Druckschrift 
... in Quartum libru[m] Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
145v
Einzelbild herunterladen
 

LiberQuartu

v. cōiūctio xp̄i ⁊ eccl̓ie. vbi ait. hͦ ſacr̄m magnū ē. ego ātdico in xp̄o ⁊ eccl̓ia. Sꝫ ſi hō nō peccaſſet xp̄s incarnatus nō eēt ẜm cōiorē ⁊ ꝓbabiliore opinionē. ⁊ nihilominus magnū fuiſſet ſacr̄m. gͦ nō tm̄ ꝯtūctio xp̄i ⁊ eccl̓ic ēſignatū. Itē ſi ſignificat ꝯiūctionē fidelis aic cūdeo. ſꝫhec ſeꝑabilis ⁊ ſolubilis ē. gͦ ⁊ mr̄imoniū. Sil̓r cum duplex ſit ꝯiūctio. ⁊ vna ſine alia. vr̄ gͦ ꝙ illd̓ ſacr̄m nō ſuvnū ſꝫ plura. Itē cū in alijs ſacr̄is ſit aliqͥd qd̓ ē res tm̄aliqͥd qd̓ ē ſignū tm̄. aliqͥd qd̓ ē res ⁊ ſignū. q̄ro vtrū illud ſit in hͦ. ⁊ ſi ē. q̄ro qͥd ſit illud. Si dicas ꝙ ꝯſenſusexteriorē ſignū tm̄. interior res ⁊ ſignū. vnio xp̄i ⁊ eccl̓ilię res tm̄. Obr̄. qꝛ ſic̄ ordinant̉ ẜm cālitatē ſic ordinant̉ẜm ſignificationē. gͦ ſi pͥmū nō ē cā ſcd̓i ſꝫ magis ecōuerſo. ptꝫ ⁊cͣ. Pº. dd̓m. ꝙ ſic̄ in alijs ſacris aliqͥd ē qd̓ ēres tm̄. aliqͥd qd̓ ē ſignū tm̄. aliqͥd qd̓ ē res ⁊ ſignū. ſic ⁊in mr̄imonio. ⁊ hͦ in oībꝰ ſacr̄is ē generale. Differūt tn̄in mō comꝑandi. ⁊ hͦ qꝛ qͦddā ſacr̄m totaliter ē ab inſtitutiōe. q̄dā ſunt ꝑtim a nature dictamine. ꝑtim ab inſtitutiōe. Illa q̄ ſunt totaliter ab īſtitutiōe quorū vſus reſpicit ea q̄ ſunt fidei pure. vt baptiſmꝰ ⁊ euchariſtia.iſta hn̄t ſigna ſignificātia ẜm inſtitutionē exteriꝰ ⁊ interius. ⁊ iō talia hn̄t ꝯueniētia inſtituta ⁊ exteriꝰ adhibita. ⁊ in talibꝰ veꝝ ē ꝙ ſigna iſta euidētiora ſunt ẜm appropinquatione ꝟitatꝭ. ⁊ in talibꝰ veꝝē ꝙ primū ſignūē cauſa ſcd̓i. ⁊ ſcd̓m qͦdāmō cā tertij. vt ptꝫ in baptiſmoSunt ⁊ alia q̄ qͦdāmō ab inſtinctu nature ſunt. vt mr̄imoniū. in qͦ ē maris ⁊ fcīe ꝯiūctio. ⁊ pnīa in qͣ ē offenſeemēdatio ꝑtim a fide .