DI.L
voluerūt aſſignare rōnem ꝑtim aulem. ꝑtim ſupra naturam. Dixerūt em̄ ꝙ anime exute a corpore habent̉ potentias expeditas. ⁊ naturale deſiderium habent perꝑtingendi ad bonū propter qd̓ ſūt create. Et vlteriꝰ. gͣtia eſt in eis q̄ magis in deſideriū inclinat. ⁊ iō cū illudbona ſciāt. ⁊ ab illo retrahāt̉ et quaſi incarcerāt̉. modica pena ſenſibilis cū hac triſticia eſt eis maxima. ⁊ ꝓ tāto dicūt penā purgatoriā eē maximā. Sicut em̄ delectatiōes ſpūales ſunt intēſe multū ⁊ p̄cellūt corꝑales. ita ⁊triſticia d̓ abſētia ſuꝑercellit omnē dolorē corporeū. Sꝫcerte nec iſta rō manuducit ſiqͥs aſpiciat. Primū qͥdemqꝛ deſideratiuū ſūmi boni. ē deſideratiuū qd̓ hꝫ neceſſario ſecū cōiūctā fruitiōeꝫ ⁊ aliquā realē poſſeſſionē. ⁊ iōparit gaudiū. vn̄ qui plꝰ deſiderat ſupremū bonū magꝭibi delectat̉. In hoc em̄ diſſimile eſt deſideriū tꝑaliuꝫ etcorꝑaliū a deſiderio ſpūaliū vt on̄dit Aug. in li. lxxxiij.q. et illud veritatē hꝫ maxīe cū deus inhabitat ꝑ charitatē in aīa. Scd̓m etiā iſtā rōnē pena lymbi maxima eēt⁊ fuiſſet maxima ī ſctīs pr̄ibꝰ. ⁊ ibi credit̉ fuiſſe requiesfacta. Et iſta etiā rō nihil ad ꝓpoſitū facit ſiqͥs inſpiciat. ꝓ eo ꝙ ſancti nō de carentia locunt̉. ſed de pena affectiua. ſicut de igne ſiue de flāma purgatoria. Iō dd̓m ꝙrō huiꝰ ſumit̉ ex diuina iuſticia. ⁊ iſta ē rō recta. qꝛ ꝙ ignis agat in aīam (vt īfra videbit̉) nō ē nature ſꝫ iuſticie⁊ iō ꝙ magis agat diuine iuſticie eſt attribuendū. Qm̄gͦ deꝰ iuſtꝰ pena nō acceptat ſcd̓m qd̓ punitā tantū. ſedym qd̓ plꝰ eſt in ea rō ordinis recti. Scd̓m hͦ intelligendū ē ꝙ eſt pena aſſumpta et pena inflicta. In pena aſſumptanō tm̄ placet deo ordīatio pene ad culpā. ſꝫ ⁊ ordo et rectitudo q̄ ē in volūtate aſſumente. Sꝫ in pena aflicta placet ordinatio pene ad culpā. qm̄ igit̉ pena penitētiū in p̄ſenti plꝰ ē aſſumpta. pena moriētiū ē inflictain purgatorio ꝓ eo ꝙ iā nō eſt tēpꝰ agendi ſꝫ recipiendiiōmodica pena in p̄ſenti plus ſatiſfacit. ⁊ magis ē deea cōtēta diuina iuſticia qꝫ de magna in futuro. Et id̓oquaſi improportionabilit maiorem exigit vt ei ſatiſfiatExēplū aūt poteſt haberi in iſtis materialibꝰ debitis.creditor em̄ plꝰ acceptat marcā auri qͣꝫ. x. marcas argōti. ⁊ pena p̄ſens illi cōparata multa p̄cioſior ē in cōſpectu dei qͣꝫ ſit aurū argēto in ꝯſpectu hoīm. Cōcedēdeſū: rōnes ꝓbātes penā illā grauiorē eſſe. ¶ Ad illud gͦqd̓ obr̄ ꝙ reatꝰ nō