Liberquartus

mit. ſicut vult augꝰ. in ench̓. ⁊ multis locꝭ. gͦ veniale aliquid de bono ſpūali ⁊ rectitudine adimit. ſed ſolus d̓spōt anime reſtituere bonū. ſicut ſolus potuit eam creare. ⁊ hoc ē ꝑ grām. gͦ. ⁊c̄. ¶ Itē d̓s punit ꝓ veniali. hocconſtat. ergo aliqͥd inuenit diſplicentie in veniali. ſꝫ nihil omino remouet diſꝑlicentiā dei niſi qd̓ inuenit placentiā ⁊ veniā. ſꝫ ſola gr̄a gratū faciēs eſt illa q̄ deo placere facit. gͦ. ⁊c̄. ¶ Itē ꝑfectius ē carere veniali qͣꝫ mortali. ergo eqͣ nobilis doni ſiue eq̄ ꝑfecti vel magis perfecti actus ē delere veīale qͣꝫ delere mortale. ſꝫ mortale deleri nō p̄t niſi a dono gre gratū facientis. gͦ. ⁊c̄. ¶ ℟ di5cedum ꝙ aliquoꝝ poſitio fuit ꝙ venialia ſine gr̄a gratifaciēte deleri poſſint ꝑ gramgratis datā. Et rōem huiꝰoſtendere voluerūt. ꝑ eo vicꝫ ꝙ veniale peccatū nō repugnat gratie gratū facienti ſed gratis date. nec offendit maieſtatē diuinā. qꝛ ibi non diligitur aliqͥd ſupͣ deūſed aliquātulū inordinate ſubdeo. ⁊ ideo ſicut mortalepōt deleri ꝑ grām. qꝛ ei repugnat. ⁊ qꝛ gr̄a deo offēſo recōciliat. ⁊ qꝛ deū ꝯtemptū amare facit ſuꝑ om̄ia. ſic veniale pōt deleri ꝑ grām gratis datā que illā modicā inordinationē remouet. ⁊ illā occaſionē minus amādi deum ab ip̄a aīa tollit. nec oꝑtet ibi eſſe grāꝫ eleuantē animā ad dilectionē dei ſuꝑ oīa. qꝛꝑ veniale nihil amaturſupra deuꝫ. Sed hec poſitio licet ꝓbabilis videatur. averitate tamē deuiat ſi quis inſpiciat. Omne enī pctneoip̄o ꝙ peccatū ē aliquo modo animaꝫ defedat. ⁊ aliemō ip̄am deordinat. ⁊ neceſſe ē ex hoc ꝙ aliquo mō deodiſpliceat. qm̄ igitur nota diſplicentie minima que eſſe poſſit ſine habitu qui reducit ad complacentiā ⁊ adamicitiā auferri nō p̄t. tenendū ē om̄ino de om̄i peccato generaliter ꝙ nullū om̄ino p̄t deleri ſine gr̄a gratumfacientē. ſic enī decreuit nos ſanare diuīa miſericordia⁊ hoc dicūt ſancti. ⁊ ſonat ſcriptura q̄ maxīe ponit gratiam eſſe neceſſariam ad delenda pctā. ¶ Ad illd̓ ergoqd̓ obr ꝙ ſufficiens punitio abſoluit a culpa. dicenduꝫꝙ ſi illud intelligat̉ in facie hominū qͥ iudicant ẜm exteriora p̄t habere veritatē. Sed in facie dei qͥ conſideratfaciē anime internā ⁊ decoreꝫ imaginis ſue. ꝗͥntacunqꝫſit pena. non p̄t omnino abſoluere peccatore niſi remoueatur interior deformitas. et ideo ī foro dei impoſſibile ē pctm̄ ſufficiēter puniri qͣꝫtum ad tempus niſi deleat̉ꝑ grām. ¶ Ad illud qd̓ obr̄ ꝙ veniale dicit ſolam ꝓnitatē. dd̓m. ꝙ falſum ē. īmo amplius dicit quandam notam diſplicentie. ⁊ ita ſꝑ manet ī anīa. etiā ſi veniat ꝓnitas ad oppoſitū. niſi interueniat charitas q̄ oꝑit multitudinē pctōꝝ. ¶ Ad illud qd̓ obr̄ ꝙ in morbis ꝑuisnatura nō indiget medicina. dicēdū ꝙ verū ē. ⁊ ſimilit̓in ſpūalibꝰ ē ſi recte fiat ſimilitudīs tranſlatio. Natura igitur habet in ſe fundamētū ſanitatis .