Druckschrift 
... in Quartum libru[m] Sententiaru[m] (1493)
Entstehung
Seite
119r
Einzelbild herunterladen
 

DI.XXI

Diſſoluit qͣndā ſophiſticā rōnē.Hic obijci pōt. ſi ꝑ lignū. fenū. ſtipulā. venialia intelligunt̉ pct̄ā. ⁊ nullꝰ adeo ꝑfectus ē qͥ venialit̓ n̄peccet. gͦ qͥ edificāt aurū argētū lapidem p̄cioſuꝫedificāt etiā lignū fenū ſtipulā. gͦ ꝑ ignē trāſibūt.Ad qd̓ dicimus. qꝛ nō oīs qͥ venialit̓ peccat. lignūfenū. ſtipulā edificat. ſicut ecōuerſo nō oīs qͥ contemplat̉ deū et diligit ꝓximū ⁊ oꝑa bona facit. edificat aurū. argētū. lapidē p̄cioſū. ⁊ tamē in auro intelligitur ꝯtēplato dei. in argento dilectio ꝓximi. in lapide p̄cioſo bona oꝑa. Sꝫ illi qͥ edificātlignū. fenū. ſtipulā. deū cōtēplāt̉. ⁊ proximū diligūt ⁊ oꝑa bona faciūt. nec tn̄ edificāt aurū. argētum. lapidem p̄cioſum. Hec enim edificat qͥ ſic illa tria facit. vt cogitet q̄ ſūt dei. ⁊ quō placeat d̓onō mūdo. Lignū vero ⁊ fenū ⁊ ſtipulā accipi pn̄tſcculariū reꝝ qͣꝫuis licite cōceſſaꝝ tales cupiditates vt amitti ſine animi dolore nō poſſint. Hec gͦedificat is qͥ cogitat q̄ mūdi ſūt. quō placeat mūdo. qͥ circa diuitias ſuas qd̓ammo carnali affectutenet̉. ⁊ tn̄ ex eis multa beneficia facit. nec ꝓ eisaliqͥd fraudis vel rapine molit̉. Ex his gͦ pꝫ ꝙ nōidē hō ſimul hec et illa edificat. Illa em̄ edificatōꝑfectoꝝ tm̄ eſt. qͥ nō cogitāt placere mundo ſꝫ tm̄deo. qͥ et ſi aliquando venialiter peccāt. feruorecharitatis ita abſumit̉ in eis pctm̄ ſicut gutta aq̄in camino ignis. ⁊ iō nūqͣꝫ ſecū portāt cremabiliaHec aūt inferior edificatio minoꝝ eſt. qͥ nō tm̄ d̓oſed etiā mūdo placere cogitāt. deū tn̄ p̄ponunt. ſivero mūdū p̄ponerēt. nō ſuꝑedificarēt ſꝫ deſtruerent fundamētū. Affectiōes gͦ carnales qͥbꝰ dediti ſunt domibꝰ. ꝯiugibꝰ. poſſeſſionibꝰ. ita vt nihilꝓponāt xp̄o. illis tribꝰ ſignificant̉ q̄ in mētes ꝑfectoꝝ nō cadūt. ⁊ ſi alia venialia admittāt. In corD intelligentiā huiꝰ ꝑtis incidit hic qō de purgatōe pctōꝝ poſt hāc vitā. ad qd̓ intelligenduꝫitria ꝗuerūtur. Prīo q̄rit̉ de purgatōe pctōrū ante purgatoriū. Scd̓o de purgatōe ꝑ purgatoriū. Tertio de liberatōe a purgatorio. qͣꝫtū ad pͥmū. Cū in p̄cedētibꝰ ſit queſitū de iuſtificatōe a mortalibꝰ. q̄rit̉ hic de deletiōe venialiū. Circa qd̓ duo querunt̉. Primo querit̉vtrū venialia poſſint deleri ſin̄ gr̄a. Scd̓o vtrū poſſintdeleri a gr̄a ſine pnīa. Queſtio .j.a Ꝙ venialia poſſint deleri ſine gr̄a vr̄. qꝛ oīs culparemiſſa eſt oīno cū eſt punita qͣꝫtū ip̄a exigit. ſed venialisculpa eſt digna ſola pena tꝑali. ergo cū oētꝑale finemhabeat. poſſibile ē aliquē exiſtente extra gr̄am ſufficient̉ꝓ illa culpa puniri. gͦ poſſibile ē ſine gr̄a remitti. Prīaꝓpoſitio manifeſta e. quia nullus ita ſeuerus ē in iuſticia ꝙ puniat vltra qͣꝫ meruit qui peccauit. ergo cū ſufficienter punit ampliuſ nō punit. ſꝫ nō pōt eē culpa ſinepena. ergo ceſſante pena ceſſat culpa. Item venialisculpa nō dicit deformitatē imaginis ſed ſolū ꝓnitatē acbonū ꝯmutabile. ſed pronitas poteſt ſine gr̄a aboleri. qͦniam qui eſt pronus ad auariciā. ſine gratia poteſt fie-

