣꝫuis vir ſit caput muleris. tn̄nō ē ſtandū iuramēto viri. ꝓ eo ꝙ ip̄e ꝯͣ mr̄imoniū agit⁊ multi relinquūt vxores ſuas. vn̄ ſi alie ꝓbatōes n̄ ſūtnō ē ſtandū ꝑ eo ſꝫ ꝓ mr̄imonio. Qd̓ qͥr qͣre manu ꝓpinqͦꝝ. dd̓. ꝙ hͦ ē ex duplici rōne. Tū qꝛ eis magꝭ ꝯſtat. tūs etiā qꝛ ꝓbabile ē ꝙ magis ꝓ matrimonio ſtent.e ¶ Tūc hij qͥ iurauerāt ꝑiurij crimīe rei teneant̉. Uidetur male dicere qꝛ iurauerūt ſe ita credere ſꝫ qͣꝫuis n̄ itaſitēt. nō ꝓpr hͦ iurauerūt falſuꝫ nec ꝯͣ mentē. gͦ nō ſūt ꝑ-
iuri. ℟º. dd̓. ꝙ faciēda ē vis ī ꝟbo. nō eī dic̄ ꝙ ſint ꝑiuriſꝫ ꝙ rei teneāt̉ qꝛ ita retractāda ē ſnīa diuortij lata ꝑ illaiuram̄ta. ſic̄ ſi lata eēt ꝑ iuramēta falſa. ꝓ eo ꝙ facti euidētia on̄dit illa iuram̄ta fuiſſe nl̓la qͣꝫtū ad illā ſnīaꝫ fortificādā. nͨ p̄buer̄t fortificatōꝫ. ſꝫ potiꝰ errādi occaſiōꝫ.f ¶ Prioribꝰ qͦsreliq̄rant etiā ⁊c̄Ur̄ male dicereqꝛ ſi copulēt̉ alijſ⁊ cōeūt īuicē. tūcaꝑtū ē ꝙ ſolutū ēmaleficiuꝫ. gͦ vr̄ꝙ nō fuerit ꝑpetuū. gͦ ⁊c̄. ℟º. dicēdū ꝙ cū dr ꝙ n̄n̄t recōciliari.hͦ intelligit̉ qn̄ p̄ſumit̉ maleficiūilld̓ fuiſſe ꝑſonale. et tūc valꝫ vt̓qꝫ ꝯiungi alij. qꝛn̄ hꝫ ille illegittimitatē niſi reſpectu huiꝰ et iō cuꝫalij ꝯiūgat̉. v̓e cōiūgit̉. et iō nō p̄tredire ad pͥmamSi āt maleficiūillud fuiſſet itavniuerſaliter vtnullā poſſet cogͦſcere mulieren.tūc ſi rediret ꝑ otentia cognoſcēdi et vellent. redire poſſent ⁊ deberent ſe inuiceꝫrecōciliare. Sꝫqͥs p̄t hoc experiri vel dari licentiam ꝓbandi. cūhec et multa maiora qͦtidic euerriant ⁊ contingātz ¶ Neqꝫ furiolus neqꝫ furioſamatrimoniū. cōtrahere poſſuntſed ſi contractūfuerit nō ſeꝑaritur. Uidetur fabianus hic maledicere. quia ſi n̄ſeꝑarantur contrahunt. et ſi cōtrahunt poſſuntꝯtrahere. ℟ºº. dd̓m ꝙ furioſus in actu nō pōt ꝯtraherenec de iure nec de facto. Furioſus ꝟo in hītu nō pōt deiure ꝯtrahere. qꝛ ꝓleꝫ neſcit educare. Sꝫ tam̄ ſi ſit ſanemētis in actu pōt de facto ꝯtrahere. et ſi ꝯtrahat ꝯtractum ē. Un̄ negatio pͥma nō pͥuat potētiā ſimplicit̓ ſedſolū de iure. vel ſi pͥuat potētiā ſimplicit̓ tūc intelligit̉de furia in actu. et ſic intelligit̉ verbū mgr̄i. et ꝟ̓bum ſequens aduerſatiue intelligit̉ de furioſis ī hītu. ſane mētis in actu. qͥ poſſunt ꝯtrahere ſaltē de facto.
Rom̄. vj.
Fabignit
j. Coꝝ. xj.
hiſmariꝰRemen̄.archiep̄s
Ex aurel̓.cōcilio.