ſ. ꝟtutes naturales regētes cōplexionem ⁊ expellētes nociua. Regimē aūt ſpūalis ſanitatis nō eſt niſi gr̄a gratū facienset ideo ſicut corrupta vi naturali nō pōt deleri morbuscorꝑalis. ſic nec abſente gr̄a p̄t deleri (qͣꝫtūlibet ſit ꝑuꝰ)morbꝰ ſpūalis. Nō gͦ gr̄a ſicut medicina ſed ſicut regitiua virtus ē. exterius autē ſacrmē ſicut medicina quenon indiget gr̄a neceſſario. expedit ſibi tamē ad curatōnem venialis. maxime cū illa egritudo ē conſuetudinaria. ¶ Ad illud qd̓ obr̄ ꝙ maior connexio ē venialis adveniale. dicendū ꝙ veniale ſine veniali p̄t deleri. quianeutrū fūdamentū ꝟtutis viuificātis ⁊ ſanātis euertitſcꝫ gr̄am. ſꝫ mortale extirpat grām. nō enī ſimul ſtat cūvita. ⁊ quoniā nō p̄t deleri aliqua culpa ſine gratia. iōnullus morbꝰ etiā minimus p̄t deleri qͥn deleat̉ omnismortalis culpa. nō ſic aūt eſt ī veniali. ꝓ eo ꝙ vtrunqꝫ

ſiml̓ ſtat cū gr̄a. ¶ Ad illud qd̓ obr̄ de eo qͥ ī ſolo veniali decedit. dd̓m ꝙ poſitio ē impoſſibilis. ⁊ ideo nō ē mirū ſi accidat impoſſibile. ſed cū aliqͥs diſcedat cū originali et veniali. vel cuꝫ veniali ⁊ alio quocunqꝫ mortalipunietur ꝓ veniali aliquanta pena intenſiue. ſed rōneadiuncti pena illa erit eterna. non rōne ip̄ius culpe venialis. ¶ Queſtio. ij.Utrum venialia poſſint deleri a gr̄a ſine ꝯtritōne ſiueinteriori pena. Et ꝙ ſic videt̉ ꝑ illd̓ qd̓ hr̄ ī lr̄a qd̓ ē verbū grego. qd̓ ē gutta aque ad caminū ignis. hͦ eſt veniale ad feruorē charitatis. gͦ vr̄ ꝙ ī ſolo charitatis feruore poſſit deleri veniale. ¶ Item ſicut colligit̉ ex verbisauguſtini ī li. ꝯfeſſ. veniale nō eſt aliud qͣꝫ minor amordei. gͦ qd̓ excludit remiſſionē amoris excludit veniale ⁊delet. ſed charitas nulla fcā mēdicatōne p̄t magis ⁊ magis inflāmari. gͦ. ⁊c̄. ¶ Itē poſſibile ē iuſtū qͥ hꝫ venialia mori dormiendo. vel ita ꝙ eadat ī furiā. gͦ cū vltra nōſit locus penitētie. ⁊ neceſſe ſit illa veralia deleri. qꝛ aliquādo cū habeat grām ꝑuenit ad gl̓iam. gͦ pn̄t venialia deleri ꝑ gr̄am ſine penitētia. ¶ Item mortale improportionaliter plus offēdit deū qꝫ veniale. ſed minimaꝯtritio ſufficit ad delendū mortale cū gr̄a. gͦ ad delēduꝫveniale ſufficit ſola gr̄a. ¶ Itē venialia delent̉ virtuteſacramēti extreme enctōis. virtute etiā euchariſtie. ſic̄ſupra habitū ē. Et exp̄ſſe dicit Amb̓. ⁊ ꝑ or̄onē dn̄icalēet bn̄dictionē epiſcopalē. ſicut dicūt mgri cōiter. gͦ noneſt neceſſariū conteri. qꝛ alia ē via deletōis. cū ergo perhoc remittant̉. et etiā ꝑ cōtritionē et exteriorē ſatiſfactōnem. et ꝑ baptiſmū. queritur ꝑ quā naturaꝫ cōem inſithis hec paſſio cōis. ¶ Contra. ſupra diſt. xvj. habeturvbi agitur de remiſſione venialiū ſufficit oro dn̄ica cūaliquo ieiunio ⁊ elemoſynis. ſic tamē vt p̄cedat ꝯtritioaliqͥntula. gͦ nō pōt ꝓ illa culpa fieri ſatiſfactio ꝯgrua.niſi precedat interior penitentia. ergo ⁊c̄. ¶ Item maioris adherentie eſt veniale qͣꝫ mortale. ſed mortale nunqͣꝫ deletur niſi liberum arbitrium ab eo diſſentiat peractū contritōnis. ergo multo fortius videt̉ de veniali¶ Itē qn̄ alique due forme ſeſe cōpatiūtur. vna ꝑ ſe nōexpellit aliā. ſed veniale ſimul ſtat cum gratia. ergo gratia ꝑ ſe nō delet veniale. gͦ neceſſe eſt aliquid addi vltraqd̓ cum veniali peccato o pōnem habeat. ſed hoc nō ēniſi penitentia interior. gͦ ⁊c̄. ¶ Itē rō quare mortale n̄poteſt deleri ſine actu de teſtatōnis ē. quoniā volūtateactū ē. et voluntate acceptante. et ideo nō poteſt deleriniſi voluntate deteſtante. ſed venialia vt in pluribusvoluntarie cōmittunt̉. ⁊ durant in nobis qͣꝫdiu voluntis vult in talibus verſari. ergo videtur ꝙ venialia nōpoſſint deleri ſine contritōne interna. ¶ Item poſſibi.īe eſt vnum veniale deleri ſine alio. ſed hoc non eſt nuīper aliquid quod magis aſpicit vnū veniale qͣꝫ aliud.ratione cuius gratie effectus potius eſt ſupra vnum qͣꝫſupra aliud. ſed tale non eſt gratia nec ſacramentum. ſꝫſolus actus interior liberi arbitrij. ergo ⁊c̄. ¶ ℟º. advoluerūt aliqui dicere ꝙ peccata venialia qꝛ quodammō ſūt volūtaria ſine volūtate deteſtante illa deleri n̄poſſint. qꝛ tn̄ lōge minꝰ hn̄t de rōe volūtarij qͣꝫ mortliaideo qͣꝫtulacūqꝫ ꝯtritio ſufficit ſiue in gn̄ali ſiue ī ſpāliꝰUn̄ dixerunt ꝙ ſi qͥs cū impenitētia de venialibꝰ diſcedat mortalit̓ peccat. Si qͥs ꝟo p̄ter vſū li. arb. diſcedatpoſtmodū delētur ꝑ grāꝫ cū deteſtatōe volūtaria. namaīa q̄ eſt ī gr̄a. ſtatim dū ī ſe ꝯſpicit culpā. illā deteſtat̉.⁊ gr̄a exn̄s ī aīa eā delet. Sꝫ tn̄ illd̓ difiicile ē ſuſtinere.tā in hoc ſeculo qͣꝫ in futuro. In hoc inqͣꝫ ſcl̓o. quoniaꝫmulti ſūt mōdi remittēdi pctā venialia preter peniten-

8

I