Druckschrift 
... in Quartum libru[m] Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
130r
Einzelbild herunterladen
 

Dl.XXIII

Dueſtio De forma huiꝰ ſacramēti. ⁊ q̄ritur vtrū forma v̓bi ſitde eēntia huiꝰ ſacramēti. Et ꝙ ſic videt̉ pͥmo ꝑ ritū vl̓iseccleſie q̄ vbiqꝫ locoꝝ vnctōꝫ tribuit cū benedictōe ſacerdotali. Itē ꝓbat̉ ꝑ illud Iaco. inducāt p̄ſbyteros ⁊ orētꝓ eo vngētes eū oleo. gͦ p̄mittit̉ orō ante vnctionē. ⁊ videtur ꝙ illa ſit de integritate vt vnctio. ⁊ hoc ꝓbat̉ ꝑ litterā ſequētē. orō fidei ſaluabit infirmū. gͦ efficacia ſacramienti pͥncipaliter reſidet penes ꝟbum orōnis. Itē hocip̄m videt̉ per ſimile in alijs ſacramētis. qꝛ ſacramentanoue le. ſanctificāt per verbū vt dicit Hugo. gͦ pari rōne videtur ꝙ iſtud ſacramētū. Itē ſicut in alijs neceſſaria eſt intētio. ⁊ iō eſt v̓buꝫ etiā artans intentionē. ita etin hoc neceſſaria eſt intentio. gͦ pari rōne ⁊ verbi exprimētis ſiue artātis intentōꝫ ꝓlatio. Cōtra. oīa ſacramēta ex fonte ſacre ſcripture ortū habēt. qꝛ nullū ſacramētum eſt in eccleſia. quin deſcribat̉ in ſcriptura. Sꝫ huiꝰſacramēti forma nūqͣꝫ deſcribitur nec ab euāgeliſta necab apl̓o. gͦ ⁊cͣ. Itē oīa ſacramēta que habēt formā. eādeꝫdebent habere ꝑ totā eccleſiā catholicā. qꝛ variatio forme eſt variatio ſacramēti. ⁊ ſacramētū debet eē vniforme ſicut fides ⁊ eccleſia. ſꝫ hoc ſacramētū nō hꝫ eandemformā. nā in eccleſia gregoriana eſt hec forma. per iſtaꝫſanctā vnctionē ⁊ ſuam pijſſimā miſcd̓iam indulgeat tibi dominꝰ quicqͥd oculoꝝ vicio deliquiſti In ambroſiana eſt hec. vngo te oleo ſanctificato in noīe patris ⁊ filij ⁊ ſpūſſctī. vt more militis vncti p̄paratꝰ ad certamenacreas poſſis ſuperare poteſtates. vel ſimilis huic. ergo nō videtur ꝙ aliqua forma ſit ſubſtantialis. Itē omnes ſacramentoꝝ forme tradite ſunt ꝑ orationē indicatiuā. ſed forma huiꝰ ſacramēti tradita eſt per orōnem dep̄catiuā. gͦ nō videtur cōueniēter aſſignata. Aut nō eſtforma. qm̄ ſacramēta no. le. certitudinaliter ponūt ſuūeffectum. gͦ per orōnem indicatiuā debꝫ expͥmi nō per dep̄catiuā. Itē ẜm beatū Iaco. oratio fidei eſt illa que ē neceſſaria. ſi gͦ orō eſt ad deū. ⁊ ad deū oratur meliꝰ gemitucordis qͣꝫ voceoris. videtur ꝙ ad iſtiꝰ ſacramēti ꝑfectionē n̄ oꝑteat aliqͥd oretenꝰ expͥmi. Querit̉ igit̉ ſi formā hꝫq̄ ſit forma. ⁊ ꝑ quē modū ℟ª. dicēdū ꝙ aliqͥ voluerūtdicere ꝙ iſtud ſacramētū nō habebat formā ꝟbi eēntialē ſꝫ q̄ ſolū erat de bene eē. ⁊ iō nō fuit exp̄ſſa. nec in eccleſia inuenitur vnica ſed diuerſa. Sꝫ tamē iſtud nō eſt ſecuꝝ dicere. nec ẜm textū ſcripture. cū in iſtiꝰ ſacramēti īſtitutōe maximā vim videat̉ iacobꝰ ī orōne ꝯſtituere ⁊ſibi totā efficaciā attribuere cū dicit. orō fidei ſaluabit.nō dicit vnctio. Orō aūt fidei d̓r nō ip̄ius inungentisſed ip̄ius eccleſie in cuiꝰ fide admīſtrant̉ ſacramenta. ſicot gͦ in alijs ſacramētis nō ſufficit corde credere niſi fiat ꝓfeſſio in verbo exteriori. ſic intelligenduꝫ eſt hoc ꝙnō ſufficit oratio mētalis ſine vocali. ⁊ id̓o forma verbꝰeſt de integritate ſacri. forma inqͣꝫ verbi ẜm ꝙ eſt exp̄ſſiua orōnis fidei. ⁊ hͦ ꝓpter talē inſtitutionē iſtiꝰ ſacram̄ti. Un̄ nota ꝙ ē forma ꝟbi q̄ expͥmit actū ⁊ intentionemiacobi. ⁊ talis ē ꝑ modū indicatiuū. ⁊ non eſt de ſacr̄i neceſſitate. ſed cōgruitate. ⁊ hec ī aliquibꝰ eccleſijs habet̉.ſꝫ nō ī romana. q̄ maxime vitat ea q̄ pn̄t eſſe occaſio deuiandi. Et ē forma qͣ expͥmit orōem. ⁊ qm̄ or̄o ē ꝑ moduꝫdep̄catiuū. talis forma ē dep̄catiua. ⁊ hec ē de neceſtitate ſacr̄i huiꝰ. ⁊ habet̉ in oībus eccleſijs. qm̄ hec tāgiturinſtitutōe huiꝰ ſacramēti. ⁊ quoniā nō expͥmitur verbūdetermīatū ſꝫ ſolū oro fidei. ideo nō oꝑtet ꝙ ſit vniformitas ī verbo orōis. ſed ſolū ꝙ ſit ī ſenſu. Si aūt q̄ras.q̄re in iſto ſacramēto potius ē orō de eſſentia qͣꝫ in alio ℟º ꝙ rō pͥncipalis ē inſtitutio. Si q̄ras rōnē inſtitu