auget̉. dd̓m ꝙ verū ē. Sꝫ reatꝰ penemeliꝰ ſoluit̉ d modica pena aſſumpta qͣꝫ de multa inflitus cuiꝰ ē ille ignis inſtrumētū ordinat vt puniat grautus. Uel dd̓m ꝙ pena nō iudicat̉ maior et minor ẜm leſionē ſiue paſſione. ſꝫ ẜm ſenſum paſſiōis put ſenſus refuSit illā penā. Et qm̄ ſpūs licet minꝰ ledat̉ ab igne qͣꝫ corpus. viuaciorē tamē hꝫ vim ſentiēdi paſſionē. Et iterūmaxime refugit. quia hoc ꝯͣ naturā ſuā eſt. nō ſic cōtranaturā corꝑis. Et iō qͣꝫuis minus patiat̉ ⁊ minus ledatur. paſſiōe tamē naturali magis punit̉ ⁊ magis dolet⁊ ꝑ hoc patet rn̄ſio ad duo vltima. Quod enim dicit ꝙmagis punit̉ qd̓ abijcit et tranſmutat. dd̓m ꝙ falſū eſt.qꝛ ignis infernalis qͥ vrit ⁊ non conſumit grauiꝰ punitqꝫ ille alius ignis qͥ vtrunqꝫ facit. ¶ Similiter de alioꝙ magis punit qd̓ vnit. dd̓m ꝙ falſū eſt. quia maior pena ē brachiū cōterere qͣꝫ etiā amputare. qꝛ remanet ibi ſſus et dolorcōtinuus. Sic ⁊ in aīa que nūqͣꝫ dormit ſꝑeſt actualis ſenſus nociui ⁊ diſſenſus. ita ꝙ vtrūqꝫ viget. ⁊ neuter minuit̉ qͣꝫtū ē ex ꝑte ſpūs. ⁊ ille dolorē intēſus ⁊ continuus. ac ꝑ hͦ grauior. Quō aūt corpus agit īſpm̄. in ſuo loco dicet̉ cū aget̉ de penis infernalibus.
¶ Queſtio. iij.¶ Ut̓rū pena illa ſit volūtaria. ⁊ ꝙ ſic videt̉. qꝛ oīs ſapiens vult illud ſine quo nō pōt adipiſci qd̓ deſiderat.vt deſiderās ſanitatē vel ſecari ⁊ vri. ſꝫ anime in purgatorio nō ſūt, inſipientes. ⁊ deſiderāt gl̓iam. ⁊ ſciūt ad eānon poſſe ꝑuenire niſi ꝑ illiꝰ pene tolerātiā. gͦ ⁊c̄. Si tudicas ꝙ hͦ nō ē velle ſimpl̓r ſꝫ ſub cōditōe. on̄dit̉ ꝙ ſimpliciter velīt. Cor rectū hꝫ qui volūtatē ſuā volūtati diuine cōformat vt dicit amb̓. ⁊ glo. ſuꝑ p̄s ſicut habitumc̓ in pͥmo. Sed iuſti in purgatorio hn̄t cor rectū. ⁊ deusvult ibi eſſe ip̄os. gͦ ip̄i volūt ſe ibi eſſe ⁊ pati. ¶ Itē oīsvere penitens vultꝭ facere emēdam ſiue agēdo ſiue ſuſcipiēdo. ſed aīa q̄ moritur vere penitens pnīam nō amittit. gͦ vult emēdā facere. ſed nō pōt agendo. gͦ patiēdo. gͦvult penā illam pati. ¶ Itē oīs qui patit̉ penā aliquaꝫ⁊ nō vult illā pati iudicat̉ impatiēs. ⁊ ille ē qͥ dicit̉ īobediens. gͦ cū viri iuſti in purgatorio penā patiāt̉. ſi nolunt illā pati ſunt impaciētes ⁊ inobediētes. Cōtra. volūtariū ē illud qd̓ ē in ip̄o cognoſcēte ſingularia. gͦ qd̓ n̄ē a pͥncipio intrinſeco ſed extrinſeco. ⁊ de neceſſitate nōde libertate. nō hꝫ rōnē voluntarij. ſed talis ē pena purgatoria. gͦ ⁊c̄. Itē nihil a quo qͥs deſiderat ⁊ petit liberari ē volūtariū. ſi em̄ eſſet volūtariū in eo vellet ꝑſiſtere.ſed iuſti qui ſunt in purgatorio petūt ⁊ deſiderāt indeliberari. gͦ ⁊cͣ. Minor multis reuelatōibꝰ nota ē. ſic̄ p̄tꝓbari ꝑ. iiij. dyalogo. ¶ Itē qͣnto pena acerbiorē. ſi volūtaria eſt. tāto glorioſius ē martiriū. Sed pena purgatorij eſt acerbiſſima vt mōſtratū eſt. gͦ ſi eſt volūtaria. vr̄omnes qui tranſeūt purgatoriū martyres iudicādi ſt̓¶ ℟º. dd̓m ꝙ aliqua pena dicit̉ tripliciter volūtaria.Uno mō quia aſſumit̉ a voluntate imꝑante ſicut eſt pna penitentialis. Alio mō quia ſuſtinet̉ a volūtate acceptāte ſicut eſt pena martirij. qꝛ adeo eis placet ꝙ abea liberari nō vellent. Tertio mō eſt quedā pena q̄ ſuſtinet̉ a voluntate tolerante. vt pena q̄ eſt in patientia.ita ꝙ eius oppoſitū eſt in deſiderio. ſicut cū amās et deſiderās ſanitatē infirmat̉. ſuſtinet qͥdem infirmitatē tāqͣꝫpenam diuinitus inflictam. attamen ab ea liberari ꝓcurat. ⁊ illud minime habet rōnē volūtarij. hoc mō voluntaria ē pena purgatoria in viris iuſtis. qͥ volūtarie eaꝫſuſtinēt. et deſiderant vehemēt̓ ad pr̄iam ꝑuenire. ⁊ alios ſibi auxiliū p̄bere. Scd̓m hoc patet rn̄ſio ad vtrāqꝫꝑtē. Qm̄ rōnes ad pͥmam ꝑtē ꝓbāt illā penam volūtariam eē hoc mō tertio. Rōnes vero ad oppoſitū ꝓbant ꝙnon eſt volūtaria pͥmo mō vel ſcd̓o. quod patet diſcurrendo per ſingulas. Prime em̄ rōnes currūt ẜm volūtatem tolerantem que deo ſe conformat. cū etiam liceataliquid ſibi deſiderare quod et deus vellet ip̄am habereqͣꝫtum in ſe eſt. Seq̄ntes rationes currūt ẜm voluntatem imꝑantē que eſt ab intrinſeco. vel ẜm deſideranteꝫque nollet ſeꝑari a volito. que tantomagis delectat. qn̄to voluntariū quod obtinet magis deſiderat.¶ Queſtio. iiij.¶ Utruꝫ ī illa pena ſit minor certitudo de gloria qͣꝫ ī viaEt ꝙ ſic videtur. quia quanto ſtatus ſimilior eſt ſtatuiquem homo omnino reſpuit. tanto maiorem timoremincutit ei qui in eodem exiſtit. Sed ſtatus purgatorijmagis ſimilis eſt ſtatui infernali qͣꝫ ſtatus vite preſeutis. ergo augetur in eo timor. ergo per oppoſitum minuitur certitudo. ¶ Item ſicut anima peccatrix punitur timore ⁊ dolore. ſic ecōtra anima iuſta reficitur gaudio et ſpe. ſed in purgatorio augetur pena doloris. crgo pari rōne pena timoris. ergo minuitur certitudo future btītudīs. ¶ Itē ſi augeret̉ certitudo augeret̉ conio-
18
23
19
20
22