dibus ꝟo minoꝝ interdū durāt vſqꝫ in finē. qͥ cuꝫtalibus edificijs trāſeūt. ſed diſſoluent̉ in igne. ipſi vero merito fundamenti ſalui erūt. grauiſſimātn̄ penā ſentiēt. Ex qͦ apꝑet qͣntā hic mīam exhibet deus. ⁊ qͣntā ibi exerceat ſeueritatē. cū ꝓ eodē pctō multo grauius ibi puniat qͣꝫ hic. Excludit qͣndā apparentē ſolutionē.dSed forte dicēs illud eſſe accipiēdū de pena pctīnō de ip̄o pctō ꝙ gregoriꝰ dicit q̄dam leuia in ſuturo dimittēda. Si em̄ verā pnīam habuerit qͥs.peccata oīa dimiſſa ſūt ei. ſed pena forte remāſitiōqꝫ ſi vere penitēs obijt. ſine pctō tranſijt. Si ātvere penitēs nō ē in obitu. maculā portat q̄ nūqͣꝫdelebit̉. Qui vero edificat lignū. fenū. ſtipulā vere penitet. qꝛ bonus ē ⁊ charitatē hꝫ. ⁊ in charitate de hac vita trāſit. gͦ ſine pctō tranſit. nō ſeqͥturUerū qͥdā ē. qꝛ bonꝰ ē. ⁊ charitatē hꝫ. ⁊ vere pentet. ⁊ tn̄ cū veniali pctō trāſit. qd̓ nō deleuit pnīaPnīa em̄ nō delet niſi pctm̄ illud qd̓ deſerit hō.Tale aūt pctm̄ ſepe in hac vita non delinquit̉ abhoīe ⁊ tn̄ vere penitēs ē. ⁊ ſi nō de omnibus venialibus peniteat. Pōt em̄ qͥs de omni mortali et d̓oī veniali penitere. excepto vno vel pluribus venialibus qͥdeꝫ. ſicut habet qͥs charitatē ⁊ vnū velplura veīalia. qd̓ de crimīalibꝰ nullatenꝰ eē pōt. ēeī aliqͥs bonꝰ charitatē hn̄s. ſed adhuc qͦdā cupiditatis affectu amās hec ſecularia. Talis exiſtēsſubita morte opprimit̉. In illo t̓reno affectu mortuus eſt. ⁊ tn̄ ſaluabit̉ a quo nō ſe hic abſoluit. ergo poſt hāc vitā ab illo purgabit̉. Conſtat gͦ q̄daꝫpctā ſed leuia poſt hāc vita dimitti. Si vero d̓ pena pctī illud intelligi voluiſſent autores. cur magis cōmemoraſſent leuia qͣꝫ grauia. cū etiā grauium pena hic in expleta poſt hāc vitā reſtet.ri ꝓdigus ⁊ ꝓnus ad ꝓdigalitatē. gͦ ⁊c̄. Itē in morbiſꝑuis natura nō īdiget medicina. ſꝫ ſolū qn̄ morbꝰ magnificatꝰ ē. ſed venialia nō ꝓſternūt naturā. īmo dimittūt eā in ſuo vigore. gͦ p̄ter medicinā gr̄e p̄t ꝑ naturā veniale curari. Itē q̄nto morbi minorē habet cōnexiōeꝫet ſil̓itudinē. tato ſpecialiꝰ pōt vnus ſine alio curari. ſꝫveniale maiorē cōueniētiā hꝫ cū aliquo veniali qͣꝫ cummortali. ſed vnū veniale p̄t deleri alio remanēte. gͦ ml̓tofortius pōt deleri veniale remanente mortali. gͦ ⁊c̄. Itēſi veniale non pōt deleri ſine gra. eſto ꝙ aliqͥs in ſolo veniali moriatur. illud nunqͣꝫ delebitur. ſed qͣꝫdiu durabitpunietur. ergo eternaliter ex ſeip̄o punitur. ergo nō differ a mortali. Contra Aug. de ciuitate dei. xxj. Necmagna nec parua poſſunt nobis dimitti niſi nos dimiſerimus debitoribus noſtris. hoc non eſt ob aliud. niſiquia dum homo nō dimittit eſt ſemper in peccato. ergo nullum peccatum poteſt homini dimitti qͣꝫdiu eſt īpeccato mortali. ergo ſi ſola gͣtia a peccato liberat. veniale non dimittitur ſine gr̄a. Item ſi aliquid deletaliquid aliud. habet oppoſitionem ad illud aliquo modo. ſed nec pena nec natura habet oppoſitionem ad culpam. ergo nec propter penā. nec ꝓpter naturam delentvenialia niſi aſſit gr̄a. Itē. om̄e peccatuꝫ nocet ⁊ adi-

Soluit.

Quid fitedificareaur. ⁊ la. p̄cioſum.

Ꝙ aliqͥsvere penitet ⁊ ſi nond̓ oī veīali