ſ. ꝙ illa ꝯiūctio ſignificet ꝯiūctionē dei ⁊ aīe. ⁊ illa emēdatio facit recōciliationē dei cumaīa. ⁊ talia ſuā pͥmā inſtitutionē habuerūt in ꝑadiſo. matrimoniū aūt magis. ⁊ qꝛ qͦdāmō ſunt a natura. ⁊ in ſtatu nature nō debebat hō ſubdi elemēto. iō nō fiunt ī elemento extra ſenſibili. ſn̄t tn̄ exteriꝰ ſignū. qd̓ qͥdē ſignificat interiorē ꝯiūctionē ꝑ naturā ſue ſignatiōis. ſicutꝟbū vel ꝟtus. ⁊ illud additū qd̓ ſignificat natural̓r conſenſum interiorē animoꝝ .ſ. cōpula carnalis ẜm qd̓ ſignificat cōiūctionē xp̄i ⁊ eccl̓ie. vel dei ⁊ aīe. ⁊ hͦ ē ẜm firdem ⁊ inſtitutionē. ē cm̄ habile ꝑ naturā. ⁊ ſignificat ꝑinſtitutionē. qꝛ vnꝰ mas ⁊ ſignificat xp̄m. aliꝰ aūt femina ⁊ ſignificat aīam. ⁊ ex hͦ ptꝫ rn̄ſio ad pͥmū qͥd ſit h̓ ſignum. qꝛ pͥmo ⁊ pͥncipal̓r ē hͦ ꝟ̓bū vel ꝟtus in qͦ expͥmit̉ꝯſenſus. vt auncxū ē diſtinctio ſeruū. Patꝫ etiā quarenō hꝫ elemētū ſicut alia ſacr̄a. Patet gͦ quare ſignū noncreuit in euidētia. qꝛ nō erat oīno ẜm inſtitutionē. ideoīmutabile eſt qͣꝫtū ad ip̄m ſignificans. augmentū tn̄ eſtin euidētia ſignificādi. quia certiꝰ nūc ſcit̉ qͥd ſignificatmr̄imoniū qͣꝫ an̄ ſciret̉. Ad illud qd̓ obr̄ qͥd ſit ibi ſignatū. dd̓m ꝙ vnū ē ſignatū pͥncipale .ſ. ꝯiūctio xp̄i eteccl̓ie. ⁊ qꝛ iſta cōiūctio ē dupl̓r .ſ. ꝑ cālitatē ⁊ ꝑ natureꝯformitatē. dupl̓r in hͦ ſacro ſignificat̉. Prima ꝑ conſenſum animoꝝ. ſcd̓a ꝑ cōmixtionē ſexuū Ad illuoqd̓ obr̄ ſi hō nō eēt lapſus ⁊c̄. dd̓m ꝙ adhuc ſignificaſſet vnionē xp̄i ſiue dei cū eccl̓ia. licet nō exp̄ſſe cōiūctiōeꝫcū fideli aīa. Sed tn̄ dn̄s ita p̄uiderat futurū eē. ⁊ ideoſic inſtituerat. Si tn̄ hō nō peccaſſet. ſacr̄m a ſignificatione vacuū nō eēt. Ad illd̓ qd̓ obr̄ ꝙ pͥmū nō ē cā ſecūdi. dd̓m ꝙ vbi ē ſignatio ſcd̓m inſtitutionē. pͥmū pōteē cā ſecūdi. ſꝫ niſi ꝑnaturā ẜm ꝙ intentio ē cā exterioris. qꝛ effectꝰ exterior ſignū ē cauſe interioris. vt verbūconſentiendi exteriꝰ. interioris ꝯſenſus ē ſignū. ſicut īpnīa viſumē. Queſtio. ij.Quid ſit in hͦ ſacro cauſans ⁊ qͥd cauſatū. Et qd̓ aliqͥdefficiat ꝓbat̉. quia vt dicit Augꝰ. ⁊ habet̉ in lr̄a. qd̓ ſa

nis erat ad efficiū. egris eſt ad remediū. gͦ ſi mr̄imoniūp̄ſtat remediū aliqͥd efficit. Itē ſi ē ſacr̄m no. le. gͦ efficit qd̓ figurat. Itē mr̄imoniuꝫ ē̄ magnū ſacr̄m in noua lege. gͦ nō tm̄ rep̄ſentationē ſed etiā inſtitutionem etſanctificationē continet. ſed ſacīm ſanctificans donatgr̄am. gͦ ⁊cͣ. Ite ſicut ſacīm rep̄ſentat ex ſil̓itudine. itafigurat ex inſtitutione. ⁊ ita ſanctificat ex benedictiōe.Sed in no. le. eſt bn̄dictio nuptiarū. ergo vr̄ ꝙ ſit ſcīficatio. ſic ⁊c̄. Cōtra. ſi ſacr̄m aliqͥd efficit. efficit qd̓ figurat. ſed iſtud ſignificat ꝯiunctionē xp̄i ⁊ eccl̓ie ⁊ hāc nōefficit. ergo nec aliqͥd aliud. Itē ſacr̄m qd̓ dat gr̄am ⁊habet efficaciam. ab oībꝰ debet accipi qͥ hn̄t morbū. ſedoēs hn̄t morbū ꝯcupiſcētie. ergo oēs debēt nubere. ſedbonū ē hoī nō nubere. ergo nō dat gr̄am. Itē ſi daigr̄am. q̄ro quam. Si ꝯiugit aīam deo ⁊ deſponſat. velvnit etiā mēbra ad inuicē. cū aīam fieri ſponſam chriſti⁊ mēbra vnire ſit effectꝰ baptiſmi ⁊ eūchariſtie. vr̄ hocſacīm ſuꝑflucre. Itē ſacr̄m qd̓ dat gr̄am ſi vendat̉ velſub pacto pecunie accipit̉ facit ſymoniā. ergo qͥ aliamduceret vxorē cū ꝑacto pecunie eēt ſymoniacꝰ. qd̓ falſūeſt. ℟º. ad hͦ volucrūt aliqͥ diccre ꝙ illud ſacr̄m nondat gr̄am. ⁊ qd̓ d̓r ꝙ ſacr̄a no. le. dant gr̄am dicūt intelligi de his q̄ in no. le. ſunt inſtituta. nec ē hͦ ſacr̄m remediū ꝑ efficaciā ſꝫ ꝑ indulgentiā. ⁊ inde ē ꝙ ꝯcupiſcentiam nō minuit ẜm habitū. minuit tn̄ ẜm indulgentiam ⁊ẜm actū vt nō vrat ẜm ꝙ dicit̉. jͣ. Coꝝ. vij. ꝙ meliꝰ ē nubere qͣꝫ vri. Alij dicūt ꝙ in ſacro mr̄imony dat̉ gr̄a digne ⁊ deuote ſuſcipiētibꝰ rōne bn̄dictiōis ſuꝑaddite. deus em̄ eis bn̄dicit ad bn̄dictionē ſacerdotis. Sꝫ hec poſitio nō vr̄ valere. qꝛ illa bn̄dictio eſt ſacralis. ⁊ ſi ſacramentale efficit qͣꝫto magis ſacr̄m. Et iō tertio mō dd̓mꝙ ſuſcipiētibꝰ hoc ſacr̄m dat̉ remediū qͣꝫtū ē ſb̓ rōne ſacramēti qd̓ excuſat cōitū. qꝛ facit illū eē venialē ſiue nōeſſe pctm̄. qd̓ alias eēt pctm̄. ⁊ hͦ pōt eſſe ſine dono gr̄e⁊ habuit hͦ illud ſacr̄m ſtatim poſt lapſum. Sed nunctemꝑe legis no. nō tm̄ preſtat illud remedium. ſed etiaꝫaliquod gratie donū digne ſuſcipientibus vtpote hisqui ex charitatis cōſenſu vniuntur ad procreandū prolem ad diuinū cultuꝫ. Rōne em̄ exp̄ſſionis conſenſusindiuiduā cōſuetudinē vite. ⁊ rōne bn̄dictiōis eccleſiecuiꝰ eſt ſacramenta eccl̓ie debite tractare ſubleuat̉ aīaaconcupiſcentia inordinata. ⁊ dat̉ gr̄a ad copulā ſingularē. ad copulam vtilem. ad copulam inſeꝑabilem. Etex hac gr̄a fit remediū contra triplicem inordinationeconcupiſcentie. ⁊ naſqit triplex bonū matrimonij. Cōcupiſcētia em̄ inclinat ad multas. quia luxurioſus nōeſt vna cōtētus. ⁊ in matrimonio dat̉ gr̄a homini vt ſoli vxori velit cōiungi. ⁊ ita pronitas ad multas excluditur ꝑ copulā ſingularem. Concupiſcentia etiā inclinatad delectationem nō ad vtilitatem. quia luxurioſus nōquerit niſi ſatiſfactionem appetitiue. datur ergo grattia in matrimonio vt non recognoſcat vxorem niſi propter prolem. ⁊ ita excluditur delectatio appetitiue ꝑ copulam vtilem. Item concupiſcentia faſtidium generat poſt impletionē. Un̄ luxurioſus poſtqͣꝫ cognouitvna illā reſpuit. ⁊ vadit ad aliā. In mr̄imnnio ꝟo dat̉gr̄a vt ſemꝑ velit ec̄ cū vna. ⁊ ita excludit̉ variarū cōcupiſcētia per copulā inſeꝑabilem. Ex copula ſingulariorit̉ bonū fidei. vt ad alia non accedat. Ex copula vtiſbonum ꝓlis. Ex copula inſeꝑabili bonū ſacri. Atilld̓ ergo qd̓ obr̄ quo efficit qd̓ figurat. dd̓m. ꝙ figuratcōiunctionem aīorū. ⁊ hanc efficit non minuendo. ſedmagis augendo. ſicut confeſſio cōtritiōeꝫ. ⁊ hoc verā

16

20

21

17

18

19

22