tionis dici p̄t ꝙ hec hꝫ rōnē ꝯgruitatis multiplicem.Prima ē ex ꝑte ſuſcipiētis. qͥ ꝓpter infirmitate ē deſtitutus. ideo orōe ē releuādus. Scd̓a ē ex ꝑte modi curādi qͥ ē ꝑ deuotionē ⁊ eleuationē anīe ad ſpūalia. ⁊ qꝛ qd̓ſuꝑ oīa excitat aīam eſt orō. ideo. ⁊c̄. Tertia rō eſt ex ꝑte morbi. quoniā hic fit remiſſio peccati interuenienteminiſterio ſacerdotis. ⁊ quoniā in remiſſione culpe ſacerdos nō ſc habet niſi ꝑ modū dep̄cantis. vnde ⁊ ī abſolutōne ſua vtit̉ orōne dep̄catiua. vt ī p̄cedentibꝰ habitū eſt. hinc c ꝙ optime inſtitutū fuit vnctionē nō fieri ſine orōne cuiꝰ expreſſio eſt forma ſacramenti. vt oſtēdūrationes. His viſis facile ē reſpōdere ad obiecta. Ꝙillud enī quod obrꝙ nō habet ortū ex fonte ſacre ſcripture. dicendū ꝙ falſū eſt. vt patꝫ. īmo ab illo ꝟbo btī iacobi. oro fidei ſaluabit infirmū. Ad illud qd̓ obr̄. ꝙnō ē eadē forma. dd̓m ꝙ ẜm id qd̓ ē neceſſariū ⁊ eſſentiale ſacramēto eandē oportet eſſe. Sꝫ forma ꝟbi nō eſt neceſſaria rōne vocis exterioris. ſed ꝓut ē exp̄ſſiua ꝟbi interioris. Ad illud qd̓ obr̄ de orōne indicatiua. dd̓mꝙ nō eſt ſimile de hoc ſacramēto ⁊ de alijs. ꝓ eo ꝙ illudhabet aliquā ſpecialem rōnem quā nō habuit aliud. vtviſū eſt Ad illud qd̓ obr̄ ꝙ melius oratur gemitu codis. dd̓m ꝙ in ſacramētis qꝛ ſūt ſigna exteriora nō tātūꝯſiderat̉ qd̓ ē interius ſed etiā ſignū exteriꝰ rōne cuiushabet rationē ſacramēti. ⁊ ſic patet totū Quāuis enimaliquis crederet trinitatē. niſi exprimeretur, in baptiſādo non daret ſacramentū. ⁊ ſic in ꝓpoſito ē intelligēdūOnſeq̄nter qͣntū ad ſecūdū articulū qōnis qr̄.de huiꝰ ſacr̄i diſpēſatōe. ⁊ circa hͦ q̄rūtur qͣttuorPrīo qr̄ qͥs debeat āmīſtrare hͦ ſacr̄m. Secūdocui debeat diſpenſari. Tercio in qͦ membro ſiue loco.Quarto ⁊ vltimo qͦtiēs. Queſtio j.Circa quā ꝓcedit̉ ſic. videt̉ ꝙ hꝰ ſacramēti āmīſtratioſolis ep̄is cōpetat. pͥmo ꝑ ſimile. Sacramētū cōfirmatōnis qd̓ hꝫ materiā ꝯſecratā. a ſolis ep̄is tradit̉. gͦ pari rōe ⁊ ſacr̄m illud. Itē ī moralibꝰ nobilioris artificꝭeſt vti inſtrumēto facto qͣꝫ ip̄m facere. vn̄ nobilior ē miles qͥ vtit̉ enſe. qͣꝫ faber qͥ facit. gͦ ſi ep̄s ſolū oleū ꝯſecratvidet̉ ꝙ ip̄e ſolꝰ hoc oleo inungere debeat. Itē ī naturalibus videmꝰ ꝙ eadē vis q̄ ꝑ̄ꝑat materiā inducit formā. et hoc ſpectat ad rectū ordinē oꝑandi. ſi gͦ gratia etvirtus ꝯformis ē nature. cū ep̄s materiā p̄paret. videt̉ꝙ ip̄e ſolus ſacramētū cōferat. ⁊ hoc ē in ip̄a vnctione.Sꝫ ꝯͣ oſtēdit̉ ꝙ extēdat ſe ad oēs. qꝛ v̓bū ⁊ elementū cōſtituūt ſacramētū. ſꝫ oleū ꝯſecratū p̄t āminiſtrari ꝑ ſimplicē laycū ⁊ etiā ꝟbū dici gͦ ⁊ ſacramētū miniſtrari. Itē ꝙ ita debeat eē videt̉. qꝛ illud ē ſacramētū eoꝝ. qͥſūt ī extremo mortis articulo. ſꝫ talibꝰ frequēter nō pōtſubueniri ꝑ ſacerdotē. gͦ videt̉ ꝙſaltē ꝑ laycū eis ſb̓ueniripoſſit Itē hͦ on̄dit̉ exēplo. qꝛ legit̉ ī legēda ſcē genoueſe ꝙ ip̄a inungebat oleo īfirmos ⁊ curabat eos. gͦ viꝙ hͦ ſaltē ſpectet ad viros ſctōs. ℟ꝰ. dd̓ꝫ. ꝙ hꝰ ſacri diſpēſatō ex officō ſpectat ad ſac̄dotes. ⁊ illd̓ ꝯfirmat auctoritas ⁊ rō. Qꝛ Iaco. vl. d̓r. īducat p̄ſb̓ros. ⁊cͣ. ⁊ orentſuꝑ cū. Rō. qꝛ cū hꝰ ſacr̄i materia ſit olcū ꝯſecͣtū. nō dꝫāminiſtrari nec ꝯtingi niſi ab eo qͥ hꝫ manꝰ ꝯſecratas.⁊ talis ē ſacerdos. iō nō ſe extēdit ad oēs. Nec ad ſolosep̄os. qꝛ cū hͦ ſit ſacr̄m ꝑiclitātiū qͥ nō pn̄t adire p̄latosſꝫ magꝭ ecōuerſo. oꝑtꝫ multos ꝑire. Sꝫ a ſolis ep̄is dari dꝫ. iō diſpoſuit ſpūſſāctꝰ ꝙ vnguētū nō ſolū eēt in capite vel in barba aaron. ſed etiā deſcenderet vſqꝫ ī orāveſtimēti. ſcꝫ vſqꝫ ad inferiores ſacerdotes. Nec ſoluꝫſumitur ratio a parte vnctionis. verumētiārō-

27

28

29

30

24

I1

25

16

y 4